Зырить аржан for Урок C1.16: Знешні гандаль: экспарт, імпарт, таварныя рынкі

== Урок C1.16: Знешні гандаль: экспарт, імпарт, таварныя рынкі ==

{{Навигация урок BY C1
|prev = Урок C1.15: Прамысловасць і сельская гаспадарка (структура і праблемы)
|next = Урок C1.17: Прадпрымальніцтва і формы камерцыйных арганізацый (ТАА, ААТ, унітарныя прадпрыемствы)
}}

== Уводзіны ==

Знешні гандаль з'яўляецца важным фактарам эканамічнага развіцця Беларусі. Краіна актыўна ўдзельнічае ў міжнародным гандлі, экспартуючы прадукцыю машынабудавання, хімічнай і харчовай прамысловасці, і імпартуючы энергарэсурсы, абсталяванне і камплектуючыя. На гэтым уроку мы разгледзім структуру знешняга гандлю Беларусі, асноўныя экспартныя і імпартныя пазіцыі, таварныя рынкі, геаграфію гандлёвых сувязей, а таксама праблемы і перспектывы знешнеэканамічнай дзейнасці.

Разуменне знешнегандлёвых працэсаў дазваляе аналізаваць эканамічную бяспеку краіны, ацэньваць уплыў міжнароднага асяроддзя і выяўляць магчымасці для развіцця.

Да канца ўрока вы зможаце:
* аналізаваць структуру знешняга гандлю Беларусі;
* класіфікаваць асноўныя экспартныя і імпартныя тавары;
* тлумачыць геаграфію гандлёвых сувязей;
* выкарыстоўваць знешнегандлёвую лексіку высокага ўзроўню;
* аргументавана абмяркоўваць праблемы і перспектывы гандлю.

== Тэорыя ==

=== Структура знешняга гандлю Беларусі ===

Знешні гандаль Беларусі характарызуецца дамінаваннем экспарту прадукцыі машынабудавання, хімічнай і харчовай прамысловасці, а таксама высокім узроўнем імпарту энергарэсурсаў.

=== Асноўныя экспартныя тавары ===

{| class="wikitable"
|+ Асноўныя экспартныя тавары
! Галіна !! Тавары !! Доля ў экспарце
|-
| Машынабудаванне || Грузавікі, трактары, сельгастэхніка || 25%
|-
| Хімічная прамысловасць || Угнаенні, палімеры, хімічныя рэактывы || 15%
|-
| Харчовая прамысловасць || Малочная прадукцыя, мяса, кансервы || 12%
|}

=== Асноўныя імпартныя тавары ===

{| class="wikitable"
|+ Асноўныя імпартныя тавары
! Галіна !! Тавары !! Доля ў імпарце
|-
| Энергарэсурсы || Нафта, газ, электраэнергія || 30%
|-
| Машынабудаванне || Абсталяванне, камплектуючыя || 20%
|-
| Хімічная прамысловасць || Палімеры, фармацэўтыка || 10%
|}

=== Геаграфія знешняга гандлю ===

Беларусь гандлюе з краінамі СНД, Еўрапейскага Саюза, Кітаем, ЗША і іншымі.

{| class="wikitable"
|+ Геаграфія знешняга гандлю
! Рэгіён !! Доля ў гандлі !! Асноўныя тавары
|-
| Расія || 50% || Энергарэсурсы, машынабудаванне
|-
| ЕС || 25% || Хімія, харч
|-
| Кітай || 10% || Абсталяванне, электроніка
|}

=== Праблемы знешняга гандлю ===

{| class="wikitable"
|+ Праблемы знешняга гандлю
! Праблема !! Апісанне
|-
| Залежнасць ад Расіі || Высокая доля ў гандлі
|-
| Санкцыі || Абмежаванні на экспарт і імпарт
|-
| Нізкая дыверсіфікацыя || Залежнасць ад вузкага спектру тавараў
|}

=== Перспектывы развіцця ===
{| class="wikitable"
|+ Перспектывы развіцця
! Напрамак !! Апісанне
|-
| Дыверсіфікацыя || Пашырэнне рынкаў збыту
|-
| Інавацыі || Павышэнне якасці прадукцыі
|-
| Еўразійская інтэграцыя || Паглыбленне супрацоўніцтва
|}

=== Аналітычны аспект ===

Знешні гандаль Беларусі сутыкаецца з выклікамі, звязанымі з санкцыямі і залежнасцю ад аднаго рынку. Для зніжэння рызык неабходна дыверсіфікацыя экспарту і пашырэнне гандлёвых сувязей.

=== Прыклад аналітычнага тэксту ===

'''Знешні гандаль Беларусі: структура і праблемы (Внешняя торговля Беларуси: структура и проблемы):'''

Знешні гандаль Беларусі заснаваны на экспарце машынабудавання і хіміі. Асноўны партнёр — Расія. Санкцыі абмяжоўваюць доступ да рынкаў. Для развіцця неабходна дыверсіфікацыя.

