Yaroslav: Нова сторонка: == Урок B2.1: Сем'я і сваяцкія адносіны == {{Навигация урок BY B1 |prev = Урок B1.25: Пазнавальны агляд - дыялогі і паўтарэнне |next = Урок B2.2: Дом, жыллё і прадметы побыту }} == Уводзіны == Сям'я з'яўляецца асновай грамадства. Гэта асяроддзе, дзе чалавек нараджаецца, расце, наб...

2026-07-05T11:44:13Z

Нова сторонка: == Урок B2.1: Сем'я і сваяцкія адносіны == {{Навигация урок BY B1 |prev = Урок B1.25: Пазнавальны агляд - дыялогі і паўтарэнне |next = Урок B2.2: Дом, жыллё і прадметы побыту }} == Уводзіны == Сям'я з'яўляецца асновай грамадства. Гэта асяроддзе, дзе чалавек нараджаецца, расце, наб...

Нова сторонка

== Урок B2.1: Сем'я і сваяцкія адносіны ==

{{Навигация урок BY B1
|prev = Урок B1.25: Пазнавальны агляд - дыялогі і паўтарэнне
|next = Урок B2.2: Дом, жыллё і прадметы побыту
}}

== Уводзіны ==

Сям'я з'яўляецца асновай грамадства. Гэта асяроддзе, дзе чалавек нараджаецца, расце, набывае жыццёвы вопыт і каштоўнасці. На гэтым уроку мы паглыбім веды пра сямейныя адносіны на беларускай мове, вывучым больш дэталёва назвы сваякоў, тыпы сем'яў, сямейныя ролі, адносіны паміж пакаленнямі, сучасныя тэндэнцыі ў сямейным жыцці.

Разуменне сямейнай лексікі дапаможа вам лепш разумець беларускую культуру і традыцыі, а таксама весці размовы на асабістыя тэмы. Беларуская сям'я традыцыйна захоўвае цесныя сувязі паміж пакаленнямі, але сучасныя рэаліі ўносяць свае змены.

Да канца ўрока вы зможаце:
* называць усіх сваякоў на беларускай мове;
* апісваць тыпы сем'яў і сямейныя адносіны;
* гаварыць пра ролі членаў сям'і;
* абмяркоўваць сучасныя тэндэнцыі ў сямейных адносінах;
* выкарыстоўваць лексіку па тэме сям'і ў мове.

== Тэорыя ==

=== Назвы сваякоў (паглыбленне) ===

{| class="wikitable"
|+ Назвы сваякоў
! Беларуская !! Рускі пераклад !! Заўвага
|-
| бацькі || родители ||
|-
| бацька (тата) || отец (папа) ||
|-
| маці (мама) || мать (мама) ||
|-
| сын || сын ||
|-
| дачка || дочь ||
|-
| брат || брат ||
|-
| сястра || сестра ||
|-
| дзед || дедушка ||
|-
| бабуля (баба) || бабушка ||
|-
| унук || внук ||
|-
| унучка || внучка ||
|-
| цётка (цёця) || тётя ||
|-
| дзядзька (дзядька) || дядя ||
|-
| пляменнік || племянник ||
|-
| пляменніца || племянница ||
|-
| стрыечны брат || двоюродный брат ||
|-
| стрыечная сястра || двоюродная сестра ||
|-
| сваяк (родзіч) || родственник ||
|-
| сваячка (родзічка) || родственница ||
|}

=== Тыпы сем'яў ===

{| class="wikitable"
|+ Тыпы сем'яў
! Тып сям'і !! Беларуская !! Рускі пераклад
|-
| Нуклеарная || нуклеарная сям'я || нуклеарная семья
|-
| Пашыраная || пашыраная сям'я || расширенная семья
|-
| Няпоўная || няпоўная сям'я || неполная семья
|-
| Шматдзетная || шматдзетная сям'я || многодетная семья
|}

=== Сямейныя ролі ===

{| class="wikitable"
|+ Сямейныя ролі
! Роля !! Апісанне
|-
| Карміцель || Той, хто забяспечвае сям'ю матэрыяльна
|-
| Выхавальнік || Той, хто займаецца выхаваннем дзяцей
|-
| Гаспадыня || Той, хто вядзе хатнюю гаспадарку
|}

=== Сямейныя каштоўнасці ===

|+ Сямейныя каштоўнасці
! Беларуская !! Рускі пераклад
|-
| любоў || любовь
|-
| павага || уважение
|-
| давер || доверие
|-
| узаемаразуменне || взаимопонимание
|-
| падтрымка || поддержка
|}

=== Сучасныя тэндэнцыі ў сямейных адносінах ===

{| class="wikitable"
|+ Сучасныя тэндэнцыі
! Тэндэнцыя !! Апісанне
|-
| Познія шлюбы || Здзяйсненне шлюбу ў больш познім узросце
|-
| Меншая колькасць дзяцей || Скарачэнне колькасці дзяцей у сям'і
|-
| Жыццё без рэгістрацыі || Сямейныя адносіны без афіцыйнай рэгістрацыі
|}

