Зырить аржан for Урок B1.6: Сімвалы Беларусі (герб, сцяг, гімн)

== Урок B1.6: Сімвалы Беларусі (герб, сцяг, гімн) ==

{{Навигация урок BY B1
|prev = Урок B1.5: Беларусь у XX стагоддзі
|next = Урок B1.7: Палітычны лад і дзяржаўныя органы
}}

== Уводзіны ==

Дзяржаўныя сімвалы — гэта найважнейшыя атрыбуты любой краіны. Яны ўвасабляюць гісторыю, культуру, традыцыі і ідэнтычнасць народа. На гэтым уроку мы разгледзім дзяржаўныя сімвалы Рэспублікі Беларусь: герб, сцяг і гімн. Мы даведаемся пра іх гісторыю, значэнне і сучаснае выкарыстанне.

Дзяржаўныя сімвалы Беларусі адлюстроўваюць багатую гісторыю краіны, яе прыродныя багацці і нацыянальную самасвядомасць. Разуменне сімволікі дапаможа вам лепш зразумець беларускую культуру і дзяржаўнасць.

Да канца ўрока вы зможаце:
* апісваць дзяржаўныя сімвалы Беларусі на беларускай мове;
* тлумачыць значэнне колераў і элементаў герба і сцяга;
* ведаць тэкст і гісторыю дзяржаўнага гімна;
* параўноўваць сучасныя і гістарычныя сімвалы;
* выкарыстоўваць тэрміналогію ў мове.

== Тэорыя ==

=== Дзяржаўны герб Беларусі ===

{| class="wikitable"
|+ Дзяржаўны герб Рэспублікі Беларусь
! Элемент !! Апісанне !! Значэнне
|-
| Контур краіны || Зялёны контур Беларусі на фоне залатых сонечных прамянёў || Сімвал прыроды, жыцця, міру
|-
| Зямны шар || У ніжняй частцы || Сімвал планеты, на якой мы жывем
|-
| Каласы || Пшанічныя каласы, якія абвіваюць герб || Сімвал працавітасці і хлебаробства
|-
| Кветкі || Кветкі льну і канюшыны || Сімвал багацця прыроды
|-
| Чырвона-зялёная стужка || Стужка з надпісам "Рэспубліка Беларусь" || Дзяржаўная прыналежнасць
|-
| Сонца, якое ўзыходзіць || Залатыя прамяні || Сімвал будучыні і развіцця
|}

'''Важна:''' Герб Беларусі быў прыняты ў 1995 годзе пасля рэферэндуму. Ён нагадвае герб БССР, але мае сучасныя элементы.

=== Гістарычны герб "Пагоня" ===

|+ Гістарычны герб "Пагоня"
! Элемент !! Апісанне !! Значэнне
|-
| Коннік || Воін з мячом на кані, які рухаецца направа || Сімвал абароны, мужнасці, барацьбы за незалежнасць
|-
| Шчыт || Чырвоны шчыт з канём і коннікам || Геральдычны сімвал Вялікага Княства Літоўскага
|}

'''Важна:''' "Пагоня" была гербам Вялікага Княства Літоўскага і Беларускай Народнай Рэспублікі. У сучаснай Беларусі яна не з'яўляецца дзяржаўным сімвалам, але выкарыстоўваецца апазіцыяй як нацыянальны сімвал.

=== Дзяржаўны сцяг Беларусі ===

{| class="wikitable"
|+ Дзяржаўны сцяг Рэспублікі Беларусь
! Колер !! Значэнне !! Размяшчэнне
|-
| Чырвоны || Сімвал гераізму, крыві, пралітай за свабоду, і мужнасці || Верхняя частка (2/3 шырыні)
|-
| Зялёны || Сімвал прыроды, жыцця, надзеі і лясоў || Ніжняя частка (1/3 шырыні)
|-
| Арнамент || Беларускі народны арнамент (узоры) || Вертыкальная паласа каля тронка
|}

'''Арнамент на сцягу:'''
* Арнамент уяўляе сабой узоры, якія сімвалізуюць багацце і шчодрасць беларускай зямлі.
* Ён змяшчае элементы, якія нагадваюць пра калоссе, кветкі і геаметрычныя фігуры з беларускіх народных тканін.

'''Важна:''' Сцяг быў прыняты ў 1995 годзе. Ён замяніў бела-чырвона-белы сцяг, які выкарыстоўваўся ў 1991–1995 гадах.

