Yaroslav: Нова сторонка: == Урок C1.33: Беларусы ў сусветным культурным кантэксце == {{Навигация урок BY C1 |prev = Урок C1.32: Беларуская мова ў інтэрнэце і СМІ |next = Урок C1.34: Фізічная геаграфія Беларусі: рэльеф, клімат, прыродныя зоны }} == Уводзіны == Беларусы, нягледзячы на адносна невялікую ко...

2026-07-10T19:18:21Z

Нова сторонка: == Урок C1.33: Беларусы ў сусветным культурным кантэксце == {{Навигация урок BY C1 |prev = Урок C1.32: Беларуская мова ў інтэрнэце і СМІ |next = Урок C1.34: Фізічная геаграфія Беларусі: рэльеф, клімат, прыродныя зоны }} == Уводзіны == Беларусы, нягледзячы на адносна невялікую ко...

Нова сторонка

== Урок C1.33: Беларусы ў сусветным культурным кантэксце ==

{{Навигация урок BY C1
|prev = Урок C1.32: Беларуская мова ў інтэрнэце і СМІ
|next = Урок C1.34: Фізічная геаграфія Беларусі: рэльеф, клімат, прыродныя зоны
}}

== Уводзіны ==

Беларусы, нягледзячы на адносна невялікую колькасць, зрабілі значны ўклад у сусветную культуру. Гэта выявілася ў літаратуры, мастацтве, навуцы, спорце і іншых сферах. Беларускія дзеячы культуры і навукі атрымалі сусветнае прызнанне, а беларуская культура стала часткай сусветнага культурнага кантэксту. На гэтым уроку мы разгледзім уклад беларусаў у сусветную культуру, вядомыя імёны, уплыў беларускай культуры на глабальныя працэсы, а таксама асноўную лексіку для абмеркавання гэтай тэмы.

== Тэорыя ==

=== Асноўная лексіка па тэме (пашыраны спіс) ===

{| class="wikitable"
|+ Асноўная лексіка
! Беларуская !! Рускі пераклад !! Кантэкст
|-
| сусветны культурны кантэкст || мировой культурный контекст || Беларусы інтэграваны ў сусветны культурны кантэкст.
|-
| культурны ўклад || культурный вклад || Беларускі культурны ўклад прызнаны ў свеце.
|-
| сусветнае прызнанне || мировое признание || Беларускія дзеячы атрымалі сусветнае прызнанне.
|-
| класік || классик || Беларускія класікі ўплываюць на сусветную літаратуру.
|-
| лаўрэат || лауреат || Беларускія лаўрэаты атрымліваюць прэстыжныя прэміі.
|-
| Нобелеўская прэмія || Нобелевская премия || Святлана Алексіевіч атрымала Нобелеўскую прэмію.
|-
| сусветны шэдэўр || мировой шедевр || Творы беларускіх мастакоў сталі сусветнымі шэдэўрамі.
|-
| культурны дыялог || культурный диалог || Беларусь удзельнічае ў культурным дыялогу.
|-
| міжнародны фестываль || международный фестиваль || Беларусы ўдзельнічаюць у міжнародных фестывалях.
|-
| культурны абмен || культурный обмен || Культурны абмен узбагачае культуры.
|-
| дыяспара || диаспора || Беларуская дыяспара папулярызуе культуру.
|-
| нацыянальная школа || национальная школа || Беларуская нацыянальная школа мае сусветнае значэнне.
|-
| мастацкі стыль || художественный стиль || Беларускі стыль уплывае на сусветнае мастацтва.
|-
| філасофская думка || философская мысль || Беларуская філасофская думка развіваецца.
|-
| навуковая школа || научная школа || Беларускія навуковыя школы вядомыя ў свеце.
|-
| культурная спадчына || культурное наследие || Беларуская культурная спадчына ахоўваецца ЮНЕСКА.
|}

=== Беларусы ў сусветнай літаратуры ===
{| class="wikitable"
|+ Беларусы ў сусветнай літаратуры
! Прадстаўнік !! Дасягненні
|-
| Янка Купала || Класік, перакладзены на многія мовы
|-
| Якуб Колас || Класік, эпапея «Новая зямля»
|-
| Святлана Алексіевіч || Нобелеўская прэмія па літаратуры
|}

=== Беларусы ў сусветным мастацтве ===

{| class="wikitable"
|+ Беларусы ў сусветным мастацтве
! Прадстаўнік !! Дасягненні
|-
| Марк Шагал || Сусветна вядомы мастак-сюррэаліст
|-
| Міхаіл Савіцкі || Вядомы жывапісец
|}

=== Беларусы ў навуцы ===

{| class="wikitable"
|+ Беларусы ў навуцы
! Прадстаўнік !! Дасягненні
|-
| Ігнат Дамейка || Вядомы геолаг, працаваў у Чылі
|-
| Павел Сухой || Канструктар самалётаў
|}

=== Прыклад тэксту для аналізу ===

'''Беларусы ў сусветным культурным кантэксце (Белорусы в мировом культурном контексте):'''

Беларусы зрабілі значны ўклад у сусветную культуру. Янка Купала, Якуб Колас і Святлана Алексіевіч атрымалі сусветнае прызнанне. Марк Шагал стаў сімвалам сусветнага мастацтва. Беларускія навукоўцы зрабілі адкрыцці ў розных галінах. Беларуская культура інтэгравана ў сусветны кантэкст. Гэта сведчыць аб яе каштоўнасці і ўнікальнасці.

