Difference between revisions of "Римска анперря"
*>Yaroslav Zolotaryov No edit summary |
m Приканать межувики |
||
| (28 intermediate revisions by 12 users not shown) | |||
| Line 1: | Line 1: | ||
[[Image:Roman Republic Empire map.gif|thumb|right|250px|Експансия Римской Империи]] |
[[Image:Roman Republic Empire map.gif|thumb|right|250px|Експансия Римской Империи]] |
||
[[Стопа:Insigne_Romanum_coronatum.svg|100px|thumb|left|Тугра Досельново Рима]] |
|||
[[Image:Roma-Stemma.png|100px|left]] |
|||
'''Римска |
'''Римска анперря''' ({{lang-la|Imperium Romanum}}) — державно створенне, како изжывало меж 6 столеттем до н.п. и 5 али 6 столеттем н.п. с осерьодью в городе [[Рим]]. Колыб державной володы Риму неодиново ментовалса на протягу деянньов: Рим прошол шлях от Царсково срока до Республики и послед до Империи, башлыкованне какой проводилося императором. |
||
С небольшово посьолка Рим перетворилса в империю и в универсалистичну думку (''imperium sine fine'' – "бескултышна империя"). |
С небольшово посьолка Рим перетворилса в империю и в универсалистичну думку (''imperium sine fine'' – "бескултышна империя"). |
||
| Line 8: | Line 8: | ||
== Деянской обзыр== |
== Деянской обзыр== |
||
Периводизацыя деянньов Старожыльново Рима обоснована на колыбях башлыковання, каки, в свою череду, колыбили соцыяльно-правильны газары: от царской володы в зачале деянньов до империи-домината в ейном конце. |
|||
Перыядызацыя гісторыі Старажытнага Рыма заснавана на формах кіравання, якія, у сваю чаргу, адлюстроўвалі сацыяльна-палітычныя ўмовы: ад царскай улады ў пачатку гісторыі да імперыі-дамінату ў яе канцы. |
|||
=== |
=== Царской срок === |
||
[[Image:She-wolf suckles Romulus and Remus.jpg|250px|right|капитолийска бирючица сосит парьов [[Ромулус и Ремус|Ромулуса и Ремуса]]]] |
|||
[[Выява:She-wolf suckles Romulus and Remus.jpg|міні|[[Міф заснавання]] Рыму: капіталійская ваўчыца корміць малаком хлапчукоў [[Ромулус і Рэмус|Ромулуса і Рэмуса]]]]Старажытнарымскія крыніцы датуюць заснаванне Рыма [[753 да н.э.|753 годам да н. э.]]; гэты момант пазней сталі лічыць пачаткам [[летавылічэнне|летавылічэння]] ''([[ab urbe condita]])''. Тэрыторыя [[Сем пагоркаў Рыма|сямі пагоркаў]], на якіх згодна паданню ўзнік Рым, была заселена яшчэ да заснавання горада плямёнамі лацінаў і сабінэраў. З раскіданых па наваколлю невялічкіх вёсак і ўтварыўся нарэшце Рым. Неўзабаве да ўлады ў Рыме прыйшлі [[этрускі]]я каралі, а [[эпоха]] іх кіравання атрымала ў гістарычных крыніцах назву царскага перыяду. Пры этрусках адбылося значнае [[эканоміка|эканамічнае]] ўзмацненне Рыма: горад-краіна ажыццяўляў кантроль над дзвюма буйнымі [[гандлёвы шлях|гандлёвымі шляхамі]] — [[Віа Лаціна]] ("лацінскі шлях", ''Via Latina'') і [[Віа Салярыя]] ("саляны шлях", ''Via Salaria''). |
|||
Старожыльноримски аржаны датуют обоснованне Рима [[753 до н.п.|753 годом до н. п.]]; етот момент позней стали шшытать зачалом [[годошшыслення]] ''([[ab urbe condita]])''. |
|||
Згодна некаторым [[легенда]]м, царскі перыяд рымскай гісторыі мае непасрэднае дачыненне да гісторыі [[Троя|Троі]]: выжыўшых траянцаў прывёў за сабой на тэрыторыю [[Лацыя|Лацыі]] [[Энэй]], сын [[Анхіз]]а і багіні [[Венера|Венеры]]. Але гэтыя [[рымская міфалогія|міфалагічныя паданні]] і легенды з'явіліся некалькімі стагаддзямі пазней і ўжо пасля заснавання Рыму, і таму не вытрымліваюць крытыкі. |
|||
