Yaroslav: Нова сторонка: == Урок 12 BY: Рэжым дня == {{Навигация урок BY |prev = Урок 11 BY: Дзень і час |next = Урок 13 BY: Ежа і напоі }} == Введение == Каждый день мы следуем определённому распорядку: встаём, завтракаем, идём на работу или учёбу, отдыхаем. Умение говорить о повседневных делах на белор...

2026-07-02T14:13:02Z

Нова сторонка: == Урок 12 BY: Рэжым дня == {{Навигация урок BY |prev = Урок 11 BY: Дзень і час |next = Урок 13 BY: Ежа і напоі }} == Введение == Каждый день мы следуем определённому распорядку: встаём, завтракаем, идём на работу или учёбу, отдыхаем. Умение говорить о повседневных делах на белор...

Нова сторонка

== Урок 12 BY: Рэжым дня ==

{{Навигация урок BY
|prev = Урок 11 BY: Дзень і час
|next = Урок 13 BY: Ежа і напоі
}}

== Введение ==

Каждый день мы следуем определённому распорядку: встаём, завтракаем, идём на работу или учёбу, отдыхаем. Умение говорить о повседневных делах на белорусском языке поможет вам описывать свой день, рассказывать о привычках и договариваться с другими людьми.

На этом уроке мы изучим основные глаголы, связанные с режимом дня, научимся описывать типичный день от пробуждения до сна, использовать слова, обозначающие последовательность действий, и строить предложения о распорядке.

К концу урока вы сможете:
* описывать свой типичный день на белорусском языке;
* использовать глаголы повседневных действий (уставаць, ісці, працаваць, вучыцца, адпачываць);
* говорить о времени, когда вы делаете что-либо;
* использовать слова-связки для описания последовательности (спачатку, потым, затым, пасля таго як);
* рассказывать о своём рабочем или учебном дне.

== Теория ==

=== Основные глаголы режима дня ===

{| class="wikitable"
|+ Дзеясловы рэжыму дня (Глаголы режима дня)
! Белорусский !! Русский перевод !! Спряжение (наст.вр., я)
|-
| уставаць / устаць || вставать / встать || я ўстаю
|-
| прачынацца / прачнуцца || просыпаться / проснуться || я прачынаюся
|-
| займацца зарадкай || делать зарядку || я займаюся зарадкай
|-
| прымаць душ || принимать душ || я прымаю душ
|-
| чысціць зубы || чистить зубы || я чышчу зубы
|-
| апранацца / апрануцца || одеваться / одеться || я апранаюся
|-
| снедаць || завтракать || я снедаю
|-
| абедаць || обедать || я абедаю
|-
| вячэраць || ужинать || я вячэраю
|-
| ісці / пайсці || идти / пойти || я іду
|-
| ехаць / паехаць || ехать / поехать || я еду
|-
| працаваць || работать || я працую
|-
| вучыцца || учиться || я вучуся
|-
| адпачываць || отдыхать || я адпачываю
|-
| глядзець тэлевізар || смотреть телевизор || я гляджу тэлевізар
|-
| чытаць || читать || я чытаю
|-
| гуляць || гулять || я гуляю
|-
| рыхтавацца / падрыхтавацца || готовиться / подготовиться || я рыхтуюся
|-
| класціся спаць / легчы спаць || ложиться спать / лечь спать || я кладуся спаць
|-
| спаць || спать || я сплю
|}

=== Спряжение важных глаголов ===

'''Уставаць (вставать)'''
{| class="wikitable"
|+ Спражэнне дзеяслова "уставаць"
! Местоимение !! Форма !! Пример
|-
| я || устаю || Я ўстаю а сёмай гадзіне.
|-
| ты || устаеш || Ты ўстаеш позна?
|-
| ён / яна || устае || Яна ўстае рана.
|-
| мы || устаём || Мы ўстаём у шэсць гадзін.
|-
| вы || устаяце || Вы ўстаяце рана?
|-
| яны || устаюць || Яны ўстаюць у дзевятай.
|}

'''Ісці (идти)'''
{| class="wikitable"
|+ Спражэнне дзеяслова "ісці"
! Местоимение !! Форма !! Пример
|-
| я || іду || Я іду на працу.
|-
| ты || ідзеш || Ты ідзеш у школу?
|-
| ён / яна || ідзе || Ён ідзе ў бібліятэку.
|-
| мы || ідзем || Мы ідзем у тэатр.
|-
| вы || ідзяце || Вы ідзяце ў кіно?
|-
| яны || ідуць || Яны ідуць у парк.
|}

'''Адпачываць (отдыхать)'''
{| class="wikitable"
|+ Спражэнне дзеяслова "адпачываць"
! Местоимение !! Форма !! Пример
|-
| я || адпачываю || Я адпачываю ўвечары.
|-
| ты || адпачываеш || Ты адпачываеш у суботу?
|-
| ён / яна || адпачывае || Яна адпачывае ў нядзелю.
|-
| мы || адпачываем || Мы адпачываем летам.
|-
| вы || адпачываеце || Вы адпачываеце на выхадных?
|-
| яны || адпачываюць || Яны адпачываюць пасля працы.
|}

