Урок 12 BY: Рэжым дня
Урок 12 BY: Рэжым дня
| ← Предыдущий урок Урок 11 BY: Дзень і час |
Спіс урокаў | Следующий урок → Урок 13 BY: Ежа і напоі |
Введение
Каждый день мы следуем определённому распорядку: встаём, завтракаем, идём на работу или учёбу, отдыхаем. Умение говорить о повседневных делах на белорусском языке поможет вам описывать свой день, рассказывать о привычках и договариваться с другими людьми.
На этом уроке мы изучим основные глаголы, связанные с режимом дня, научимся описывать типичный день от пробуждения до сна, использовать слова, обозначающие последовательность действий, и строить предложения о распорядке.
К концу урока вы сможете:
- описывать свой типичный день на белорусском языке;
- использовать глаголы повседневных действий (уставаць, ісці, працаваць, вучыцца, адпачываць);
- говорить о времени, когда вы делаете что-либо;
- использовать слова-связки для описания последовательности (спачатку, потым, затым, пасля таго як);
- рассказывать о своём рабочем или учебном дне.
Теория
Основные глаголы режима дня
| Белорусский | Русский перевод | Спряжение (наст.вр., я) |
|---|---|---|
| уставаць / устаць | вставать / встать | я ўстаю |
| прачынацца / прачнуцца | просыпаться / проснуться | я прачынаюся |
| займацца зарадкай | делать зарядку | я займаюся зарадкай |
| прымаць душ | принимать душ | я прымаю душ |
| чысціць зубы | чистить зубы | я чышчу зубы |
| апранацца / апрануцца | одеваться / одеться | я апранаюся |
| снедаць | завтракать | я снедаю |
| абедаць | обедать | я абедаю |
| вячэраць | ужинать | я вячэраю |
| ісці / пайсці | идти / пойти | я іду |
| ехаць / паехаць | ехать / поехать | я еду |
| працаваць | работать | я працую |
| вучыцца | учиться | я вучуся |
| адпачываць | отдыхать | я адпачываю |
| глядзець тэлевізар | смотреть телевизор | я гляджу тэлевізар |
| чытаць | читать | я чытаю |
| гуляць | гулять | я гуляю |
| рыхтавацца / падрыхтавацца | готовиться / подготовиться | я рыхтуюся |
| класціся спаць / легчы спаць | ложиться спать / лечь спать | я кладуся спаць |
| спаць | спать | я сплю |
Спряжение важных глаголов
Уставаць (вставать)
| Местоимение | Форма | Пример |
|---|---|---|
| я | устаю | Я ўстаю а сёмай гадзіне. |
| ты | устаеш | Ты ўстаеш позна? |
| ён / яна | устае | Яна ўстае рана. |
| мы | устаём | Мы ўстаём у шэсць гадзін. |
| вы | устаяце | Вы ўстаяце рана? |
| яны | устаюць | Яны ўстаюць у дзевятай. |
Ісці (идти)
| Местоимение | Форма | Пример |
|---|---|---|
| я | іду | Я іду на працу. |
| ты | ідзеш | Ты ідзеш у школу? |
| ён / яна | ідзе | Ён ідзе ў бібліятэку. |
| мы | ідзем | Мы ідзем у тэатр. |
| вы | ідзяце | Вы ідзяце ў кіно? |
| яны | ідуць | Яны ідуць у парк. |
Адпачываць (отдыхать)
| Местоимение | Форма | Пример |
|---|---|---|
| я | адпачываю | Я адпачываю ўвечары. |
| ты | адпачываеш | Ты адпачываеш у суботу? |
| ён / яна | адпачывае | Яна адпачывае ў нядзелю. |
| мы | адпачываем | Мы адпачываем летам. |
| вы | адпачываеце | Вы адпачываеце на выхадных? |
| яны | адпачываюць | Яны адпачываюць пасля працы. |
Слова для описания последовательности
Для связного рассказа о режиме дня используются слова, указывающие на последовательность:
| Белорусский | Русский перевод |
|---|---|
| спачатку | сначала |
| потым / пасля гэтага | потом / после этого |
| затым | затем |
| пасля таго як... | после того как... |
| калі / калі я... | когда / когда я... |
| зазвычай | обычно |
| часта | часто |
| кожны дзень | каждый день |
| раніцай | утром |
| днём | днём |
| увечары / вечарам | вечером |
| ноччу | ночью |
Описание типичного дня (образец)
Мой звычайны дзень (Мой обычный день):
Мой звычайны дзень пачынаецца рана. Я ўстаю а шостай гадзіне раніцы. Спачатку я раблю зарадку, потым прымаю душ і чышчу зубы. Затым я апранаюся і снедаю. Я звычайна снедаю а паловай сёмай. Пасля снедання я іду на працу. Я працую з васем гадзін да пяці гадзін вечара. У дзве гадзіны я абедаю. Пасля працы я адпачываю: гляджу тэлевізар, чытаю кнігі або гуляю на вуліцы. Увечары я вячэраю а сёмай гадзіне. Пасля вячэры я рыхтуюся да заўтрашняга дня: чытаю, слухаю музыку або размаўляю з сябрамі. У адзінаццатай гадзіне я кладуся спаць. Я спрабую спаць не менш за восем гадзін.
