Yaroslav: Нова сторонка: == Урок 16 BY: На працы і ў школе == {{Навигация урок BY |prev = Урок 15 BY: Адзенне |next = Урок 17 BY: Хобі і вольны час }} == Введение == Работа и учёба занимают большую часть нашей жизни. Мы проводим время в офисах, на заводах, в школах и университетах. На этом уроке мы научимс...

2026-07-02T14:32:34Z

Нова сторонка: == Урок 16 BY: На працы і ў школе == {{Навигация урок BY |prev = Урок 15 BY: Адзенне |next = Урок 17 BY: Хобі і вольны час }} == Введение == Работа и учёба занимают большую часть нашей жизни. Мы проводим время в офисах, на заводах, в школах и университетах. На этом уроке мы научимс...

Нова сторонка

== Урок 16 BY: На працы і ў школе ==

{{Навигация урок BY
|prev = Урок 15 BY: Адзенне
|next = Урок 17 BY: Хобі і вольны час
}}

== Введение ==

Работа и учёба занимают большую часть нашей жизни. Мы проводим время в офисах, на заводах, в школах и университетах. На этом уроке мы научимся рассказывать о своей работе и учёбе на белорусском языке, описывать рабочий процесс, говорить о школьных предметах и университетских занятиях.

В белорусском языке много слов, связанных с профессиональной и учебной деятельностью. Мы рассмотрим названия профессий (продолжим тему из урока 10), школьных предметов, типичные выражения для офиса и учебного заведения.

К концу урока вы сможете:
* рассказывать о своей работе и учёбе;
* называть школьные предметы и университетские дисциплины;
* описывать свой рабочий или учебный день;
* использовать профессиональную и учебную лексику;
* задавать вопросы о работе и учёбе собеседника.

== Теория ==

=== На работе ===

'''Рабочие места и помещения'''

{| class="wikitable"
|+ Працоўныя месцы і памяшканні
! Белорусский !! Русский перевод
|-
| офіс || офис
|-
| кабінет || кабинет
|-
| завод || завод
|-
| фабрыка || фабрика
|-
| крама || магазин
|-
| бальніца || больница
|-
| школа || школа
|-
| універсітэт || университет
|-
| кафэ || кафе
|-
| рэстаран || ресторан
|}

'''Профессии (повторение и дополнение)'''

{| class="wikitable"
|+ Прафесіі
! Белорусский (муж.) !! Белорусский (жен.) !! Русский перевод
|-
| дырэктар || дырэктарка || директор
|-
| кіраўнік || кіраўніца || руководитель
|-
| спецыяліст || спецыялістка || специалист
|-
| кансультант || кансультантка || консультант
|-
| менеджар || менеджарка || менеджер
|-
| сакратар || сакратарка || секретарь
|-
| наглядчык || наглядчыца || наблюдатель
|-
| рабочы || работніца || рабочий / работница
|}

'''Глаголы рабочей деятельности'''

{| class="wikitable"
|+ Дзеясловы працоўнай дзейнасці
! Белорусский !! Русский перевод !! Пример
|-
| працаваць || работать || Я працую ў офісе.
|-
| кіраваць || руководить || Яна кіруе аддзелам.
|-
| арганізоўваць || организовывать || Мы арганізоўваем мерапрыемствы.
|-
| планаваць || планировать || Я планую працоўны дзень.
|-
| кантраляваць || контролировать || Ён кантралюе якасць.
|-
| дапамагаць || помогать || Я дапамагаю калегам.
|-
| сустракацца || встречаться || Мы сустракаемся з кліентамі.
|-
| размаўляць || разговаривать || Я размаўляю па тэлефоне.
|}

'''Рабочие обязанности и выражения'''

{| class="wikitable"
|+ Працоўныя абавязкі і выразы
! Белорусский !! Русский перевод
|-
| праводзіць сустрэчы || проводить встречи
|-
| складаць справаздачы || составлять отчёты
|-
| адказваць на лісты || отвечать на письма
|-
| выконваць заданні || выполнять задания
|-
| займацца праектамі || заниматься проектами
|-
| працаваць з дакументамі || работать с документами
|-
| карыстацца камп'ютарам || пользоваться компьютером
|}

=== В школе ===

'''Школьные предметы'''

{| class="wikitable"
|+ Школьныя прадметы
! Белорусский !! Русский перевод
|-
| беларуская мова || белорусский язык
|-
| руская мова || русский язык
|-
| замежная мова (англійская, нямецкая) || иностранный язык (английский, немецкий)
|-
| матэматыка || математика
|-
| фізіка || физика
|-
| хімія || химия
|-
| біялогія || биология
|-
| гісторыя || история
|-
| геаграфія || география
|-
| літаратура || литература
|-
| маляванне (выяўленчае мастацтва) || рисование (ИЗО)
|-
| музыка || музыка
|-
| фізкультура (спорт) || физкультура (спорт)
|-
| праца (тэхналогія) || труд (технология)
|}

