Yaroslav: Нова сторонка: == Урок C1.25: Сучаснае беларускае мастацтва (жывапіс, скульптура) == {{Навигация урок BY C1 |prev = Урок C1.24: Роля беларускай літаратуры ў нацыянальным адраджэнні |next = Урок C1.26: Беларускае кіно і тэатр }} == Уводзіны == Сучаснае беларускае мастацтва — гэта дынамічны і...

2026-07-09T21:13:14Z

Нова сторонка: == Урок C1.25: Сучаснае беларускае мастацтва (жывапіс, скульптура) == {{Навигация урок BY C1 |prev = Урок C1.24: Роля беларускай літаратуры ў нацыянальным адраджэнні |next = Урок C1.26: Беларускае кіно і тэатр }} == Уводзіны == Сучаснае беларускае мастацтва — гэта дынамічны і...

Нова сторонка

== Урок C1.25: Сучаснае беларускае мастацтва (жывапіс, скульптура) ==

{{Навигация урок BY C1
|prev = Урок C1.24: Роля беларускай літаратуры ў нацыянальным адраджэнні
|next = Урок C1.26: Беларускае кіно і тэатр
}}

== Уводзіны ==

Сучаснае беларускае мастацтва — гэта дынамічны і шматгранны феномен, які спалучае традыцыйныя формы і наватарскія пошукі. Яно адлюстроўвае складаныя сацыяльныя працэсы, нацыянальную ідэнтычнасць, глабальныя культурныя тэндэнцыі. На гэтым уроку мы разгледзім асноўныя напрамкі сучаснага беларускага жывапісу і скульптуры, ключавыя імёны і творы, тэндэнцыі развіцця, а таксама асноўную лексіку для абмеркавання мастацтва.

== Тэорыя ==

=== Асноўная лексіка па тэме (пашыраны спіс) ===

{| class="wikitable"
|+ Асноўная лексіка
! Беларуская !! Рускі пераклад !! Кантэкст
|-
| мастацтва || искусство || Сучаснае беларускае мастацтва актыўна развіваецца.
|-
| жывапіс || живопись || Беларускі жывапіс мае багатыя традыцыі.
|-
| скульптура || скульптура || Скульптура адлюстроўвае гістарычныя і сучасныя вобразы.
|-
| мастак (жывапісец) || художник (живописец) || Сучасныя мастакі эксперыментуюць з формамі.
|-
| скульптар || скульптор || Беларускія скульптары ствараюць манументальныя творы.
|-
| кампазіцыя || композиция || Кампазіцыя карціны вызначае яе структуру.
|-
| каларыт || колорит || Каларыт твора стварае атмасферу.
|-
| кампаноўка || компоновка || Кампаноўка элементаў з'яўляецца важнай задачай.
|-
| тэхніка || техника || Тэхніка выканання вызначае стыль.
|-
| матэрыял || материал || Мастакі выкарыстоўваюць розныя матэрыялы.
|-
| палатно || полотно || Палатно з'яўляецца асновай для карціны.
|-
| алей || масло || Алейная тэхніка дазваляе ствараць яркія творы.
|-
| акрыл || акрил || Акрылавыя фарбы папулярныя ў сучасных мастакоў.
|-
| гуаш || гуашь || Гуаш выкарыстоўваецца для эскізаў.
|-
| акварэль || акварель || Акварэль перадае лёгкасць і празрыстасць.
|-
| манументальны жывапіс || монументальная живопись || Манументальны жывапіс упрыгожвае будынкі.
|-
| станковы жывапіс || станковая живопись || Станковы жывапіс прызначаны для музеяў.
|-
| партрэт || портрет || Партрэт перадае індывідуальнасць чалавека.
|-
| пейзаж || пейзаж || Беларускія пейзажы адлюстроўваюць прыроду.
|-
| нацюрморт || натюрморт || Нацюрморт засяроджаны на прадметах.
|-
| гістарычны жанр || исторический жанр || Гістарычны жанр адлюстроўвае падзеі мінулага.
|-
| батальны жанр || батальный жанр || Батальны жанр паказвае вайну.
|-
| абстракцыя || абстракция || Абстракцыя адмаўляецца ад рэалістычнай формы.
|-
| сюррэалізм || сюрреализм || Сюррэалізм даследуе падсвядомасць.
|-
| экспрэсіянізм || экспрессионизм || Экспрэсіянізм перадае эмоцыі.
|-
| рэалізм || реализм || Рэалізм імкнецца да праўдзівага адлюстравання.
|-
| імпрэсіянізм || импрессионизм || Імпрэсіянізм засяроджаны на святле.
|-
| канцэптуальнае мастацтва || концептуальное искусство || Канцэптуальнае мастацтва ставіць ідэю на першае месца.
|-
| інсталяцыя || инсталляция || Інсталяцыі ствараюць прасторавыя кампазіцыі.
|-
| перформанс || перформанс || Перформанс з'яўляецца формай акцыянізму.
|-
| выстава || выставка || Выставы прадстаўляюць творы мастакоў.
|-
| экспазіцыя || экспозиция || Экспазіцыя арганізуе творы ў прасторы.
|-
| куратар || куратор || Куратар адказвае за канцэпцыю выставы.
|-
| мастацкая галерэя || художественная галерея || Галерэі прадстаўляюць сучаснае мастацтва.
|-
| мастацкі рынак || художественный рынок || Мастацкі рынак фарміруе кошты.
|-
| калекцыянер || коллекционер || Калекцыянеры набываюць творы мастацтва.
|-
| аўкцыён || аукцион || Аўкцыёны прадаюць мастацкія творы.
|}