Распорядок дня в вопросах
| Вопрос (неофициальный) | Вопрос (официальный) | Русский перевод |
|---|---|---|
| У колькі ты ўстаеш? | У колькі вы ўстаеце? | Во сколько ты встаёшь? |
| Што ты робіш раніцай? | Што вы робіце раніцай? | Что ты делаешь утром? |
| Дзе ты абедаеш? | Дзе вы абедаеце? | Где ты обедаешь? |
| Калі ты кладзешся спаць? | Калі вы кладзецеся спаць? | Когда ты ложишься спаць? |
| Як праходзіць твой дзень? | Як праходзіць ваш дзень? | Как проходит твой день? |
Глаголы в разных временах
В рассказе о режиме дня используются разные времена:
- Настоящее время (регулярные действия):**
- Я ўстаю а сёмай. – Я встаю в семь.
- Мы абедаем у дзве гадзіны. – Мы обедаем в два часа.
- Будущее время (планы на завтра):**
- Заўтра я ўстану раней. – Завтра я встану раньше.
- Мы паедзем у горад у суботу. – Мы поедем в город в субботу.
- Прошедшее время (вчерашний день):**
- Учора я ўстаў у шэсць гадзін. – Вчера я встал в шесть часов.
- Мы абедалі ў рэстаране. – Мы обедали в ресторане.
Полезные выражения о режиме дня
| Белорусский | Русский перевод |
|---|---|
| мець свой распарадак дня | иметь свой распорядок дня |
| весці здаровы лад жыцця | вести здоровый образ жизни |
| хадзіць у спартзалу | ходить в спортзал |
| праводзіць час з сям'ёй | проводить время с семьёй |
| займацца хатнімі справамі | заниматься домашними делами |
| адпачываць пасля цяжкага дня | отдыхать после тяжёлого дня |
Типичный день студента (образец)
Дзень студэнта (День студента):
Я студэнт. Мой тыповы дзень выглядае так. У раніцы я ўстаю а палове восьмай. Я снедаю і іду ў універсітэт. Заняткі пачынаюцца ў дзевятай гадзіне і працягваюцца да дзвюх гадзін. У абед я іду ў сталоўку. Увечары я займаюся хатнімі заданнямі, чытаю кнігі, рыхтуюся да семінараў. Таксама я сустракаюся з сябрамі або гуляю ў парку. Кладуся спаць я каля поўначы.
Примеры предложений с последовательностью
| Белорусский | Русский перевод |
|---|---|
| Спачатку я ўстаю, потым прымаю душ. | Сначала я встаю, потом принимаю душ. |
| Пасля таго як я паснедаю, я іду на працу. | После того как я позавтракаю, я иду на работу. |
| Калі я вяртаюся дадому, я адпачываю. | Когда я возвращаюсь домой, я отдыхаю. |
| Затым я вячэраю і гляджу тэлевізар. | Затем я ужинаю и смотрю телевизор. |
Упражненні (5 заданий)
Задание 1. Вставьте правильную форму глагола
Вставьте подходящий глагол в правильной форме (устаю, іду, абедаю, адпачываю, кладуся):
- Кожную раніцу я ... у шэсць гадзін.