=== В университете ===

{| class="wikitable"
|+ Ва ўніверсітэце
! Белорусский !! Русский перевод
|-
| факультэт || факультет
|-
| кафедра || кафедра
|-
| лекцыя || лекция
|-
| семінар || семинар
|-
| практыка || практика
|-
| лабараторная работа || лабораторная работа
|-
| курс || курс
|-
| група || группа
|-
| студэнт / студэнтка || студент / студентка
|-
| выкладчык / выкладчыца || преподаватель / преподавательница
|-
| прафесар / прафесарка || профессор
|}

'''Глаголы учебной деятельности'''

{| class="wikitable"
|+ Дзеясловы вучэбнай дзейнасці
! Белорусский !! Русский перевод !! Пример
|-
| вучыцца || учиться || Я вучуся ва ўніверсітэце.
|-
| вывучаць || изучать || Я вывучаю англійскую мову.
|-
| чытаць || читать || Мы чытаем кнігі.
|-
| пісаць || писать || Я пішу кантрольную работу.
|-
| рашаць || решать || Мы рашаем задачы.
|-
| адказваць || отвечать || Я адказваю на пытанні.
|-
| атрымліваць || получать || Яна атрымлівае добрыя адзнакі.
|}

'''Школьные принадлежности'''

{| class="wikitable"
|+ Школьныя прыналежнасці
! Белорусский !! Русский перевод
|-
| кніга || книга
|-
| сшытак || тетрадь
|-
| ручка || ручка
|-
| аловак || карандаш
|-
| гумка || ластик
|-
| лінейка || линейка
|-
| парта || парта
|-
| дошка || доска
|-
| мел || мел
|}

=== Рассказ о работе (образец) ===

''Мая праца (Моя работа):''

''Я працую ў будаўнічай кампаніі. Мой кабінет знаходзіцца на пятым паверсе. Мая праца цікавая, але складаная. Я кірую групай інжынераў. Мы займаемся праектаваннем новых будынкаў. Я праводжу сустрэчы з кліентамі, складаю справаздачы і кантралюю выкананне задач. Звычайна я працую з дзевяці да шасці гадзін. Увечары я адпачываю і сустракаюся з сям'ёй.''

=== Рассказ об учёбе (образец) ===

''Маё навучанне (Моё обучение):''

''Я вучуся на другім курсе ўніверсітэта. Мой факультэт – эканамічны. Мы вывучаем шмат прадметаў: матэматыку, эканоміку, права, замежныя мовы. У нас ёсць лекцыі, семінары і практычныя заняткі. Мае любімыя прадметы – эканоміка і англійская мова. Я звычайна вучуся з дзевятай гадзіны да трэцяй. Пасля заняткаў я адпачываю і гуляю з сябрамі. Я хачу стаць эканамістам у будучым.''

=== Выражения о работе и учёбе ===

{| class="wikitable"
|+ Выразы пра працу і вучобу
! Белорусский !! Русский перевод
|-
| Я працую ў... || Я работаю в...
|-
| Я вучуся ў... || Я учусь в...
|-
| Мая спецыяльнасць – ... || Моя специальность – ...
|-
| Я вывучаю... || Я изучаю...
|-
| Я атрымліваю зарплату || Я получаю зарплату
|-
| У мяне ёсць адукацыя || У меня есть образование
|-
| Я хачу павысіць кваліфікацыю || Я хочу повысить квалификацию
|}

=== Вопросы о работе и учёбе ===

{| class="wikitable"
|+ Пытанні пра працу і вучобу
! Вопрос (неофициальный) !! Вопрос (официальный) !! Русский перевод
|-
| Дзе ты працуеш? || Дзе вы працуеце? || Где ты работаешь?
|-
| Дзе ты вучышся? || Дзе вы вучыцеся? || Где ты учишься?
|-
| Кім ты працуеш? || Кім вы працуеце? || Кем ты работаешь?
|-
| Якія прадметы ты любіш? || Якія прадметы вы любіце? || Какие предметы ты любишь?
|-
| Колькі гадзін ты працуеш? || Колькі гадзін вы працуеце? || Сколько часов ты работаешь?
|}

=== Диалоги о работе и учёбе ===

'''Диалог 1 (знакомство на работе)'''

* ''– Прывітанне! Мяне клічуць Сяргей. Дзе ты працуеш?''
* ''– Я працую ў кампаніі па распрацоўцы праграм. А ты?''
* ''– Я інжынер у будаўнічай кампаніі.''
* ''– Гэта цікава. Колькі часу ты ўжо там працуеш?''
* ''– Каля трох гадоў. А ты?''
* ''– Я пачаў працаваць два месяцы таму.''

'''Диалог 2 (об учёбе)'''

* ''– Якія прадметы ты вывучаеш у школе?''
* ''– Я вывучаю матэматыку, рускую мову, гісторыю і біялогію.''
* ''– Які прадмет табе падабаецца найбольш?''
* ''– Мне падабаецца біялогія. Я хачу стаць урачом.''
* ''– Гэта добрая ідэя. Жадаю табе поспеху!''