=== Асноўныя напрамкі беларускага жывапісу ===

{| class="wikitable"
|+ Асноўныя напрамкі беларускага жывапісу
! Напрамак !! Асаблівасці !! Прадстаўнікі
|-
| Традыцыйны рэалізм || Дакладнасць, гістарычныя тэмы || Міхаіл Савіцкі, Віктар Грамыка
|-
| Імпрэсіянізм || Гульня святла, эмоцыі || Леанід Дучыц
|-
| Абстракцыя || Адмова ад формы || Андрэй Кузьміч
|-
| Сюррэалізм || Фантазія, падсвядомасць || Яўген Ціхановіч
|}

=== Сучасная беларуская скульптура ===

{| class="wikitable"
|+ Сучасная беларуская скульптура
! Скульптар !! Стыль !! Вядомыя творы
|-
| Уладзімір Панцялееў || Манументалізм || Помнік Францыску Скарыне
|-
| Аляксей Глебаў || Класіка || Помнік Якубу Коласу
|-
| Сяргей Журбін || Сучасны || Інсталяцыі
|}

=== Арт-прасторы Беларусі ===

{| class="wikitable"
|+ Арт-прасторы Беларусі
! Прастора !! Горад !! Асаблівасці
|-
| Палац мастацтва || Мінск || Выставы, канцэрты
|-
| Нацыянальны мастацкі музей || Мінск || Класічныя творы
|-
| Цэнтр сучаснага мастацтва || Мінск || Эксперыментальнае мастацтва
|}

=== Прыклад тэксту для аналізу ===

'''Сучаснае беларускае мастацтва: традыцыі і наватарства (Современное белорусское искусство: традиции и новаторство):'''

Сучаснае беларускае мастацтва знаходзіцца ў стане пошуку. Яно спалучае класічныя традыцыі і наватарскія тэндэнцыі. Жывапіс застаецца вядучым відам мастацтва. Мастакі эксперыментуюць з тэхнікамі, матэрыяламі і сюжэтамі. Скульптура развіваецца як манументальная, так і станковая. З'яўляюцца новыя формы: інсталяцыі, перформансы, арт-аб'екты. Мастацкія выставы і фестывалі прадстаўляюць творы беларускіх аўтараў. Аднак мастацкі рынак застаецца абмежаваным. Дзяржаўная падтрымка і мецэнацтва дапамагаюць развіццю мастацтва.

=== Словазлучэнні для актыўнага выкарыстання ===

{| class="wikitable"
|+ Словазлучэнні
! Беларуская !! Рускі пераклад
|-
| выстаўляць творы ў галерэі || выставлять произведения в галерее
|-
| ствараць інсталяцыі з розных матэрыялаў || создавать инсталляции из разных материалов
|-
| эксперыментаваць з формамі || экспериментировать с формами
|-
| адлюстроўваць нацыянальную ідэнтычнасць || отражать национальную идентичность
|-
| інтэгравацца ў сусветны мастацкі працэс || интегрироваться в мировой художественный процесс
|}

== Практыкаванні (5 заданняў) ==

=== Заданне 1. Падбярыце сінонімы ===

Падбярыце беларускія адпаведнікі:
1. живопись
2. скульптура
3. пейзаж
4. абстракция
5. инсталляция