=== Гістарычны бела-чырвона-белы сцяг ===

{| class="wikitable"
|+ Гістарычны бела-чырвона-белы сцяг
! Колер !! Значэнне
|-
| Белы || Сімвал чысціні, свабоды, нацыянальнай годнасці
|-
| Чырвоны || Сімвал крыві, мужнасці і барацьбы
|}

'''Важна:''' Бела-чырвона-белы сцяг быў сімвалам БНР і першых гадоў незалежнасці. У сучаснай Беларусі ён не з'яўляецца дзяржаўным сімвалам, але выкарыстоўваецца апазіцыяй.

=== Дзяржаўны гімн Беларусі ===

{| class="wikitable"
|+ Дзяржаўны гімн Рэспублікі Беларусь
! Характарыстыка !! Апісанне
|-
| Аўтар тэксту || Уладзімір Караткевіч і іншыя
|-
| Аўтар музыкі || Несцер Сакалоўскі
|-
| Дата прыняцця || 2002 (музыка з 1955)
|-
| Тэматыка || Праца, мір, згода, гераізм, прырода
|}

'''Важна:''' Гімн Беларусі выконваецца на афіцыйных мерапрыемствах, спартыўных спаборніцтвах, падчас дзяржаўных цырымоній. Яго тэкст сцвярджае каштоўнасці свабоды, працы і адзінства.

=== Сімвалічнае значэнне дзяржаўных сімвалаў ===

{| class="wikitable"
|+ Сімвалічнае значэнне
! Сімвал !! Значэнне
|-
| Герб || Увасабляе гісторыю, культуру, дзяржаўнасць, прыроду, працавітасць
|-
| Сцяг || Увасабляе гераізм, мужнасць, прыроду, нацыянальнае адзінства
|-
| Гімн || Увасабляе патрыятызм, адзінства, працоўныя каштоўнасці
|}

=== Прыклад расказу ===

'''Сімвалы Беларусі (Символы Беларуси):'''

Дзяржаўныя сімвалы Беларусі — герб, сцяг і гімн — адлюстроўваюць гісторыю і культуру нашай краіны. Герб Беларусі складаецца з зялёнага контуру краіны на фоне залатых сонечных прамянёў. Яго акружаюць каласы пшаніцы і кветкі. Сцяг Беларусі мае чырвоныя і зялёныя палосы з беларускім народным арнаментам. Гімн Беларусі ўсхваляе працоўны народ, прыроду і мір. Сучасныя дзяржаўныя сімвалы былі прыняты ў 1995 годзе. Акрамя іх, у Беларусі існуюць гістарычныя сімвалы, такія як "Пагоня" і бела-чырвона-белы сцяг. Яны з'яўляюцца часткай нацыянальнай спадчыны. Дзяржаўныя сімвалы аб'ядноўваюць беларусаў і падкрэсліваюць іх ідэнтычнасць.

=== Пытанні пра сімвалы Беларусі ===

{| class="wikitable"
|+ Пытанні пра сімвалы Беларусі
! Беларуская !! Рускі пераклад
|-
| Якія элементы ўваходзяць у герб Беларусі? || Какие элементы входят в герб Беларуси?
|-
| Якія колеры мае дзяржаўны сцяг Беларусі? || Какие цвета имеет государственный флаг Беларуси?
|-
| Што сімвалізуе арнамент на сцягу? || Что символизирует орнамент на флаге?
|-
| Калі былі прыняты сучасныя дзяржаўныя сімвалы? || Когда были приняты современные государственные символы?
|-
| Якія гістарычныя сімвалы існуюць у Беларусі? || Какие исторические символы существуют в Беларуси?
|}

== Практыкаванні (5 заданняў) ==

=== Заданне 1. Устаўце прапушчанае слова ===

Устаўце падыходнае слова па сэнсе:

# Герб Беларусі мае зялёны контур краіны на фоне ... (солнечных) прамянёў.
# Сцяг Беларусі мае чырвоныя і ... (зелёные) палосы.
# На сцягу намаляваны беларускі народны ... (орнамент).
# Гімн Беларусі ўсхваляе працоўны народ, прыроду і ... (мир).
# Сучасныя дзяржаўныя сімвалы былі прыняты ў ... (1995) годзе.

=== Заданне 2. Перакладзіце на беларускую мову ===

Перакладзіце сказы на беларускую мову:

# Герб Беларуси имеет зелёный контур страны на фоне солнечных лучей.
# Флаг Беларуси имеет красные и зелёные полосы.
# На флаге изображён белорусский народный орнамент.
# Гимн Беларуси прославляет труд, природу и мир.
# Современные государственные символы были приняты в 1995 году.

=== Заданне 3. Адкажыце на пытанні ===

Напішыце поўныя адказы на пытанні:

# Якія элементы ўваходзяць у герб Беларусі?
# Якія колеры мае дзяржаўны сцяг Беларусі?
# Што сімвалізуе арнамент на сцягу?
# Калі былі прыняты сучасныя дзяржаўныя сімвалы?
# Якія гістарычныя сімвалы існуюць у Беларусі?