== Упражненні (5 заданий) ==

=== Задание 1. Вставьте пропущенное слово ===

Вставьте подходящее слово по смыслу:

# Я ... (работаю) у вялікім офісе.
# Яна ... (учится) на медыцынскім факультэце.
# Я люблю ... (изучать) замежныя мовы.
# Мы ... (проводим) сустрэчы з кліентамі.
# Ён ... (отвечает) на пытанні студэнтаў.

=== Задание 2. Переведите на белорусский язык ===

Переведите предложения на белорусский язык:

# Я работаю менеджером.
# Моя сестра учится в университете.
# Какие предметы ты любишь?
# Мы проводим встречи каждый день.
# Я хочу получить высшее образование.

=== Задание 3. Ответьте на вопросы о своей работе или учёбе ===

Напишите полные ответы на вопросы:

# Дзе ты працуеш (вучышся)?
# Кім ты працуеш (якая твая спецыяльнасць)?
# Якія твае абавязкі (якія прадметы ты вывучаеш)?
# Ці падабаецца табе твая праца (вучоба)?
# Кім ты хочаш стаць у будучым?

=== Задание 4. Составьте предложения из слов ===

Составьте правильные предложения на белорусском языке:

# працую / офісе / Я / у.
# факультэце / Яна / медыцынскім / вучыцца / на.
# задачы / Мы / выконваем / складаныя.
# у / вучышся / Ты / школе?
# на / Адказваю / я / пытанні.

=== Задание 5. Опишите свой рабочий или учебный день ===

Напишите 5–7 предложений о своём рабочем или учебном дне на белорусском языке. Используйте слова: ''устаю'', ''іду'', ''пачынаецца'', ''працую (вучуся)'', ''абедаю'', ''заканчваецца'', ''вяртаюся'', ''адпачываю''.

== Адказы (Ответы) ==

=== Ответы к заданию 1 ===

# Я працую у вялікім офісе.
# Яна вучыцца на медыцынскім факультэце.
# Я люблю вывучаць замежныя мовы.
# Мы праводзім сустрэчы з кліентамі.
# Ён адказвае на пытанні студэнтаў.

=== Ответы к заданию 2 ===

# Я працую менеджарам.
# Мая сястра вучыцца ва ўніверсітэце.
# Якія прадметы ты любіш?
# Мы праводзім сустрэчы кожны дзень.
# Я хачу атрымаць вышэйшую адукацыю.

=== Ответы к заданию 3 (примерные) ===

# Я працую ў будаўнічай кампаніі. (или ''Я вучуся ў гімназіі.'')
# Я інжынер. (или ''Я вучуся на эканаміста.'')
# Мае абавязкі – складанне справаздач і кіраванне праектамі. (или ''Я вывучаю матэматыку, гісторыю і мовы.'')
# Так, мая праца мне вельмі падабаецца. Яна цікавая. (или ''Так, вучоба падабаецца, асабліва гісторыя.'')
# Я хачу стаць кіраўніком (або мастаком, эканамістам, праграмістам).

=== Ответы к заданию 4 ===

# Я працую ў офісе.
# Яна вучыцца на медыцынскім факультэце.
# Мы выконваем складаныя задачы.
# Ты вучышся ў школе?
# Я адказваю на пытанні.

=== Ответы к заданию 5 (примерный текст) ===

''Мой працоўны дзень пачынаецца з раніцы. Я ўстаю ў сёмую гадзіну і іду на працу. Праца пачынаецца ў дзевятую гадзіну. Я працую ў офісе да пяці гадзін. У дзве гадзіны я абедаю ў кафэ. Працоўны дзень заканчваецца ў шэсць гадзін. Пасля працы я вяртаюся дадому і адпачываю.''

== Выводы ==

На этом уроке мы изучили темы работы и учёбы на белорусском языке. Вы узнали:

* названия рабочих мест и учебных заведений;
* школьные предметы и университетские дисциплины;
* глаголы, связанные с работой (працаваць, кіраваць, выконваць) и учёбой (вучыцца, вывучаць, рашаць);
* как рассказывать о своей профессиональной и учебной деятельности;
* как задавать вопросы о работе и учёбе собеседника.

Особенно важно запомнить:
* ''працаваць'' – работать (я працую, ты працуеш);
* ''вучыцца'' – учиться (я вучуся, ты вучышся);
* ''вывучаць'' – изучать (я вывучаю, ты вывучаеш);
* ''прадметы'' – предметы (в школе);
* ''лекцыя'' – лекция, ''семінар'' – семинар.

В следующем уроке мы перейдём к теме хобби и свободного времени, где вы научитесь рассказывать о своих увлечениях и отдыхе.

{{Навигация урок BY
|prev = Урок 15 BY: Адзенне
|next = Урок 17 BY: Хобі і вольны час
}}

[[Категория:Уроки белорусского языка]]

Урок 16 BY: На працы і ў школе - Revision history