=== Словазлучэнні для актыўнага выкарыстання ===

{| class="wikitable"
|+ Словазлучэнні
! Беларуская !! Рускі пераклад
|-
| атрымліваць сусветнае прызнанне || получать мировое признание
|-
| удзельнічаць у міжнародных фестывалях || участвовать в международных фестивалях
|-
| уносіць уклад у сусветную культуру || вносить вклад в мировую культуру
|-
| інтэгравацца ў сусветны кантэкст || интегрироваться в мировой контекст
|-
| захоўваць нацыянальную ідэнтычнасць || сохранять национальную идентичность
|}

== Практыкаванні (5 заданняў) ==

=== Заданне 1. Падбярыце сінонімы ===

Падбярыце беларускія адпаведнікі:
1. мировой культурный контекст
2. мировое признание
3. лауреат
4. культурный диалог
5. культурное наследие

=== Заданне 2. Складзіце сказы з наступнымі словамі ===

Складзіце сказы з наступнымі словамі:
1. беларусы, сусветны, культура
2. Янка Купала, класік, пераклад
3. Святлана Алексіевіч, Нобелеўская прэмія
4. Марк Шагал, мастацтва, сюррэалізм
5. культурны дыялог, развіццё

=== Заданне 3. Перакладзіце на беларускую мову ===

1. Белорусы внесли вклад в мировую культуру.
2. Янка Купала получил мировое признание.
3. Светлана Алексиевич стала лауреатом Нобелевской премии.
4. Марк Шагал известен во всём мире.
5. Белорусская культура интегрирована в мировой контекст.

=== Заданне 4. Устаўце прапушчаныя словы ===

1. Беларусы ... (внесли) уклад у сусветную культуру.
2. Янка Купала ... (получил) сусветнае прызнанне.
3. Святлана Алексіевіч стала ... (лауреатом) Нобелеўскай прэміі.
4. Марк Шагал вядомы ва ўсім ... (мире).
5. Беларуская культура ... (интегрирована) у сусветны кантэкст.
6. Беларускія ... (деятели) культуры прадстаўлены ў свеце.
7. Культурны ... (обмен) узбагачае культуры.
8. Беларуская дыяспара ... (популяризирует) культуру.

=== Заданне 5. Напішыце тэкст ===

Напішыце 7–10 сказаў на тэму: «Уклад беларусаў у сусветную культуру». Выкарыстоўвайце не менш за 10 слоў з лексічнага спісу.

== Адказы ==

=== Адказы да задання 1 ===

1. сусветны культурны кантэкст
2. сусветнае прызнанне
3. лаўрэат
4. культурны дыялог
5. культурная спадчына

=== Адказы да задання 2 ===

1. Беларусы зрабілі значны ўклад у сусветную культуру.
2. Янка Купала з'яўляецца класікам, перакладзеным на многія мовы.
3. Святлана Алексіевіч атрымала Нобелеўскую прэмію.
4. Марк Шагал стаў сімвалам сусветнага мастацтва.
5. Культурны дыялог спрыяе развіццю.

=== Адказы да задання 3 ===

1. Беларусы зрабілі ўклад у сусветную культуру.
2. Янка Купала атрымаў сусветнае прызнанне.
3. Святлана Алексіевіч стала лаўрэатам Нобелеўскай прэміі.
4. Марк Шагал вядомы ва ўсім свеце.
5. Беларуская культура інтэгравана ў сусветны кантэкст.

=== Адказы да задання 4 ===

1. Беларусы зрабілі ўклад у сусветную культуру.
2. Янка Купала атрымаў сусветнае прызнанне.
3. Святлана Алексіевіч стала лаўрэатам Нобелеўскай прэміі.
4. Марк Шагал вядомы ва ўсім свеце.
5. Беларуская культура інтэгравана ў сусветны кантэкст.
6. Беларускія дзеячы культуры прадстаўлены ў свеце.
7. Культурны абмен узбагачае культуры.
8. Беларуская дыяспара папулярызуе культуру.

=== Адказы да задання 5 (прыкладны тэкст) ===

Беларусы зрабілі значны ўклад у сусветную культуру. Янка Купала, Якуб Колас і Святлана Алексіевіч сталі вядомымі ва ўсім свеце. Беларускае мастацтва прадстаўлена Маркам Шагалам. Беларускія навукоўцы зрабілі адкрыцці ў розных галінах. Беларуская культура інтэгравана ў сусветны кантэкст. Гэта сведчыць аб яе каштоўнасці. Беларусы актыўна ўдзельнічаюць у міжнародных праектах. Культурны абмен узбагачае беларускую культуру. Дыяспара папулярызуе беларускую культуру за мяжой. Беларускі культурны ўклад прызнаны ў свеце.

== Вывады ==

На гэтым уроку мы разгледзелі беларусаў у сусветным культурным кантэксце, а таксама актыўную лексіку для абмеркавання гэтай тэмы.

{{Навигация урок BY C1
|prev = Урок C1.32: Беларуская мова ў інтэрнэце і СМІ
|next = Урок C1.34: Фізічная геаграфія Беларусі: рэльеф, клімат, прыродныя зоны
}}

[[Категория:Уроки белорусского языка]]

Урок C1.33: Беларусы ў сусветным культурным кантэксце - Revision history