Земя [[Сем варков Рима|семи варков]], на каких по старинам розпрожалса Рим, была населена ешшо до обосновання города племьонами латинов и сабинеров. С розкиданных по украине небольшых веслинок и содеялса послед Рим. Вскороси ко володе в Риме пришли [[етруски]] цари, [[пора]] их башковання получила в деянских аржанах званю царсково срока. При етрусках лучилося казачно [[домовшына|домовшынно]] помошненне Рима-то: город-край державничал на двумя кляшшыми [[торговой шлях|торговыми шляхами]] — [[Виа Латина]] ("латинской шлях", ''Via Latina'') и [[Виа Солярия]] ("соляной шлях", ''Via Salaria''). |
|||
Моцны ўплыў на [[культуры|культурнае]] станаўленне Рыму аказалі этрускі, менавіта праз этрускаў у рымскі быт прасачыліся элементы [[Грэцыя|грэцкай]] культуры. Прыкладамі таму з'яўляюцца этрускія [[лічба|лічбы]], грэцка-этрускае [[пісьмо]], з якога пазней утварыўся лацінскі [[алфавіт]], этрускае [[яснабачанне]], а такасма пахавальны [[рытуал]], які найбольш яскрава праявіўся некалькі пазней у баях [[гладыятар]]аў. Скінуўшы з сябе цяжар улады этрускіх каралей прыкладна ў [[500 да н.э.|500 годзе да н.э.]], Рым хутка пачаў узмацняць свой уплыў у Італіі. Апошні рымскі кароль этрускага паходжання — [[Луцый Тарквіній Супербус]] (Луцый Тарквіній Горды) — быў згнаны рымлянамі пад кіраўніцтвам [[Луцый Юній Брут|Луцыя Юнія Брута]] з Рыма; згодна [[паданне|паданню]], падставай для гэтага і апошняй кропляй цярпення грамадзян стала згвалтаванне аднім з сыноў караля дабрадзейнай рымскай жанчыны па прозвішчу Лукрэцыя. |
|||
По некоторым старинам, царской срок римских деянньов напрямки имат отношенне к деянням Трои: выжывшыся троянцы были пришедшы под водительсвом Енея на земю Лацыя. Ан ети четти вывернулися нескоко столеттев пожже и ужо вопосля обосновання Риму, и пото не выдаржывают критики. |
|||
=== Рэспубліка === |
|||
=== |
=== Вечеправве === |
||
=== Нешни вязки === |
|||
{{stub}} |
|||
[[Category:Siberian]] |
|||
[[Category:Итальянски деянни]] |
[[Category:Итальянски деянни]] |
||
[[Category:Досельной Рим]] |
|||
Latest revision as of 01:27, 9 Грязника 2021
Римска анперря (лат. Imperium Romanum) — державно створенне, како изжывало меж 6 столеттем до н.п. и 5 али 6 столеттем н.п. с осерьодью в городе Рим. Колыб державной володы Риму неодиново ментовалса на протягу деянньов: Рим прошол шлях от Царсково срока до Республики и послед до Империи, башлыкованне какой проводилося императором.
С небольшово посьолка Рим перетворилса в империю и в универсалистичну думку (imperium sine fine – "бескултышна империя").
Деянской обзыр
Периводизацыя деянньов Старожыльново Рима обоснована на колыбях башлыковання, каки, в свою череду, колыбили соцыяльно-правильны газары: от царской володы в зачале деянньов до империи-домината в ейном конце.
Царской срок
Старожыльноримски аржаны датуют обоснованне Рима 753 годом до н. п.; етот момент позней стали шшытать зачалом годошшыслення (ab urbe condita).
Земя семи варков, на каких по старинам розпрожалса Рим, была населена ешшо до обосновання города племьонами латинов и сабинеров. С розкиданных по украине небольшых веслинок и содеялса послед Рим. Вскороси ко володе в Риме пришли етруски цари, пора их башковання получила в деянских аржанах званю царсково срока. При етрусках лучилося казачно домовшынно помошненне Рима-то: город-край державничал на двумя кляшшыми торговыми шляхами — Виа Латина ("латинской шлях", Via Latina) и Виа Солярия ("соляной шлях", Via Salaria).
По некоторым старинам, царской срок римских деянньов напрямки имат отношенне к деянням Трои: выжывшыся троянцы были пришедшы под водительсвом Енея на земю Лацыя. Ан ети четти вывернулися нескоко столеттев пожже и ужо вопосля обосновання Риму, и пото не выдаржывают критики.
Вечеправве
Нешни вязки