=== Заданне 2. Складзіце сказы з наступнымі словамі ===

Складзіце сказы з наступнымі словамі:
1. мастацтва, традыцыі, наватарства
2. жывапіс, тэхніка, эксперымент
3. скульптура, манументальны, горад
4. выстава, галерэя, сучасны
5. куратар, канцэпцыя, праект

=== Заданне 3. Перакладзіце на беларускую мову ===

1. Современное белорусское искусство активно развивается.
2. Художники экспериментируют с техниками и материалами.
3. Скульптура украшает городские пространства.
4. Выставки представляют современные произведения.
5. Куратор определяет концепцию выставки.

=== Заданне 4. Устаўце прапушчаныя словы ===

1. Сучаснае беларускае ... (искусство) актыўна развіваецца.
2. Мастакі эксперыментуюць з ... (техниками) і матэрыяламі.
3. ... (Скульптура) упрыгожвае гарадскія прасторы.
4. Выставы прадстаўляюць сучасныя ... (произведения).
5. Куратар вызначае ... (концепцию) выставы.
6. Інсталяцыі ствараюць ... (пространственные) кампазіцыі.
7. ... (Меценатство) падтрымлівае мастакоў.
8. Мастацкі ... (рынок) фарміруе кошты.

=== Заданне 5. Напішыце тэкст ===

Напішыце 7–10 сказаў на тэму: «Тэндэнцыі развіцця сучаснага беларускага мастацтва». Выкарыстоўвайце не менш за 10 слоў з лексічнага спісу.

== Адказы ==

=== Адказы да задання 1 ===

1. жывапіс
2. скульптура
3. пейзаж
4. абстракцыя
5. інсталяцыя

=== Адказы да задання 2 ===

1. Сучаснае мастацтва спалучае традыцыі і наватарства.
2. Беларускія мастакі эксперыментуюць з рознымі тэхнікамі жывапісу.
3. Манументальная скульптура ўпрыгожвае гарадскія прасторы.
4. Сучасная выстава ў галерэі прыцягнула шмат наведвальнікаў.
5. Куратар распрацаваў канцэпцыю мастацкага праекта.

=== Адказы да задання 3 ===

1. Сучаснае беларускае мастацтва актыўна развіваецца.
2. Мастакі эксперыментуюць з тэхнікамі і матэрыяламі.
3. Скульптура упрыгожвае гарадскія прасторы.
4. Выставы прадстаўляюць сучасныя творы.
5. Куратар вызначае канцэпцыю выставы.

=== Адказы да задання 4 ===

1. Сучаснае беларускае мастацтва актыўна развіваецца.
2. Мастакі эксперыментуюць з тэхнікамі і матэрыяламі.
3. Скульптура ўпрыгожвае гарадскія прасторы.
4. Выставы прадстаўляюць сучасныя творы.
5. Куратар вызначае канцэпцыю выставы.
6. Інсталяцыі ствараюць прасторавыя кампазіцыі.
7. Мецэнацтва падтрымлівае мастакоў.
8. Мастацкі рынак фарміруе кошты.

=== Адказы да задання 5 (прыкладны тэкст) ===

Сучаснае беларускае мастацтва характарызуецца разнастайнасцю стыляў. Жывапіс захоўвае традыцыі рэалізму, але ўсё больш мастакоў звяртаюцца да абстракцыі і сюррэалізму. Скульптура развіваецца як у манументальных, так і ў камерных формах. Інсталяцыі і перформансы становяцца папулярнымі. Мастакі эксперыментуюць з матэрыяламі і тэхнікамі. Выставачная дзейнасць актывізуецца. Куратары ствараюць новыя канцэпцыі. Мастацкі рынак фарміруецца, але застаецца абмежаваным. Мецэнацтва і дзяржаўная падтрымка дапамагаюць развіццю мастацтва.

== Вывады ==

На гэтым уроку мы разгледзелі сучаснае беларускае мастацтва (жывапіс, скульптуру) і актыўную лексіку для абмеркавання мастацтва.

{{Навигация урок BY C1
|prev = Урок C1.24: Роля беларускай літаратуры ў нацыянальным адраджэнні
|next = Урок C1.26: Беларускае кіно і тэатр
}}

[[Категория:Уроки белорусского языка]]

Урок C1.25: Сучаснае беларускае мастацтва (жывапіс, скульптура) - Revision history