Yaroslav: Нова сторонка: == Урок B2.18: Беларускі фальклор == {{Навигация урок BY B1 |prev = Урок B2.17: Святы і абрады |next = Урок B2.19: Экскурсія па Мінску }} == Уводзіны == Фальклор — гэта народная творчасць, якая перадаецца з пакалення ў пакаленне. Ён уключае песні, казкі, легенды, прыказкі, загадк...

2026-07-05T16:39:01Z

Нова сторонка: == Урок B2.18: Беларускі фальклор == {{Навигация урок BY B1 |prev = Урок B2.17: Святы і абрады |next = Урок B2.19: Экскурсія па Мінску }} == Уводзіны == Фальклор — гэта народная творчасць, якая перадаецца з пакалення ў пакаленне. Ён уключае песні, казкі, легенды, прыказкі, загадк...

Нова сторонка

== Урок B2.18: Беларускі фальклор ==

{{Навигация урок BY B1
|prev = Урок B2.17: Святы і абрады
|next = Урок B2.19: Экскурсія па Мінску
}}

== Уводзіны ==

Фальклор — гэта народная творчасць, якая перадаецца з пакалення ў пакаленне. Ён уключае песні, казкі, легенды, прыказкі, загадкі, танцы і абрады. Беларускі фальклор багаты і разнастайны, ён адлюстроўвае душу народа, яго гісторыю, светапогляд і каштоўнасці. На гэтым уроку мы разгледзім асноўныя жанры беларускага фальклору, яго тэматыку і сучаснае значэнне.

Беларускі фальклор захоўвае памяць пра старажытныя вераванні, працоўныя працэсы, сямейныя і грамадскія адносіны. Ён з'яўляецца крыніцай натхнення для пісьменнікаў, мастакоў і музыкантаў.

Да канца ўрока вы зможаце:
* расказваць пра асноўныя жанры беларускага фальклору;
* прыводзіць прыклады народных твораў;
* разумець значэнне фальклору для культуры;
* выкарыстоўваць лексіку па тэме фальклору ў мове.

== Тэорыя ==

=== Асноўныя жанры фальклору ===

{| class="wikitable"
|+ Асноўныя жанры фальклору
! Жанр !! Асаблівасці !! Прыклады
|-
| Народныя песні || Праца, каханне, гісторыя || «Купалінка», «Ой, рана на Івана»
|-
| Казкі || Чароўныя, бытавыя, пра жывёл || «Казка пра караля і яго сына»
|-
| Легенды || Гістарычныя, рэлігійныя || Легенда пра Мінск
|-
| Прыказкі || Мудрыя выказванні || «Ціхі вада берагі рые»
|-
| Загадкі || Сімвалічныя апісанні || «Без рук, без ног, а дзверы адчыняе» (вецер)
|}

=== Тэматыка беларускага фальклору ===
{| class="wikitable"
|+ Тэматыка беларускага фальклору
! Тэма !! Жанры
|-
| Праца || Працоўныя песні, прыказкі
|-
| Каханне || Лірычныя песні, казкі
|-
| Прырода || Загадкі, песні, легенды
|-
| Гісторыя || Гістарычныя песні, легенды
|}

=== Вобразы ў беларускім фальклоры ===

|+ Вобразы ў беларускім фальклоры
! Вобраз !! Значэнне
|-
| Сонца || Жыццё, цеплыня
|-
| Зямля || Маці, урадлівасць
|-
| Дрэва || Жыццё, сувязь пакаленняў
|-
| Вада || Ачышчэнне, жыццё
|}

=== Прыклад народнай песні ===

'''Купалінка (Купалинка):'''

Купалінка — адна з самых вядомых беларускіх народных песень. Яна звязана са святам Купалля. У ёй апісваюцца каханне, прырода і купальскія абрады. Гэтая песня любімая беларусамі.

=== Прыказкі і загадкі ===

{| class="wikitable"
|+ Прыказкі і загадкі
! Беларуская !! Рускі пераклад
|-
| Ціхі вада берагі рые. || Тихая вода берега точит.
|-
| Не бойся працы, а бойся гультайства. || Не бойся работы, а бойся лени.
|-
| Без рук, без ног, а дзверы адчыняе. (вецер) || Без рук, без ног, а двери открывает. (ветер)
|}

=== Сучаснае выкарыстанне фальклору ===

{| class="wikitable"
|+ Сучаснае выкарыстанне фальклору
! Напрамак !! Апісанне
|-
| Музыка || Апрацоўка народных песень
|-
| Літаратура || Выкарыстанне фальклорных вобразаў
|-
| Тэатр || Пастаноўкі па матывах народных твораў
|}

=== Прыклад расказу ===

'''Беларускі фальклор (Белорусский фольклор):'''

Беларускі фальклор — гэта скарбніца народнай мудрасці. Яна ўключае песні, казкі, легенды, прыказкі і загадкі. Народныя песні перадаюць настрой, гісторыю і каханне. Казкі вучаць дабру і справядлівасці. Легенды расказваюць пра гістарычныя падзеі. Прыказкі вучаць мудрасці. Беларускі фальклор жыве і развіваецца, ён натхняе новых мастакоў і пісьменнікаў.