=== Заданне 4. Састаўце сказы з слоў ===

Састаўце правільныя сказы на беларускай мове:

# прамянёў / контур / сонечных / зялёны / фоне / краіны / на / мае / герб.
# зялёныя / сцяг / палосы / чырвоныя / мае / і.
# народны / сцягу / арнамент / на / беларускі / намаляваны.
# прыроду / гімн / працу / мір / усхваляе / і.
# 1995 / сімвалы / годзе / дзяржаўныя / прыняты / сучасныя / у.

=== Заданне 5. Напішыце расказ пра дзяржаўныя сімвалы Беларусі ===

Напішыце 7–10 сказаў пра дзяржаўныя сімвалы Беларусі. Выкарыстоўвайце інфармацыю з урока: герб, сцяг, гімн, іх элементы і значэнне.

== Адказы ==

=== Адказы да задання 1 ===

# Герб Беларусі мае зялёны контур краіны на фоне сонечных прамянёў.
# Сцяг Беларусі мае чырвоныя і зялёныя палосы.
# На сцягу намаляваны беларускі народны арнамент.
# Гімн Беларусі ўсхваляе працоўны народ, прыроду і мір.
# Сучасныя дзяржаўныя сімвалы былі прыняты ў 1995 годзе.

=== Адказы да задання 2 ===

# Герб Беларусі мае зялёны контур краіны на фоне сонечных прамянёў.
# Сцяг Беларусі мае чырвоныя і зялёныя палосы.
# На сцягу намаляваны беларускі народны арнамент.
# Гімн Беларусі ўсхваляе працу, прыроду і мір.
# Сучасныя дзяржаўныя сімвалы былі прыняты ў 1995 годзе.

=== Адказы да задання 3 (прыкладныя) ===

# У герб Беларусі ўваходзяць зялёны контур краіны, сонечныя прамяні, зямны шар, каласы, кветкі льну і канюшыны, а таксама чырвона-зялёная стужка з надпісам.
# Дзяржаўны сцяг Беларусі мае чырвоныя і зялёныя палосы, а таксама беларускі народны арнамент.
# Арнамент на сцягу сімвалізуе багацце, шчодрасць і народныя традыцыі.
# Сучасныя дзяржаўныя сімвалы былі прыняты ў 1995 годзе.
# Гістарычныя сімвалы Беларусі — "Пагоня" і бела-чырвона-белы сцяг.

=== Адказы да задання 4 ===

# Герб мае зялёны контур краіны на фоне сонечных прамянёў.
# Сцяг мае чырвоныя і зялёныя палосы.
# На сцягу намаляваны беларускі народны арнамент.
# Гімн усхваляе працу, прыроду і мір.
# Сучасныя дзяржаўныя сімвалы былі прыняты ў 1995 годзе.

=== Адказы да задання 5 (прыкладны тэкст) ===

Дзяржаўныя сімвалы Беларусі — герб, сцяг і гімн — важныя атрыбуты нашай краіны. Герб мае зялёны контур краіны на фоне сонечных прамянёў. Яго акружаюць каласы пшаніцы і кветкі. Сцяг Беларусі мае чырвоныя і зялёныя палосы. На сцягу намаляваны беларускі народны арнамент, які сімвалізуе багацце традыцый. Гімн усхваляе працоўны народ, прыроду і мір. Сучасныя дзяржаўныя сімвалы былі прыняты ў 1995 годзе. Яны адлюстроўваюць гісторыю, культуру і дух беларускага народа.

== Вывады ==

На гэтым уроку мы вывучылі дзяржаўныя сімвалы Беларусі. Вы даведаліся:

* элементы і значэнне герба;
* колеры і сімволіку сцяга;
* тэматыку гімна;
* гістарычныя сімвалы ("Пагоня", бела-чырвона-белы сцяг);
* значэнне сімвалаў для нацыянальнай ідэнтычнасці.

Асабліва важна запомніць:
* ''герб'' – герб;
* ''сцяг'' – флаг;
* ''гімн'' – гимн;
* ''арнамент'' – орнамент;
* ''"Пагоня"'' – "Погоня";
* ''бела-чырвона-белы сцяг'' – бело-красно-белый флаг.

У наступным уроку мы разгледзім палітычны лад і дзяржаўныя органы Беларусі.

{{Навигация урок BY B1
|prev = Урок B1.5: Беларусь у XX стагоддзі
|next = Урок B1.7: Палітычны лад і дзяржаўныя органы
}}

[[Категория:Уроки белорусского языка]]