=== Слова для описания последовательности ===

Для связного рассказа о режиме дня используются слова, указывающие на последовательность:

{| class="wikitable"
|+ Словы-злучнікі (Слова-связки)
! Белорусский !! Русский перевод
|-
| спачатку || сначала
|-
| потым / пасля гэтага || потом / после этого
|-
| затым || затем
|-
| пасля таго як... || после того как...
|-
| калі / калі я... || когда / когда я...
|-
| зазвычай || обычно
|-
| часта || часто
|-
| кожны дзень || каждый день
|-
| раніцай || утром
|-
| днём || днём
|-
| увечары / вечарам || вечером
|-
| ноччу || ночью
|}

=== Описание типичного дня (образец) ===

'''Мой звычайны дзень (Мой обычный день):'''

''Мой звычайны дзень пачынаецца рана. Я ўстаю а шостай гадзіне раніцы. Спачатку я раблю зарадку, потым прымаю душ і чышчу зубы. Затым я апранаюся і снедаю. Я звычайна снедаю а паловай сёмай. Пасля снедання я іду на працу. Я працую з васем гадзін да пяці гадзін вечара. У дзве гадзіны я абедаю. Пасля працы я адпачываю: гляджу тэлевізар, чытаю кнігі або гуляю на вуліцы. Увечары я вячэраю а сёмай гадзіне. Пасля вячэры я рыхтуюся да заўтрашняга дня: чытаю, слухаю музыку або размаўляю з сябрамі. У адзінаццатай гадзіне я кладуся спаць. Я спрабую спаць не менш за восем гадзін.''

=== Распорядок дня в вопросах ===

{| class="wikitable"
|+ Пытанні пра рэжым дня (Вопросы о режиме дня)
! Вопрос (неофициальный) !! Вопрос (официальный) !! Русский перевод
|-
| У колькі ты ўстаеш? || У колькі вы ўстаеце? || Во сколько ты встаёшь?
|-
| Што ты робіш раніцай? || Што вы робіце раніцай? || Что ты делаешь утром?
|-
| Дзе ты абедаеш? || Дзе вы абедаеце? || Где ты обедаешь?
|-
| Калі ты кладзешся спаць? || Калі вы кладзецеся спаць? || Когда ты ложишься спаць?
|-
| Як праходзіць твой дзень? || Як праходзіць ваш дзень? || Как проходит твой день?
|}

=== Глаголы в разных временах ===

В рассказе о режиме дня используются разные времена:

**Настоящее время (регулярные действия):**
* ''Я ўстаю а сёмай.'' – Я встаю в семь.
* ''Мы абедаем у дзве гадзіны.'' – Мы обедаем в два часа.

**Будущее время (планы на завтра):**
* ''Заўтра я ўстану раней.'' – Завтра я встану раньше.
* ''Мы паедзем у горад у суботу.'' – Мы поедем в город в субботу.

**Прошедшее время (вчерашний день):**
* ''Учора я ўстаў у шэсць гадзін.'' – Вчера я встал в шесть часов.
* ''Мы абедалі ў рэстаране.'' – Мы обедали в ресторане.

=== Полезные выражения о режиме дня ===

{| class="wikitable"
|+ Карысныя выразы (Полезные выражения)
! Белорусский !! Русский перевод
|-
| мець свой распарадак дня || иметь свой распорядок дня
|-
| весці здаровы лад жыцця || вести здоровый образ жизни
|-
| хадзіць у спартзалу || ходить в спортзал
|-
| праводзіць час з сям'ёй || проводить время с семьёй
|-
| займацца хатнімі справамі || заниматься домашними делами
|-
| адпачываць пасля цяжкага дня || отдыхать после тяжёлого дня
|}

=== Типичный день студента (образец) ===

'''Дзень студэнта (День студента):'''

''Я студэнт. Мой тыповы дзень выглядае так. У раніцы я ўстаю а палове восьмай. Я снедаю і іду ў універсітэт. Заняткі пачынаюцца ў дзевятай гадзіне і працягваюцца да дзвюх гадзін. У абед я іду ў сталоўку. Увечары я займаюся хатнімі заданнямі, чытаю кнігі, рыхтуюся да семінараў. Таксама я сустракаюся з сябрамі або гуляю ў парку. Кладуся спаць я каля поўначы.''

