Урок B1.1: Беларусь на карце Еўропы

Урок B1.1: Беларусь на карце Еўропы

Навігацыя па ўроках (узровень В1–В2)

← Список уроков белорусского языка (уровень В1–В2)

Спіс урокаў

Урок B1.2: Прырода і клімат Беларусі →

Уводзіны

Беларусь — дзяржава ва Усходняй Еўропе, размешчаная ў цэнтры еўрапейскага кантынента. На гэтым уроку мы падрабязна разгледзім геаграфічнае становішча Беларусі, яе суседзяў, адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел і асноўныя геаграфічныя характарыстыкі.

Гэты урок з'яўляецца першым у блоку «Геаграфія, прырода і гісторыя». Мы вывучым лексіку, звязаную з геаграфіяй, навучымся апісваць месцазнаходжанне краіны і яе рэгіёнаў, а таксама пагаворым пра геапалітычнае значэнне Беларусі.

Да канца ўрока вы зможаце:

• апісваць геаграфічнае становішча Беларусі на беларускай мове;
• называць суседнія краіны і іх размяшчэнне;
• расказваць пра адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел;
• выкарыстоўваць геаграфічную лексіку ў мове;
• абмяркоўваць геапалітычнае значэнне краіны.

Тэорыя

Геаграфічнае становішча Беларусі

Геаграфічнае становішча Беларусі

Беларуская	Рускі пераклад
Беларусь знаходзіцца ў цэнтры Еўропы.	Беларусь находится в центре Европы.
Краіна размешчана ва Усходняй Еўропе.	Страна расположена в Восточной Европе.
Тэрыторыя Беларусі займае 207 600 км².	Территория Беларуси занимает 207 600 км².
Беларусь мяжуе з пяццю дзяржавамі.	Беларусь граничит с пятью государствами.
Працягласць дзяржаўнай мяжы складае каля 3 600 км.	Протяжённость государственной границы составляет около 3 600 км.

Суседзі Беларусі

Суседзі Беларусі

Краіна	Кірунак	Працягласць мяжы (км)
Расія	усход, поўнач	1 283
Украіна	поўдзень	1 084
Польшча	захад	418
Літва	паўночны захад	679
Латвія	паўночны захад	173

Важныя фразы:

• На поўначы Беларусь мяжуе з Латвіяй і Расіяй. – На севере Беларусь граничит с Латвией и Россией.
• На ўсходзе краіна мяжуе з Расіяй. – На востоке страна граничит с Россией.
• На поўдні Беларусь мяжуе з Украінай. – На юге Беларусь граничит с Украиной.
• На захадзе — з Польшчай і Літвой. – На западе — с Польшей и Литвой.

Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел

Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел

Беларуская	Рускі пераклад
вобласць	область
раён	район
горад абласнога падпарадкавання	город областного подчинения
горад раённага падпарадкавання	город районного подчинения
вёска	деревня
пасёлак	посёлок

Вобласці Беларусі

Вобласці Беларусі

Вобласць	Адміністрацыйны цэнтр	Плошча (км²)
Брэсцкая	Брэст	32 300
Віцебская	Віцебск	40 100
Гомельская	Гомель	40 400
Гродзенская	Гродна	25 100
Магілёўская	Магілёў	29 000
Мінская	Мінск	39 900

Важна: Горад Мінск мае асаблівы статус — ён з'яўляецца сталіцай і не ўваходзіць у склад Мінскай вобласці.

Рэльеф і карысныя выкапні

Рэльеф і карысныя выкапні

Беларуская	Рускі пераклад
раўніна	равнина
узвышша	возвышенность
нізіна	низменность
Беларуская града	Белорусская гряда
Палеская нізіна	Полесская низменность
карысныя выкапні	полезные ископаемые
калійныя солі	калийные соли
нафта	нефть
торф	торф

Гідраграфія

Гідраграфія

Беларуская	Рускі пераклад
рака	река
возера	озеро
Дняпро	Днепр
Прыпяць	Припять
Бярэзіна	Березина
Заходняя Дзвіна	Западная Двина
Нёман	Неман
Нарач	Нарочь

Цікавы факт: Беларусь называюць «сінявокай» з-за мноства азёр (каля 10 000). Самае вялікае возера — Нарач (плошча 79,6 км²).

Геапалітычнае значэнне

Геапалітычнае значэнне

Беларуская	Рускі пераклад
транзітны патэнцыял	транзитный потенциал
транспартныя калідоры	транспортные коридоры
геапалітычная сітуацыя	геополитическая ситуация
сувязі з Еўропай	связи с Европой
інтэграцыйныя працэсы	интеграционные процессы

Прыклад расказу

Геаграфічнае становішча Беларусі (Географическое положение Беларуси):

Беларусь размешчана ва Усходняй Еўропе. Яна знаходзіцца на скрыжаванні важнейшых транспартных шляхоў паміж Еўропай і Азіяй. Краіна мяжуе з Расіяй на ўсходзе, Украінай на поўдні, Польшчай на захадзе, Літвой і Латвіяй на паўночным захадзе. Тэрыторыя Беларусі — 207 600 км². Па рэльефе краіна пераважна раўнінная. На поўдні знаходзіцца Палеская нізіна, на поўначы — Беларуская града. У краіне каля 10 000 азёр, самае вялікае з іх — Нарач. Беларусь багатая карыснымі выкапнямі: калійнымі солямі, торфам, нафтай. Дзякуючы свайму геаграфічнаму становішчу, Беларусь гуляе важную ролю ў транспартным злучэнні Еўропы.