- Пасля працы я ... дадому.
- У дзве гадзіны я ... у сталоўцы.
- Увечары я ... і гляджу кіно.
- У адзінаццатай гадзіне я ... спаць.
Задание 2. Переведите на белорусский язык
Переведите предложения на белорусский язык:
- Я встаю в семь часов утра.
- Обычно я завтракаю в половине восьмого.
- Я работаю с девяти до шести.
- После работы я отдыхаю дома.
- Я ложусь спать в одиннадцать часов.
Задание 3. Ответьте на вопросы о своём режиме дня
Напишите полные ответы на вопросы:
- У колькі ты ўстаеш?
- Што ты робіш раніцай?
- Дзе ты абедаеш?
- Калі ты вяртаешся дадому?
- Што ты робіш увечары?
Задание 4. Расположите действия в правильном порядке
Расположите действия в правильной последовательности, составив предложения со словами спачатку, потым, пасля гэтага, затым:
- вячэраць
- ісці на працу
- уставаць
- снедаць
- чысціць зубы
Задание 5. Составьте текст о своём дне
Напишите краткий текст (5–7 предложений) о своём типичном дне на белорусском языке. Используйте слова спачатку, потым, пасля гэтага, затым, увечары, звычайна.
Адказы (Ответы)
Ответы к заданию 1
- Кожную раніцу я ўстаю у шэсць гадзін.
- Пасля працы я іду дадому.
- У дзве гадзіны я абедаю ў сталоўцы.
- Увечары я адпачываю і гляджу кіно.
- У адзінаццатай гадзіне я кладуся спаць.
Ответы к заданию 2
- Я ўстаю ў сем гадзін раніцы.
- Звычайна я снедаю ў палове восьмай.
- Я працую з дзевяці да шасці.
- Пасля працы я адпачываю дома.
- Я кладуся спаць у адзінаццаць гадзін.
Ответы к заданию 3 (примерные)
- Я ўстаю ў [напрыклад: 7] гадзін раніцы.
- Раніцай я чышчу зубы, снедаю і іду на працу (у школу).
- Я абедаю [у сталоўцы / дома / у кафэ].
- Я вяртаюся дадому [у напрыклад: 6] гадзін.
- Увечары я адпачываю, гляджу тэлевізар, чытаю кнігу або размаўляю з сям'ёй.
Ответы к заданию 4
- Спачатку я ўстаю.
- Потым я чышчу зубы.
- Пасля гэтага я снедаю.
- Затым я іду на працу.
- Пасля працы я вячэраю.
Ответы к заданию 5 (примерный текст)
Мой звычайны дзень пачынаецца рана. Спачатку я ўстаю ў палове сёмай. Потым я чышчу зубы, прымаю душ і апранаюся. Пасля гэтага я снедаю. Затым я іду на працу (ці вучуся). У дзве гадзіны я абедаю. Пасля працы я вяртаюся дадому і адпачываю. Увечары я вячэраю, гляджу тэлевізар або чытаю кнігу. У адзінаццатай гадзіне я кладуся спаць.
Выводы
На этом уроке мы изучили тему режима дня на белорусском языке. Вы узнали:
- основные глаголы, описывающие повседневные действия (уставаць, ісці, абедаць, адпачываць, класціся спаць);
- как спрягать эти глаголы в настоящем времени;
- слова для описания последовательности действий (спачатку, потым, пасля гэтага, затым);
- как описывать свой типичный день от пробуждения до сна;
- как задавать вопросы о режиме дня собеседника.
Особенно важно запомнить:
- уставаць / устаць – вставать / встать;
- ісці / пайсці – идти / пойти;
- снедаць, абедаць, вячэраць – завтракать, обедать, ужинать;
- адпачываць – отдыхать;
- класціся спаць / легчы спаць – ложиться спать / лечь спать.
В следующем уроке мы перейдём к теме еды и напитков, где изучим названия продуктов, блюд и научимся говорить о своих кулинарных предпочтениях.
| ← Предыдущий урок Урок 11 BY: Дзень і час |
Спіс урокаў | Следующий урок → Урок 13 BY: Ежа і напоі |