Yaroslav: Нова сторонка: == Урок C1.48: Развіццё навукі і тэхналогій у Беларусі == {{Навигация урок BY C1 |prev = Урок C1.47: Сацыяльныя сеткі і лічбавая эканоміка |next = Урок C1.49: Медыцына і ахова здароўя ў сучасным грамадстве }} == Уводзіны == Навука і тэхналогіі з'яўляюцца рухаючай сілай эканаміч...

2026-07-12T08:31:44Z

Нова сторонка: == Урок C1.48: Развіццё навукі і тэхналогій у Беларусі == {{Навигация урок BY C1 |prev = Урок C1.47: Сацыяльныя сеткі і лічбавая эканоміка |next = Урок C1.49: Медыцына і ахова здароўя ў сучасным грамадстве }} == Уводзіны == Навука і тэхналогіі з'яўляюцца рухаючай сілай эканаміч...

Нова сторонка

== Урок C1.48: Развіццё навукі і тэхналогій у Беларусі ==

{{Навигация урок BY C1
|prev = Урок C1.47: Сацыяльныя сеткі і лічбавая эканоміка
|next = Урок C1.49: Медыцына і ахова здароўя ў сучасным грамадстве
}}

== Уводзіны ==

Навука і тэхналогіі з'яўляюцца рухаючай сілай эканамічнага і сацыяльнага развіцця. Беларусь мае значны навуковы патэнцыял, які рэалізуецца ў розных галінах: фізіка, хімія, біялогія, інфарматыка, медыцына, машынабудаванне. Развіццё тэхналогій стварае новыя магчымасці для бізнесу, адукацыі і павышэння якасці жыцця. На гэтым уроку мы разгледзім стан навукі ў Беларусі, ключавыя тэхналагічныя напрамкі, навуковыя арганізацыі, дзяржаўную падтрымку, праблемы і перспектывы, а таксама асноўную лексіку для абмеркавання гэтай тэмы.

== Тэорыя ==

=== Асноўная лексіка па тэме (пашыраны спіс) ===

{| class="wikitable"
|+ Асноўная лексіка
! Беларуская !! Рускі пераклад !! Кантэкст
|-
| навука || наука || Навука з'яўляецца асновай прагрэсу.
|-
| тэхналогіі || технологии || Тэхналогіі пераўтвараюць эканоміку.
|-
| навукова-даследчая дзейнасць || научно-исследовательская деятельность || Даследаванні праводзяцца ў лабараторыях.
|-
| навуковы патэнцыял || научный потенциал || Патэнцыял Беларусі значны.
|-
| фундаментальная навука || фундаментальная наука || Фундаментальная навука стварае аснову.
|-
| прыкладная навука || прикладная наука || Прыкладная навука рэалізуе ідэі.
|-
| інавацыя || инновация || Інавацыі стымулююць развіццё.
|-
| тэхналагічны прарыў || технологический прорыв || Прарывы змяняюць галіны.
|-
| навуковая школа || научная школа || Школы рыхтуюць навукоўцаў.
|-
| акадэмія навук || академия наук || Акадэмія каардынуе даследаванні.
|-
| лабараторыя || лаборатория || Лабараторыі абсталяваны сучасным абсталяваннем.
|-
| даследчы цэнтр || исследовательский центр || Цэнтры праводзяць даследаванні.
|-
| тэхнапарк || технопарк || Тэхнапаркі аб'ядноўваюць інавацыі.
|-
| стартап || стартап || Стартапы камерцыялізуюць ідэі.
|-
| камерцыялізацыя || коммерциализация || Камерцыялізацыя прыносіць прыбытак.
|-
| патэнт || патент || Патэнты абараняюць інтэлектуальную ўласнасць.
|-
| навукова-тэхнічнае супрацоўніцтва || научно-техническое сотрудничество || Супрацоўніцтва з замежжам развіваецца.
|}

=== Асноўныя напрамкі навукі ===

{| class="wikitable"
|+ Асноўныя напрамкі навукі
! Галіна !! Дасягненні !! Установы
|-
| Фізіка || Ядзерная фізіка, оптыка || ААН, БДУ
|-
| Хімія || Новыя матэрыялы || Інстытут хіміі
|-
| Біялогія || Генетыка, біятэхналогіі || Інстытут біялогіі
|-
| Інфарматыка || Праграмнае забеспячэнне || Акадэмія навук
|}

=== Тэхналагічныя напрамкі ===
{| class="wikitable"
|+ Тэхналагічныя напрамкі
! Напрамак !! Апісанне
|-
| IT-тэхналогіі || Распрацоўка ПЗ, штучны інтэлект
|-
| Біятэхналогіі || Медыцына, сельская гаспадарка
|-
| Нанатэхналогіі || Новыя матэрыялы
|}

=== Дзяржаўная падтрымка навукі ===
{| class="wikitable"
|+ Дзяржаўная падтрымка
! Мера !! Апісанне
|-
| Фінансаванне || Бюджэтныя сродкі
|-
| Гранты || Падтрымка праектаў
|-
| Тэхнапаркі || Стварэнне ўмоў для інавацый
|}

=== Прыклад тэксту для аналізу ===

'''Развіццё навукі і тэхналогій у Беларусі (Развитие науки и технологий в Беларуси):'''

Навука ў Беларусі мае багатыя традыцыі. Даследаванні праводзяцца ў розных галінах. Тэхналагічныя прарывы ствараюць новыя магчымасці. Дзяржава падтрымлівае навуку. Тэхнапаркі развіваюць інавацыі. Перспектывы звязаны з камерцыялізацыяй распрацовак.

