Difference between revisions of "Римска анперря"

← Older edit

Content deleted Content added

VisualWikitext

Revision as of 18:50, 12 Серьпня 2006 зырить аржан *>Yaroslav Zolotaryov mNo edit summary ← Older edit		Latest revision as of 01:27, 9 Грязника 2021 зырить аржан UplBot (розговор \| влож) Боты 3415 edits m Приканать межувики
(26 intermediate revisions by 12 users not shown)
Line 1: ~~{{Test-WP/chal/bel-trans}}~~ [[Image:Roman Republic Empire map.gif\|thumb\|right\|250px\|Експансия Римской Империи]] [[Стопа:Insigne_Romanum_coronatum.svg\|100px\|thumb\|left\|Тугра Досельново Рима]] ~~[[Image:Roma-Stemma.png\|100px\|left]]~~ '''Римска ~~империя~~анперря''' (~~[[Test~~{{lang-~~WP/chal/латинской говор~~la\|~~по-латински]]: ''~~Imperium Romanum''}}) — державно створенне, како изжывало меж 6 столеттем до н.п. и 5 али 6 столеттем н.п. с осерьодью в городе [[~~Test-WP/chal/Рим \|~~Рим]]. Колыб державной володы Риму неодиново ментовалса на протягу деянньов: Рим прошол шлях от Царсково срока до Республики и послед до Империи, башлыкованне какой проводилося императором. С небольшово посьолка Рим перетворилса в империю и в универсалистичну думку (''imperium sine fine'' – "бескултышна империя"). Line 14 ⟶ 12: === Царской срок === [[Image:She-wolf suckles Romulus and Remus.jpg\|250px\|right\|капитолийска бирючица сосит парьов [[Ромулус и Ремус\|Ромулуса и Ремуса]]]] [[Image:She-wolf suckles Romulus and Remus.jpg\|міні\|[[Міф заснавання]] Рыму: капіталійская ваўчыца корміць малаком хлапчукоў [[Test-WP/chal/Ромулус і Рэмус\|Ромулуса і Рэмуса]]]]Старажытнарымскія крыніцы датуюць заснаванне Рыма [[Test-WP/chal/753 да н.э.\|753 годам да н. э.]]; гэты момант пазней сталі лічыць пачаткам [[летавылічэнне\|летавылічэння]] ''([[ab urbe condita]])''. Тэрыторыя [[Сем пагоркаў Рыма\|сямі пагоркаў]], на якіх згодна паданню ўзнік Рым, была заселена яшчэ да заснавання горада плямёнамі лацінаў і сабінэраў. З раскіданых па наваколлю невялічкіх вёсак і ўтварыўся нарэшце Рым. Неўзабаве да ўлады ў Рыме прыйшлі [[этрускі]]я каралі, а [[эпоха]] іх кіравання атрымала ў гістарычных крыніцах назву царскага перыяду. Пры этрусках адбылося значнае [[эканоміка\|эканамічнае]] ўзмацненне Рыма: горад-краіна ажыццяўляў кантроль над дзвюма буйнымі [[гандлёвы шлях\|гандлёвымі шляхамі]] — [[Віа Лаціна]] ("лацінскі шлях", ''Via Latina'') і [[Віа Салярыя]] ("саляны шлях", ''Via Salaria''). Згодна некаторым [[легенда]]м, царскі перыяд рымскай гісторыі мае непасрэднае дачыненне да гісторыі [[Троя\|Троі]]: выжыўшых траянцаў прывёў за сабой на тэрыторыю [[Лацыя\|Лацыі]] [[Энэй]], сын [[Анхіз]]а і багіні [[Венера\|Венеры]]. Але гэтыя [[рымская міфалогія\|міфалагічныя паданні]] і легенды з'явіліся некалькімі стагаддзямі пазней і ўжо пасля заснавання Рыму, і таму не вытрымліваюць крытыкі. Старожыльноримски аржаны датуют обоснованне Рима [[753 до н.п.\|753 годом до н. п.]]; етот момент позней стали шшытать зачалом [[годошшыслення]] ''([[ab urbe condita]])''. Моцны ўплыў на [[культуры\|культурнае]] станаўленне Рыму аказалі этрускі, менавіта праз этрускаў у рымскі быт прасачыліся элементы [[Грэцыя\|грэцкай]] культуры. Прыкладамі таму з'яўляюцца этрускія [[лічба\|лічбы]], грэцка-этрускае [[пісьмо]], з якога пазней утварыўся лацінскі [[алфавіт]], этрускае [[яснабачанне]], а такасма пахавальны [[рытуал]], які найбольш яскрава праявіўся некалькі пазней у баях [[гладыятар]]аў. Скінуўшы з сябе цяжар улады этрускіх каралей прыкладна ў [[500 да н.э.\|500 годзе да н.э.]], Рым хутка пачаў узмацняць свой уплыў у Італіі. Апошні рымскі кароль этрускага паходжання — [[Луцый Тарквіній Супербус]] (Луцый Тарквіній Горды) — быў згнаны рымлянамі пад кіраўніцтвам [[Луцый Юній Брут\|Луцыя Юнія Брута]] з Рыма; згодна [[паданне\|паданню]], падставай для гэтага і апошняй кропляй цярпення грамадзян стала згвалтаванне аднім з сыноў караля дабрадзейнай рымскай жанчыны па прозвішчу Лукрэцыя. Земя [[Сем варков Рима\|семи варков]], на каких по старинам розпрожалса Рим, была населена ешшо до обосновання города племьонами латинов и сабинеров. С розкиданных по украине небольшых веслинок и содеялса послед Рим. Вскороси ко володе в Риме пришли [[етруски]] цари, [[пора]] их башковання получила в деянских аржанах званю царсково срока. При етрусках лучилося казачно [[домовшына\|домовшынно]] помошненне Рима-то: город-край державничал на двумя кляшшыми [[торговой шлях\|торговыми шляхами]] — [[Виа Латина]] ("латинской шлях", ''Via Latina'') и [[Виа Солярия]] ("соляной шлях", ''Via Salaria''). ~~=== Рэспубліка ===~~ По некоторым старинам, царской срок римских деянньов напрямки имат отношенне к деянням Трои: выжывшыся троянцы были пришедшы под водительсвом Енея на земю Лацыя. Ан ети четти вывернулися нескоко столеттев пожже и ужо вопосля обосновання Риму, и пото не выдаржывают критики. ~~=== Знешнія спасылкі ===~~ === Вечеправве === === Нешни вязки === {{stub}} ~~[[Category:Siberian]]~~ [[Category:Итальянски деянни]] [[Category:Досельной Рим]]