Урок 45 BY: Лічбы 20–100

С Сибирьска википедья
Revision as of 03:59, 4 Грозника 2026 by Yaroslav (розговор | влож) (Нова сторонка: == Урок 45 BY: Лічбы 20–100 == {{Навигация урок BY |prev = Урок 44 BY: Дзеепрыметнікі (пачатак) |next = Урок 46 BY: Грошы і пакупкі }} == Уводзіны == У уроку 4 мы вывучылі лічбы ад 1 да 10. Цяпер прыйшоў час асвоіць лічбы да 100. Без іх немагчыма гаварыць пра ўзрост, цэны, час, колькасць...)
(розн) ← Older revision | Latest revision (розн) | Newer revision → (розн)
Айдать на коробушку Айдать на сыскальник

Урок 45 BY: Лічбы 20–100

← Предыдущий урок
Урок 44 BY: Дзеепрыметнікі (пачатак) 		Спіс урокаў Следующий урок →
Урок 46 BY: Грошы і пакупкі

Уводзіны

У уроку 4 мы вывучылі лічбы ад 1 да 10. Цяпер прыйшоў час асвоіць лічбы да 100. Без іх немагчыма гаварыць пра ўзрост, цэны, час, колькасць прадметаў і многія іншыя рэчы ў паўсядзённым жыцці.

У беларускай мове лічбы ад 20 да 100 маюць свае асаблівасці ўтварэння і скланяння. На гэтым уроку мы вывучым іх і навучымся правільна выкарыстоўваць у мове.

Да канца ўрока вы зможаце:

  • называць лічбы ад 20 да 100 па-беларуску;
  • лічыць дзясяткамі і адзінкамі;
  • выкарыстоўваць лічбы ў спалучэнні з назоўнікамі;
  • называць узрост, цану, колькасць;
  • разумець лічбы ў паўсядзённым зносінах.

Тэорыя

Лічбы 20–100

Лічбы 20–100
Лічба Беларуская Прыкладнае вымаўленне
20 дваццаць дваццаць
30 трыццаць трыццаць
40 сорак сорак
50 пяцьдзесят пяцьдзесят
60 шэсцьдзесят шэсцьдзесят
70 семдзесят семдзесят
80 восемдзесят восемдзесят
90 дзевяноста дзевяноста
100 сто сто

Утварэнне састаўных лічбаў (21–99)

Састаўныя лічбы ўтвараюцца па тым жа прынцыпе, што і ў рускай мове: дзясяткі + адзінкі (праз "і" або без злучніка).

Складаныя лічбы 21–99
Лічба Беларуская Рускі пераклад
21 дваццаць адзін двадцать один
22 дваццаць два двадцать два
25 дваццаць пяць двадцать пять
33 трыццаць тры тридцать три
44 сорак чатыры сорок четыре
58 пяцьдзесят восем пятьдесят восемь
67 шэсцьдзесят сем шестьдесят семь
76 семдзесят шэсць семьдесят шесть
82 восемдзесят два восемьдесят два
99 дзевяноста дзевяць девяносто девять

Лічба "адзін" у састаўных лічбах

У састаўных лічбах з 1 (21, 31, 41 і г.д.) форма адзін змяняецца па родах.

Лічба "адзін" у складаных лічбах
Лічба Мужчынскі род Жаночы род Ніякі род
21 дваццаць адзін дваццаць адна дваццаць адно
31 трыццаць адзін трыццаць адна трыццаць адно
41 сорак адзін сорак адна сорак адно

Прыклады:

  • дваццаць адзін студэнт – двадцать один студент
  • дваццаць адна студэнтка – двадцать одна студентка
  • дваццаць адно акно – двадцать одно окно

Лічба "два" у састаўных лічбах

У састаўных лічбах з 2 (22, 32, 42 і г.д.) форма два змяняецца па родах.

Лічба "два" у складаных лічбах
Лічба Мужчынскі і ніякі род Жаночы род
22 дваццаць два дваццаць дзве
32 трыццаць два трыццаць дзве
42 сорак два сорак дзве

Прыклады:

  • дваццаць два сталы – двадцать два стола
  • дваццаць дзве кнігі – двадцать две книги

Скланянне лічбаў (пачатковыя веды)

У беларускай мове лічбы скланяюцца. На пачатковым этапе важна запомніць формы назоўнага склону, але для даведкі прывядзем асноўныя формы.

Скланянне лічбы "дваццаць" (20):

Схілянне лічбы "дваццаць"
Склон Форма Пытанне
Назоўны дваццаць колькі?
Родны дваццаці колькі?
Давальны дваццаці колькі?
Вінавальны дваццаць колькі?
Творны дваццаццю колькі?
Месны дваццаці аб колькі?

Ужыванне лічбаў з назоўнікамі

Правілы ўзгаднення лічбаў з назоўнікамі (паўтарэнне з урока 4):

Спалучэнне лічэбнікаў з назоўнікамі
Лічэбнік Склон назоўніка Прыклад
1 (адзін, адна, адно) Назоўны склон (адз.л.) адзін дом, адна вуліца
2–4 (два, тры, чатыры) Родны склон (адз.л.) два дамы, тры вуліцы
5–20, 30, 40... Родны склон (мн.л.) пяць дамоў, дваццаць дзён

Прыклады:

  • У мяне дваццаць адна кніга. – У меня двадцать одна книга.
  • У класе трыццаць два вучні. – В классе тридцать два ученика.
  • Мне пяцьдзесят гадоў. – Мне пятьдесят лет.