=== Примеры предложений с последовательностью ===

{| class="wikitable"
|+ Прыклады сказаў з паслядоўнасцю
! Белорусский !! Русский перевод
|-
| Спачатку я ўстаю, потым прымаю душ. || Сначала я встаю, потом принимаю душ.
|-
| Пасля таго як я паснедаю, я іду на працу. || После того как я позавтракаю, я иду на работу.
|-
| Калі я вяртаюся дадому, я адпачываю. || Когда я возвращаюсь домой, я отдыхаю.
|-
| Затым я вячэраю і гляджу тэлевізар. || Затем я ужинаю и смотрю телевизор.
|}

== Упражненні (5 заданий) ==

=== Задание 1. Вставьте правильную форму глагола ===

Вставьте подходящий глагол в правильной форме (устаю, іду, абедаю, адпачываю, кладуся):
# Кожную раніцу я ... у шэсць гадзін.
# Пасля працы я ... дадому.
# У дзве гадзіны я ... у сталоўцы.
# Увечары я ... і гляджу кіно.
# У адзінаццатай гадзіне я ... спаць.

=== Задание 2. Переведите на белорусский язык ===

Переведите предложения на белорусский язык:
# Я встаю в семь часов утра.
# Обычно я завтракаю в половине восьмого.
# Я работаю с девяти до шести.
# После работы я отдыхаю дома.
# Я ложусь спать в одиннадцать часов.

=== Задание 3. Ответьте на вопросы о своём режиме дня ===

Напишите полные ответы на вопросы:
# У колькі ты ўстаеш?
# Што ты робіш раніцай?
# Дзе ты абедаеш?
# Калі ты вяртаешся дадому?
# Што ты робіш увечары?

=== Задание 4. Расположите действия в правильном порядке ===

Расположите действия в правильной последовательности, составив предложения со словами ''спачатку'', ''потым'', ''пасля гэтага'', ''затым'':

# вячэраць
# ісці на працу
# уставаць
# снедаць
# чысціць зубы

=== Задание 5. Составьте текст о своём дне ===

Напишите краткий текст (5–7 предложений) о своём типичном дне на белорусском языке. Используйте слова ''спачатку'', ''потым'', ''пасля гэтага'', ''затым'', ''увечары'', ''звычайна''.

== Адказы (Ответы) ==

=== Ответы к заданию 1 ===
# Кожную раніцу я ўстаю у шэсць гадзін.
# Пасля працы я іду дадому.
# У дзве гадзіны я абедаю ў сталоўцы.
# Увечары я адпачываю і гляджу кіно.
# У адзінаццатай гадзіне я кладуся спаць.

=== Ответы к заданию 2 ===
# Я ўстаю ў сем гадзін раніцы.
# Звычайна я снедаю ў палове восьмай.
# Я працую з дзевяці да шасці.
# Пасля працы я адпачываю дома.
# Я кладуся спаць у адзінаццаць гадзін.

=== Ответы к заданию 3 (примерные) ===
# Я ўстаю ў [напрыклад: 7] гадзін раніцы.
# Раніцай я чышчу зубы, снедаю і іду на працу (у школу).
# Я абедаю [у сталоўцы / дома / у кафэ].
# Я вяртаюся дадому [у напрыклад: 6] гадзін.
# Увечары я адпачываю, гляджу тэлевізар, чытаю кнігу або размаўляю з сям'ёй.

=== Ответы к заданию 4 ===
# Спачатку я ўстаю.
# Потым я чышчу зубы.
# Пасля гэтага я снедаю.
# Затым я іду на працу.
# Пасля працы я вячэраю.

=== Ответы к заданию 5 (примерный текст) ===

''Мой звычайны дзень пачынаецца рана. Спачатку я ўстаю ў палове сёмай. Потым я чышчу зубы, прымаю душ і апранаюся. Пасля гэтага я снедаю. Затым я іду на працу (ці вучуся). У дзве гадзіны я абедаю. Пасля працы я вяртаюся дадому і адпачываю. Увечары я вячэраю, гляджу тэлевізар або чытаю кнігу. У адзінаццатай гадзіне я кладуся спаць.''

== Выводы ==

На этом уроке мы изучили тему режима дня на белорусском языке. Вы узнали:

* основные глаголы, описывающие повседневные действия (уставаць, ісці, абедаць, адпачываць, класціся спаць);
* как спрягать эти глаголы в настоящем времени;
* слова для описания последовательности действий (спачатку, потым, пасля гэтага, затым);
* как описывать свой типичный день от пробуждения до сна;
* как задавать вопросы о режиме дня собеседника.

Особенно важно запомнить:
* ''уставаць / устаць'' – вставать / встать;
* ''ісці / пайсці'' – идти / пойти;
* ''снедаць, абедаць, вячэраць'' – завтракать, обедать, ужинать;
* ''адпачываць'' – отдыхать;
* ''класціся спаць / легчы спаць'' – ложиться спать / лечь спать.

В следующем уроке мы перейдём к теме еды и напитков, где изучим названия продуктов, блюд и научимся говорить о своих кулинарных предпочтениях.

{{Навигация урок BY
|prev = Урок 11 BY: Дзень і час
|next = Урок 13 BY: Ежа і напоі
}}

[[Категория:Уроки белорусского языка]]

Урок 12 BY: Рэжым дня - Revision history