=== Словазлучэнні для актыўнага выкарыстання ===

{| class="wikitable"
|+ Словазлучэнні
! Беларуская !! Рускі пераклад
|-
| праводзіць навуковыя даследаванні || проводить научные исследования
|-
| укараняць тэхналагічныя інавацыі || внедрять технологические инновации
|-
| развіваць навуковы патэнцыял || развивать научный потенциал
|-
| камерцыялізаваць распрацоўкі || коммерциализировать разработки
|-
| падтрымліваць навукова-тэхнічнае супрацоўніцтва || поддерживать научно-техническое сотрудничество
|}

== Практыкаванні (5 заданняў) ==

=== Заданне 1. Падбярыце сінонімы ===

Падбярыце беларускія адпаведнікі:
1. наука
2. технология
3. инновация
4. технопарк
5. коммерциализация

=== Заданне 2. Складзіце сказы з наступнымі словамі ===

Складзіце сказы з наступнымі словамі:
1. навука, патэнцыял, Беларусь
2. тэхналогіі, галіны, развіццё
3. інавацыі, эканоміка, рост
4. тэхнапарк, стартапы, ідэі
5. камерцыялізацыя, прыбытак, распрацоўкі

=== Заданне 3. Перакладзіце на беларускую мову ===

1. Наука является основой прогресса.
2. Технологии преобразуют экономику.
3. Инновации стимулируют развитие.
4. Технопарки объединяют стартапы.
5. Коммерциализация приносит прибыль.

=== Заданне 4. Устаўце прапушчаныя словы ===

1. Навука з'яўляецца асновай ... (прогресса).
2. Тэхналогіі ... (преобразуют) эканоміку.
3. Інавацыі ... (стимулируют) развіццё.
4. Тэхнапаркі ... (объединяют) стартапы.
5. Камерцыялізацыя прыносіць ... (прибыль).
6. Навуковы ... (потенциал) Беларусі значны.
7. Лабараторыі абсталяваны ... (современным) абсталяваннем.
8. Патэнты ... (защищают) інтэлектуальную ўласнасць.

=== Заданне 5. Напішыце тэкст ===

Напішыце 7–10 сказаў на тэму: «Перспектывы развіцця навукі і тэхналогій у Беларусі». Выкарыстоўвайце не менш за 10 слоў з лексічнага спісу.

== Адказы ==

=== Адказы да задання 1 ===

1. навука
2. тэхналогія
3. інавацыя
4. тэхнапарк
5. камерцыялізацыя

=== Адказы да задання 2 ===

1. Навуковы патэнцыял Беларусі знаходзіцца на высокім узроўні.
2. Тэхналогіі развіваюцца ў розных галінах.
3. Інавацыі стымулююць эканамічны рост.
4. Тэхнапаркі аб'ядноўваюць стартапы для рэалізацыі ідэй.
5. Камерцыялізацыя распрацовак прыносіць прыбытак.

=== Адказы да задання 3 ===

1. Навука з'яўляецца асновай прагрэсу.
2. Тэхналогіі пераўтвараюць эканоміку.
3. Інавацыі стымулююць развіццё.
4. Тэхнапаркі аб'ядноўваюць стартапы.
5. Камерцыялізацыя прыносіць прыбытак.

=== Адказы да задання 4 ===

1. Навука з'яўляецца асновай прагрэсу.
2. Тэхналогіі пераўтвараюць эканоміку.
3. Інавацыі стымулююць развіццё.
4. Тэхнапаркі аб'ядноўваюць стартапы.
5. Камерцыялізацыя прыносіць прыбытак.
6. Навуковы патэнцыял Беларусі значны.
7. Лабараторыі абсталяваны сучасным абсталяваннем.
8. Патэнты абараняюць інтэлектуальную ўласнасць.

=== Адказы да задання 5 (прыкладны тэкст) ===

Навука і тэхналогіі ў Беларусі маюць вялікі патэнцыял. Фундаментальныя даследаванні ствараюць аснову для інавацый. Прыкладныя распрацоўкі ўкараняюцца ў вытворчасць. Тэхнапаркі развіваюць стартапы. Дзяржаўная падтрымка фінансуе навуку. Камерцыялізацыя распрацовак прыносіць прыбытак. Навукова-тэхнічнае супрацоўніцтва з замежжам пашыраецца. Перспектывы звязаны з новымі тэхналагічнымі прарывамі.

== Вывады ==

На гэтым уроку мы разгледзелі развіццё навукі і тэхналогій у Беларусі, а таксама актыўную лексіку для абмеркавання гэтай тэмы.

{{Навигация урок BY C1
|prev = Урок C1.47: Сацыяльныя сеткі і лічбавая эканоміка
|next = Урок C1.49: Медыцына і ахова здароўя ў сучасным грамадстве
}}

[[Категория:Уроки белорусского языка]]

Урок C1.48: Развіццё навукі і тэхналогій у Беларусі - Revision history