Difference between revisions of "Вышывка"

Content deleted Content added
*>Yaroslav Zolotaryov
No edit summary
 
*>Timichal
m Robot: Automated text replacement (-\[\[(C|c)ategory:( |)(S|s)iberian\]\] +)
 
(10 intermediate revisions by 2 users not shown)
Line 1:
'''Вышывка''' - преммет народново украсново [[Узорочче |узорочча]]: уделка али павочка, выткана вручну (обнакновенными али вособыми иглицами, часом крючком и др.) ли машынным путьом на тканинах и шкурах. Строеннем служыли альняны, хлопковы, шерсяны, испоредь дорогильны мочки, блескавки и др.
{{Test-WP/chal/bel-trans}}
 
Гля т.кл. накладной вышывки (налепки) в ходу были гайтан гайтаны, тесьомки, делянки светных тканинов, шкура и др.
'''Вышывка''' - преммет народново украсново узорочча: уделка али павочка, выткана вручну (обнакновенными али вособыми иглицами, часом крючком и др.) ли машынным путьом на тканинах и шкурах. Строеннем служыли альняны, хлопковы, шерсяны, испоредь дорогильны мочки, блескавки и др.
 
Вышывкой наряжали бабской (хабаки, передьонки, башковски наряды, кокошники, годом паневы и ватницы) и мужыцкой (унты, шейны платы) лопоть, азяминску и масешну нарядку, вешшы украсно-обрядново и бытовово посада (рушники, столешницы, наволочки, одевальницы и др.).
 
Розличают ешшо [[Гафт |гафт]], как особой преммет вышывки. Ето ручна ли машынна вышывка ценными строеннями: светными дорогильными, алтынными, серебряными лычками, одекуйками и розными блесвянками.
Для т.зв накладной вышыўкі (аплікацыі) ужываліся шнур, тасьма, стужкі, кавалкі каляровых тканін, скура і інш. Вышыўкай аздаблялі жаночае (кашулі, галаўныя ўборы, фартухі, зрэдчас - спадніцы і гарсеты) і мужчынскае (кашулі, шыйныя хусткі) адзенне, суконную і аўчынную вопрадку, рэчы дэкаратыўна-абрадавага і бытавога прызначэння (ручнікі, абрусы, навалочкі, посцілкі і інш.).
 
Адрозніваюць таксама гафт, як асобны від вышыўкі. Гэта ручная ці машынная вышыўка каштоўнымі матэрыяламі: каляровымі шаўковымі, залатымі, сярэбранымі ніткамі, жэмчугам, камянямі.
 
Нареканне вышывки на белой свет петатса в пору первобытново жызнеуряда и связано с шытйом одьожы со скуров [[Амитан |амитанов]]. Строеннем гля вышывки в розны часы были жылы жывотинов, натуральны али поваплены лычки альну, конопели, шерси, дорогов, и ешшо блесвяки, одекуй, мунчак, жерелки, аграмант, лузга, алтынны и медны бляшки, монеты. Вышывка тесно связана с бытом, роботой, природой, и таким чином, завседа отражавшы вузорочну лепицу и приквитки, ушаривала народну своевособось и плавнось кожново народа.
=== Гісторыя вышыўкі ===
 
Плавшысво украсной вышывки притянулося в глыбкой старожыльноси и на протяге многих веков попряталося в кроснинах убрансва, одьожы и прерозных айберов бытовой жысти. Самостарожыльны вышывки, каки дошли до нашенской поры, ведомы с VI - V стст. до н.п. Вони были сполнены в Досельным Китае на дорогильных тканинах дорогами-сырцами, волосом, алтынными и серебряными лычками. Вышывкой наряжали не токо одьожу, но и диваны, и украсны панки с ваплями лесинов и шубунков.
Узнікненне вышыўкі адносіцца да эпохі першабытнай культуры і звязана з шыццём адзення са скураў жывёл. Матэрыялам для вышыўкі ў розныя часы былі жылы жывёлаў, натуральныя ці афарбаваныя ніці ільну, канопляў, бавоўны, шоўку, воўны, а таксама перліны і каштоўныя камяні, бусы і бісер, ракушкі, залатыя і медныя бляшкі, манеты. Вышыўка цесна звязана з бытам, працай, прыродай і, такім чынам, заўсёды адлюстоўвала мастацкія густы і ўяўленні, выяўляла нацыянальную своеасаблівасць і майстэрства кожнага народа.
 
Про вышывку поры [[феодализм|феодализму]] свидчают розны письменны аржаны, чо вотражают прокин вышыванных вешшов середь точных суплоев насельсва (в етим числе и середь весняков), пишут про магор вышывки в поровненни с дружными путями уделывання тканинов, приводют весси про хороненне передачов досельново.
 
В пору [[Промысловось |промысловоси]] вышывка изделыватса казачным премметом узорочча, сурйозны роботники мергежельно копаютса ею.
 
Мастацтва дэкаратыўнай вышыўкі ўзнікла ў глыбокай старажытнасці і на працягу многіх вякоў захоўваецца ў дэталях інтэр'еру, адзення і разнастайных прадметаў бытавога ўжытку. Найбольш старажытныя вышыўкі, якія дайшлі да нашага часу, адносяцца да VI - V стст. да н.э. Яны былі выкананы ў Стараытным Кітаі на шаўковых тканінах шоўкам-сырцом, воласам, залатымі і срэбранымі ніткамі. Вышыўкай упрыгожвалі не толькі адзенне, але і дываны, і дэкаратыўныя пано з выявамі дрэваў і птушак.
 
[[Category:Siberian]]
 
[[Category:Вышывка]]