=== Пытанні для абмеркавання ===

{| class="wikitable"
|+ Пытанні для абмеркавання
! Беларуская !! Рускі пераклад
|-
| Якія тавары Беларусь экспартуе? || Какие товары Беларусь экспортирует?
|-
| Якія тавары Беларусь імпартуе? || Какие товары Беларусь импортирует?
|-
| Якія краіны з'яўляюцца асноўнымі партнёрамі? || Какие страны являются основными партнёрами?
|}

== Практыкаванні (5 заданняў) ==

=== Заданне 1. Устаўце прапушчанае слова ===

# Асноўныя экспартныя тавары — машынабудаванне, ..., (химическая) харчовая прамысловасць.
# Асноўныя імпартныя тавары — ..., (энергоресурсы) абсталяванне, палімеры.
# Асноўны гандлёвы партнёр Беларусі — ... (Россия).
# Санкцыі абмяжоўваюць доступ да ... (рынков).
# Для развіцця неабходна ... (диверсификация) экспарту.

=== Заданне 2. Перакладзіце на беларускую мову ===

# Основные экспортные товары — машиностроение, химическая, пищевая промышленность.
# Основные импортные товары — энергоресурсы, оборудование, полимеры.
# Основной торговый партнёр Беларуси — Россия.
# Санкции ограничивают доступ к рынкам.
# Для развития необходима диверсификация экспорта.

=== Заданне 3. Адкажыце на пытанні ===

# Якія тавары Беларусь экспартуе?
# Якія тавары Беларусь імпартуе?
# Якія краіны з'яўляюцца асноўнымі партнёрамі?
# Якія праблемы існуюць у знешнім гандлі Беларусі?
# Якія перспектывы развіцця знешняга гандлю?

=== Заданне 4. Састаўце сказы з слоў ===

# экспартныя / машынабудаванне / тавары / хімічная / харчовая.
# імпартныя / энергарэсурсы / абсталяванне / тавары / палімеры.
# Расія / партнёр / асноўны / Беларусі.
# санкцыі / доступ / рынкаў / абмяжоўваюць.
# дыверсіфікацыя / неабходна / экспарту.

=== Заданне 5. Напішыце аналітычны тэкст ===

Напішыце аналітычны тэкст (10–12 сказаў) на адну з тэм:

* «Структура знешняга гандлю Беларусі»
* «Праблемы і перспектывы знешнеэканамічнай дзейнасці Беларусі»
* «Уплыў санкцый на знешні гандаль Беларусі»

== Адказы ==

=== Адказы да задання 1 ===

# Асноўныя экспартныя тавары — машынабудаванне, хімічная, харчовая прамысловасць.
# Асноўныя імпартныя тавары — энергарэсурсы, абсталяванне, палімеры.
# Асноўны гандлёвы партнёр Беларусі — Расія.
# Санкцыі абмяжоўваюць доступ да рынкаў.
# Для развіцця неабходна дыверсіфікацыя экспарту.

=== Адказы да задання 2 ===

# Асноўныя экспартныя тавары — машынабудаванне, хімічная, харчовая прамысловасць.
# Асноўныя імпартныя тавары — энергарэсурсы, абсталяванне, палімеры.
# Асноўны гандлёвы партнёр Беларусі — Расія.
# Санкцыі абмяжоўваюць доступ да рынкаў.
# Для развіцця неабходна дыверсіфікацыя экспарту.

=== Адказы да задання 3 (прыкладныя) ===

# Беларусь экспартуе прадукцыю машынабудавання, хіміі і харчу.
# Беларусь імпартуе энергарэсурсы, абсталяванне, палімеры.
# Асноўныя партнёры — Расія, краіны ЕС, Кітай.
# Залежнасць ад Расіі, санкцыі, нізкая дыверсіфікацыя.
# Дыверсіфікацыя, інавацыі, еўразійская інтэграцыя.

=== Адказы да задання 4 ===

# Экспартныя тавары — машынабудаванне, хімічная, харчовая.
# Імпартныя тавары — энергарэсурсы, абсталяванне, палімеры.
# Асноўны партнёр Беларусі — Расія.
# Санкцыі абмяжоўваюць доступ да рынкаў.
# Неабходна дыверсіфікацыя экспарту.

=== Адказы да задання 5 (прыкладны тэкст) ===

Знешні гандаль Беларусі характарызуецца высокай доляй машынабудавання і хіміі. Асноўны партнёр — Расія. Санкцыі абмяжоўваюць доступ да рынкаў. Для зніжэння рызык неабходна дыверсіфікацыя.

== Вывады ==

На гэтым уроку мы разгледзелі знешні гандаль Беларусі. Вы даведаліся:

* структуру экспарту і імпарту;
* геаграфію гандлёвых сувязей;
* праблемы і перспектывы развіцця.

{{Навигация урок BY C1
|prev = Урок C1.15: Прамысловасць і сельская гаспадарка (структура і праблемы)
|next = Урок C1.17: Прадпрымальніцтва і формы камерцыйных арганізацый (ТАА, ААТ, унітарныя прадпрыемствы)
}}

[[Категория:Уроки белорусского языка]]