Як спытаць пра колькасць

Пытанні пра колькасць
Беларуская Рускі пераклад
Колькі? Сколько?
Колькі гадоў? Сколько лет?
Колькі каштуе? Сколько стоит?
Колькі чалавек? Сколько человек?

Прыклады сказаў з лічбамі

Прыклады сказаў з лічбамі
Беларуская Рускі пераклад
Мне 25 гадоў. Мне 25 лет.
У класе 30 вучняў. В классе 30 учеников.
Гэта каштуе 50 рублёў. Это стоит 50 рублей.
Мы жывем у доме 45. Мы живём в доме 45.
У мяне ёсць 100 кніг. У меня есть 100 книг.

Дыялогі з лічбамі

Дыялог 1

  • – Колькі табе гадоў?
  • – Мне 28 гадоў. А табе?
  • – Мне 32 гады.
  • – Ты старэйшы за мяне.

Дыялог 2

  • – Колькі каштуе гэтая кніга?
  • – Яна каштуе 45 рублёў.
  • – А гэтая?
  • – Гэтая каштуе 70 рублёў.
  • – Я вазьму гэтую.

Практыкаванні (5 заданняў)

Заданне 1. Напішыце лічбы словамі

Напішыце наступныя лічбы словамі па-беларуску:

  1. 21
  2. 33
  3. 45
  4. 58
  5. 67
  6. 76
  7. 82
  8. 94
  9. 100

Заданне 2. Устаўце правільную форму лічбы

Устаўце правільную форму лічбы:

  1. Мне ... (25) гадоў.
  2. У класе ... (30) вучняў.
  3. Гэта каштуе ... (50) рублёў.
  4. Я жыву ў доме ... (45).
  5. У мяне ёсць ... (100) кніг.

Заданне 3. Перакладзіце на беларускую мову

Перакладзіце сказы на беларускую мову:

  1. Мне 25 лет.
  2. В классе 30 учеников.
  3. Это стоит 50 рублей.
  4. Я живу в доме 45.
  5. У меня есть 100 книг.

Заданне 4. Адкажыце на пытанні

Напішыце поўныя адказы на пытанні:

  1. Колькі табе гадоў?
  2. Колькі чалавек у тваёй сям'і?
  3. Колькі каштуе хлеб у краме?
  4. Колькі кніг у цябе ёсць?
  5. Колькі гадзін ты працуеш?

Заданне 5. Напішыце тэкст пра сябе

Напішыце 5–7 сказаў пра сябе, выкарыстоўваючы лічбы (узрост, колькасць людзей у сям'і, цэны, колькасць прадметаў і г.д.).

Адказы

Адказы да задання 1

  1. 21 – дваццаць адзін
  2. 33 – трыццаць тры
  3. 45 – сорак пяць
  4. 58 – пяцьдзесят восем
  5. 67 – шэсцьдзесят сем
  6. 76 – семдзесят шэсць
  7. 82 – восемдзесят два
  8. 94 – дзевяноста чатыры
  9. 100 – сто

Адказы да задання 2

  1. Мне 25 гадоў.
  2. У класе 30 вучняў.
  3. Гэта каштуе 50 рублёў.
  4. Я жыву ў доме 45.
  5. У мяне ёсць 100 кніг.

Адказы да задання 3

  1. Мне 25 гадоў.
  2. У класе 30 вучняў.
  3. Гэта каштуе 50 рублёў.
  4. Я жыву ў доме 45.
  5. У мяне ёсць 100 кніг.

Адказы да задання 4 (прыкладныя)

  1. Мне 27 гадоў.
  2. У маёй сям'і 4 чалавекі.
  3. Хлеб каштуе 2 рублі.
  4. У мяне ёсць каля 50 кніг.
  5. Я працую 8 гадзін у дзень.

Адказы да задання 5 (прыкладны тэкст)

Мяне клічуць Аляксей. Мне 27 гадоў. Я жыву ў Мінску. Мая сям'я складаецца з 4 чалавек. У мяне ёсць брат, яму 24 гады. Я працую ў офісе 8 гадзін у дзень. Мая любімая кніга каштуе 35 рублёў. У мяне дома каля 100 кніг. Я люблю чытаць.

Вывады

На гэтым уроку мы вывучылі лічбы ад 20 да 100. Вы даведаліся:

  • як называюцца дзясяткі (дваццаць, трыццаць, сорак, пяцьдзесят, ...);
  • як утвараюцца састаўныя лічбы (21–99);
  • правілы ўзгаднення лічбаў з назоўнікамі;
  • як называць узрост, цану, колькасць;
  • як задаваць пытанні пра колькасць.

Асабліва важна запомніць:

  • дваццаць – 20;
  • трыццаць – 30;
  • сорак – 40;
  • пяцьдзесят – 50;
  • сто – 100;
  • адзін, два змяняюцца па родах у састаўных лічбах.

У наступным уроку мы пяройдзем да тэмы грошай і пакупак, дзе прымянім атрыманыя веды пра лічбы.


← Предыдущий урок
Урок 44 BY: Дзеепрыметнікі (пачатак) 		Спіс урокаў Следующий урок →
Урок 46 BY: Грошы і пакупкі
Retrieved from "https://sibwiki.org/index.php?title=Урок_45_BY:_Лічбы_20–100&oldid=93519"