Пытанні пра геаграфію Беларусі

Пытанні пра геаграфію Беларусі

Беларуская	Рускі пераклад
Дзе знаходзіцца Беларусь?	Где находится Беларусь?
З кім мяжуе Беларусь?	С кем граничит Беларусь?
Колькі абласцей у Беларусі?	Сколько областей в Беларуси?
Якая галоўная рака Беларусі?	Какая главная река Беларуси?
Якое самае вялікае возера?	Какое самое большое озеро?

Практыкаванні (5 заданняў)

Заданне 1. Устаўце прапушчанае слова

Устаўце падыходнае слова па сэнсе:

1. Беларусь знаходзіцца ў ... (центре) Еўропы.
2. Краіна мяжуе з ... (Россией) на ўсходзе.
3. На поўдні Беларусь мяжуе з ... (Украиной).
4. Самая вялікая рака Беларусі — ... (Днепр).
5. Самае вялікае возера — ... (Нарочь).

Заданне 2. Перакладзіце на беларускую мову

Перакладзіце сказы на беларускую мову:

1. Беларусь находится в центре Европы.
2. Страна граничит с Польшей на западе.
3. В Беларуси 6 областей.
4. Самая большая река — Днепр.
5. Беларусь называют «синеокой».

Заданне 3. Адкажыце на пытанні

Напішыце поўныя адказы на пытанні:

1. Дзе знаходзіцца Беларусь?
2. З кім мяжуе Беларусь?
3. Колькі абласцей у Беларусі? Назавіце іх.
4. Якая галоўная рака Беларусі?
5. Чаму Беларусь называюць «сінявокай»?

Заданне 4. Састаўце сказы з слоў

Састаўце правільныя сказы на беларускай мове:

1. Еўропы / Беларусь / цэнтры / знаходзіцца / у.
2. з / Расіяй / на / мяжуе / Беларусь / усходзе.
3. Украінай / поўдні / на / мяжуе / краіна.
4. Дняпро / Беларусі / рака / галоўная.
5. «сінявокай» / называюць / Беларусь.

Заданне 5. Напішыце расказ пра геаграфічнае становішча Беларусі

Напішыце 7–10 сказаў пра геаграфічнае становішча Беларусі. Выкарыстоўвайце інфармацыю з урока: размяшчэнне, суседзі, вобласці, рэкі, азёры.

Адказы

Адказы да задання 1

1. Беларусь знаходзіцца ў цэнтры Еўропы.
2. Краіна мяжуе з Расіяй на ўсходзе.
3. На поўдні Беларусь мяжуе з Украінай.
4. Самая вялікая рака Беларусі — Дняпро.
5. Самае вялікае возера — Нарач.

Адказы да задання 2

1. Беларусь знаходзіцца ў цэнтры Еўропы.
2. Краіна мяжуе з Польшчай на захадзе.
3. У Беларусі 6 абласцей.
4. Самая вялікая рака — Дняпро.
5. Беларусь называюць «сінявокай».

Адказы да задання 3 (прыкладныя)

1. Беларусь знаходзіцца ва Усходняй Еўропе, у цэнтры кантынента.
2. Беларусь мяжуе з Расіяй, Украінай, Польшчай, Літвой і Латвіяй.
3. У Беларусі 6 абласцей: Брэсцкая, Віцебская, Гомельская, Гродзенская, Магілёўская, Мінская.
4. Галоўная рака Беларусі — Дняпро.
5. Беларусь называюць «сінявокай» з-за мноства азёр (каля 10 000).

Адказы да задання 4

1. Беларусь знаходзіцца ў цэнтры Еўропы.
2. Беларусь мяжуе з Расіяй на ўсходзе.
3. На поўдні краіна мяжуе з Украінай.
4. Галоўная рака Беларусі — Дняпро.
5. Беларусь называюць «сінявокай».

Адказы да задання 5 (прыкладны тэкст)

Беларусь знаходзіцца ва Усходняй Еўропе. Яна размешчана ў цэнтры Еўрапейскага кантынента. Тэрыторыя краіны складае 207 600 км². Беларусь мяжуе з пяццю дзяржавамі: Расіяй на ўсходзе, Украінай на поўдні, Польшчай на захадзе, Літвой і Латвіяй на паўночным захадзе. У Беларусі 6 абласцей. Галоўная рака — Дняпро. У краіне каля 10 000 азёр, найбольшае з іх — Нарач. Беларусь багатая карыснымі выкапнямі. Дзякуючы геаграфічнаму становішчу, Беларусь гуляе важную ролю ў Еўропе.

Вывады

На гэтым уроку мы вывучылі геаграфічнае становішча Беларусі. Вы даведаліся:

• дзе знаходзіцца Беларусь і з кім мяжуе;
• адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел (вобласці);
• асноўныя рэкі і азёры;
• рэльеф і карысныя выкапні;
• геапалітычнае значэнне краіны.

Асабліва важна запомніць:

• Беларусь знаходзіцца ў цэнтры Еўропы – Беларусь находится в центре Европы;
• мяжуе з... – граничит с...;
• вобласць – область;
• Дняпро – Днепр;
• Нарач – Нарочь.

У наступным уроку мы працягнем тэму прыроды і клімату Беларусі.

Навігацыя па ўроках (узровень В1–В2)

← Список уроков белорусского языка (уровень В1–В2)

Спіс урокаў

Урок B1.2: Прырода і клімат Беларусі →