### Адносіны паміж пакаленнямі ===

{| class="wikitable"
|+ Адносіны паміж пакаленнямі
! Тып адносін !! Апісанне
|-
| Канфлікт пакаленняў || Рознагалоссі паміж бацькамі і дзецьмі
|-
| Падтрымка || Дапамога ад старэйшых да малодшых
|}

### Прыклад расказу ===

'''Мая сям'я (Моя семья):'''

У мяне вялікая і дружная сям'я. Маіх бацькоў клічуць Аляксандр і Вольга. Яны працуюць ужо многа гадоў. Мой брат жыве асобна, ён ужо мае сваю сям'ю. Мая сястра яшчэ вучыцца ва ўніверсітэце. Мы часта сустракаемся на святы. У нас ёсць традыцыя збірацца разам на Новы год. Я люблю сваю сям'ю, таму што там заўсёды пануе павага і ўзаемаразуменне.

=== Пытанні пра сям'ю ===

{| class="wikitable"
|+ Пытанні пра сям'ю
! Беларуская !! Рускі пераклад
|-
| Якая ў цябе сям'я? || Какая у тебя семья?
|-
| Колькі чалавек у тваёй сям'і? || Сколько человек в твоей семье?
|-
| Якія ў вас сямейныя традыцыі? || Какие у вас семейные традиции?
|}

== Практыкаванні (5 заданняў) ==

=== Заданне 1. Устаўце прапушчанае слова ===

# Маю ... (маму) клічуць Вольга.
# Мой ... (отец) працуе інжынерам.
# Мая ... (сестра) вучыцца ва ўніверсітэце.
# Мая сям'я — ... (дружная) і вялікая.
# У нас ёсць традыцыя збірацца разам на ... (Новый год).

=== Заданне 2. Перакладзіце на беларускую мову ===

# Мою маму зовут Ольга.
# Мой отец работает инженером.
# Моя сестра учится в университете.
# Моя семья дружная и большая.
# У нас есть традиция собираться вместе на Новый год.

=== Заданне 3. Адкажыце на пытанні ===

# Якая ў цябе сям'я?
# Колькі чалавек у тваёй сям'і?
# Якія ў вас сямейныя традыцыі?
# Як часта вы сустракаецеся з сям'ёй?
# Якія сямейныя каштоўнасці для вас важныя?

=== Заданне 4. Састаўце сказы з слоў ===

# клічуць / маці / Вольга / маю.
# працуе / інжынерам / бацька / мой.
# вучыцца / сястра / універсітэце / мая / у.
# вялікая / сям'я / мая / дружная.
# разам / традыцыя / збірацца / Новы / год / у / нас / на.

=== Заданне 5. Напішыце расказ пра сваю сям'ю ===

Напішыце 7–10 сказаў пра сваю сям'ю. Выкарыстоўвайце лексіку з урока.

== Адказы ==

=== Адказы да задання 1 ===

# Маю маці клічуць Вольга.
# Мой бацька працуе інжынерам.
# Мая сястра вучыцца ва ўніверсітэце.
# Мая сям'я — дружная і вялікая.
# У нас ёсць традыцыя збірацца разам на Новы год.

=== Адказы да задання 2 ===

# Маю маці клічуць Вольга.
# Мой бацька працуе інжынерам.
# Мая сястра вучыцца ва ўніверсітэце.
# Мая сям'я дружная і вялікая.
# У нас ёсць традыцыя збірацца разам на Новы год.

=== Адказы да задання 3 (прыкладныя) ===

# У мяне вялікая і дружная сям'я.
# У маёй сям'і 5 чалавек.
# У нас ёсць традыцыя разам святкаваць Новы год і дні нараджэння.
# Мы сустракаемся кожныя выхадныя.
# Для мяне важныя любоў, павага, давер і ўзаемаразуменне.

=== Адказы да задання 4 ===

# Маю маці клічуць Вольга.
# Мой бацька працуе інжынерам.
# Мая сястра вучыцца ва ўніверсітэце.
# Мая сям'я вялікая і дружная.
# У нас ёсць традыцыя збірацца разам на Новы год.

=== Адказы да задання 5 (прыкладны тэкст) ===

У мяне вялікая сям'я. У ёй 5 чалавек. Маіх бацькоў клічуць Сяргей і Аксана. У мяне ёсць брат і сястра. Брат ужо працуе, а сястра вучыцца ў школе. Мы часта збіраемся разам на святы. У нас ёсць сямейныя традыцыі. Напрыклад, мы разам святкуем дні нараджэння. Я люблю сваю сям'ю, таму што яна заўсёды мяне падтрымлівае.

== Вывады ==

На гэтым уроку мы паглыбілі веды пра сям'ю і сваяцкія адносіны. Вы даведаліся:

* назвы сваякоў;
* тыпы сем'яў;
* сямейныя ролі і каштоўнасці;
* сучасныя тэндэнцыі;
* адносіны паміж пакаленнямі.

{{Навигация урок BY B1
|prev = Урок B1.25: Пазнавальны агляд - дыялогі і паўтарэнне
|next = Урок B2.2: Дом, жыллё і прадметы побыту
}}

[[Категория:Уроки белорусского языка]]

Урок B2.1: Сем'я і сваяцкія адносіны - Revision history