=== Пытанні пра фальклор ===

{| class="wikitable"
|+ Пытанні пра фальклор
! Беларуская !! Рускі пераклад
|-
| Якія жанры беларускага фальклору вы ведаеце? || Какие жанры белорусского фольклора вы знаете?
|-
| Якія народныя песні вам вядомыя? || Какие народные песни вам известны?
|-
| Якое значэнне мае фальклор для культуры? || Какое значение имеет фольклор для культуры?
|}

== Практыкаванні (5 заданняў) ==

=== Заданне 1. Устаўце прапушчанае слова ===

# Беларускі фальклор уключае песні, казкі, ..., (легенды) прыказкі і загадкі.
# Народныя песні перадаюць настрой, гісторыю і ... (любовь).
# Казкі вучаць ... (добру) і справядлівасці.
# Легенды расказваюць пра гістарычныя ... (события).
# Прыказкі вучаць ... (мудрости).

=== Заданне 2. Перакладзіце на беларускую мову ===

# Белорусский фольклор включает песни, сказки, легенды, пословицы и загадки.
# Народные песни передают настроение, историю и любовь.
# Сказки учат добру и справедливости.
# Легенды рассказывают об исторических событиях.
# Пословицы учат мудрости.

=== Заданне 3. Адкажыце на пытанні ===

# Якія жанры беларускага фальклору вы ведаеце?
# Якія народныя песні вам вядомыя?
# Якое значэнне мае фальклор для культуры?
# Якія прыказкі вы ведаеце?
# Што вас найбольш цікавіць у фальклоры?

=== Заданне 4. Састаўце сказы з слоў ===

# фальклор / беларускі / казкі / песні / уключае / і.
# перадаюць / народныя / настрой / песні.
# казкі / вучаць / справядлівасці / дабру / і.
# легенды / гістарычныя / расказваюць / падзеі / пра.
# прыказкі / мудрасці / вучаць.

=== Заданне 5. Напішыце расказ пра беларускі фальклор ===

Напішыце 7–10 сказаў пра беларускі фальклор. Выкарыстоўвайце лексіку з урока.

== Адказы ==

=== Адказы да задання 1 ===

# Беларускі фальклор уключае песні, казкі, легенды, прыказкі і загадкі.
# Народныя песні перадаюць настрой, гісторыю і каханне.
# Казкі вучаць дабру і справядлівасці.
# Легенды расказваюць пра гістарычныя падзеі.
# Прыказкі вучаць мудрасці.

=== Адказы да задання 2 ===

# Беларускі фальклор уключае песні, казкі, легенды, прыказкі і загадкі.
# Народныя песні перадаюць настрой, гісторыю і каханне.
# Казкі вучаць дабру і справядлівасці.
# Легенды расказваюць пра гістарычныя падзеі.
# Прыказкі вучаць мудрасці.

=== Адказы да задання 3 (прыкладныя) ===

# Я ведаю народныя песні, казкі, легенды, прыказкі і загадкі.
# Мне вядомыя песні «Купалінка», «Ой, рана на Івана».
# Фальклор захоўвае гісторыю, традыцыі і каштоўнасці народа.
# Я ведаю прыказкі «Ціхі вада берагі рые», «Не бойся працы, а бойся гультайства».
# Мне цікавы народныя песні і казкі.

=== Адказы да задання 4 ===

# Беларускі фальклор уключае песні і казкі.
# Народныя песні перадаюць настрой.
# Казкі вучаць дабру і справядлівасці.
# Легенды расказваюць пра гістарычныя падзеі.
# Прыказкі вучаць мудрасці.

=== Адказы да задання 5 (прыкладны тэкст) ===

Беларускі фальклор — гэта багатая спадчына, якая перадаецца з пакалення ў пакаленне. Ён уключае народныя песні, казкі, легенды, прыказкі і загадкі. Народныя песні пяюць пра каханне, працу і прыроду. Казкі вучаць дабру і справядлівасці. Легенды расказваюць пра паходжанне гарадоў і рэк. Прыказкі і загадкі адлюстроўваюць народную мудрасць. Фальклор натхняе мастакоў, пісьменнікаў і музыкантаў. Ён з'яўляецца важнай часткай нацыянальнай культуры.

== Вывады ==

На гэтым уроку мы вывучылі беларускі фальклор. Вы даведаліся:

* асноўныя жанры фальклору;
* тэматыку народных твораў;
* вобразы ў беларускім фальклоры;
* сучаснае выкарыстанне фальклору.

{{Навигация урок BY B1
|prev = Урок B2.17: Святы і абрады
|next = Урок B2.19: Экскурсія па Мінску
}}

[[Категория:Уроки белорусского языка]]

Урок B2.18: Беларускі фальклор - Revision history