Урок C1.42: Урбанізацыя. Праблемы буйных гарадоў
Урок C1.42: Урбанізацыя. Праблемы буйных гарадоў
| ← Урок C1.41: Дэмаграфічная сітуацыя ў Беларусі | Спіс урокаў | Урок C1.43: Развіццё турызму ў Беларусі → |
Уводзіны
Урбанізацыя з'яўляецца адным з ключавых працэсаў сучаснага развіцця. Яна азначае рост колькасці гарадскога насельніцтва і павелічэнне ролі гарадоў у жыцці грамадства. У Беларусі ўзровень урбанізацыі складае каля 78%, што з'яўляецца высокім паказчыкам. Буйныя гарады, асабліва Мінск, сутыкаюцца з праблемамі: перанаселенасць, транспартныя заторы, забруджванне навакольнага асяроддзя, дэфіцыт жылля. На гэтым уроку мы разгледзім працэс урбанізацыі ў Беларусі, яго прычыны, наступствы, праблемы буйных гарадоў, а таксама асноўную лексіку для абмеркавання гэтай тэмы.
Тэорыя
Асноўная лексіка па тэме (пашыраны спіс)
| Беларуская | Рускі пераклад | Кантэкст |
|---|---|---|
| урбанізацыя | урбанизация | Урбанізацыя ў Беларусі дасягнула 78%. |
| гарадское насельніцтва | городское население | Гарадское насельніцтва расце. |
| сельскае насельніцтва | сельское население | Сельскае насельніцтва скарачаецца. |
| мегаполіс | мегаполис | Мінск з'яўляецца адзіным мегаполісам. |
| гарадская агламерацыя | городская агломерация | Мінская агламерацыя аб'ядноўвае прыгарады. |
| перанаселенасць | перенаселённость | Перанаселенасць стварае нагрузку на інфраструктуру. |
| транспартныя заторы | транспортные пробки | Заторы ўзнікаюць у гадзіны пік. |
| экалагічныя праблемы | экологические проблемы | Забруджванне паветра з'яўляецца галоўнай праблемай. |
| дэфіцыт жылля | дефицит жилья | Дэфіцыт жылля павышае цэны. |
| інфраструктура | инфраструктура | Інфраструктура не паспявае за ростам. |
| камунікацыі | коммуникации | Камунікацыі патрабуюць мадэрнізацыі. |
| транспартная сістэма | транспортная система | Транспартная сістэма перагружана. |
| зялёныя зоны | зелёные зоны | Зялёныя зоны скарачаюцца. |
| урбанізаваныя тэрыторыі | урбанизированные территории | Урбанізаваныя тэрыторыі пашыраюцца. |
| субурбанізацыя | субурбанизация | Субурбанізацыя пераносіць насельніцтва ў прыгарады. |
Узровень урбанізацыі ў Беларусі
| Паказчык | Значэнне |
|---|---|
| Доля гарадскога насельніцтва | 78% |
| Найбуйнейшы горад | Мінск (2 млн) |
| Буйныя гарады | Гомель, Магілёў, Віцебск |
Прычыны урбанізацыі
| Прычына | Апісанне |
|---|---|
| Эканамічныя | Праца ў прамысловасці і сферы паслуг |
| Сацыяльныя | Доступ да адукацыі і медыцыны |
| Культурныя | Культурныя магчымасці |
Праблемы буйных гарадоў
| Праблема | Апісанне |
|---|---|
| Забруджванне паветра | Выкіды ад аўтамабіляў |
| Транспартныя заторы | Перагрузка дарог |
| Шум | Узровень шуму перавышае нормы |
| Недахоп зялёных зон | Скарачэнне паркаў |
Шляхі вырашэння праблем
| Шлях | Апісанне |
|---|---|
| Развіццё грамадскага транспарту | Метро, тралейбусы |
| Будаўніцтва жылля | Жыллёвыя праграмы |
| Павелічэнне зялёных зон | Стварэнне паркаў |
Прыклад тэксту для аналізу
Урбанізацыя і праблемы буйных гарадоў Беларусі (Урбанизация и проблемы крупных городов Беларуси):
Урбанізацыя ў Беларусі дасягнула высокага ўзроўню. Буйныя гарады сутыкаюцца з праблемамі. Забруджванне паветра, транспартныя заторы, недахоп зялёных зон. Мінск з'яўляецца найбольш перанаселеным. Неабходна развіваць інфраструктуру, будаваць жыллё, павялічваць зялёныя зоны.
Словазлучэнні для актыўнага выкарыстання
| Беларуская | Рускі пераклад |
|---|---|
| павышаць узровень урбанізацыі | повышать уровень урбанизации |
| развіваць гарадскую інфраструктуру | развивать городскую инфраструктуру |
| будаваць новае жыллё | строить новое жильё |
| ствараць зялёныя зоны | создавать зелёные зоны |
| паляпшаць транспартную сістэму | улучшать транспортную систему |
Практыкаванні (5 заданняў)
Заданне 1. Падбярыце сінонімы
Падбярыце беларускія адпаведнікі: 1. урбанизация 2. городское население 3. агломерация 4. перенаселённость 5. субурбанизация
Заданне 2. Складзіце сказы з наступнымі словамі
Складзіце сказы з наступнымі словамі: 1. урбанізацыя, Беларусь, 78% 2. Мінск, мегаполіс, перанаселенасць 3. транспартныя заторы, гадзіны пік 4. забруджванне паветра, экалогія 5. зялёныя зоны, паркі, скарачэнне
Заданне 3. Перакладзіце на беларускую мову
1. Урбанизация в Беларуси достигла 78%. 2. Минск является самым населённым городом. 3. Транспортные пробки возникают в часы пик. 4. Загрязнение воздуха является главной проблемой. 5. Зелёные зоны сокращаются.
Заданне 4. Устаўце прапушчаныя словы
1. Урбанізацыя ў Беларусі дасягнула ... (78%). 2. Мінск з'яўляецца самым ... (населённым) горадам. 3. Транспартныя заторы ўзнікаюць у ... (часы) пік. 4. Забруджванне ... (воздуха) з'яўляецца галоўнай праблемай. 5. Зялёныя ... (зоны) скарачаюцца. 6. Гарадское ... (население) расце. 7. Інфраструктура не ... (поспевает) за ростам. 8. Субурбанізацыя ... (переносит) насельніцтва ў прыгарады.
Заданне 5. Напішыце тэкст
Напішыце 7–10 сказаў на тэму: «Праблемы буйных гарадоў Беларусі і шляхі іх вырашэння». Выкарыстоўвайце не менш за 10 слоў з лексічнага спісу.
Адказы
Адказы да задання 1
1. урбанізацыя 2. гарадское насельніцтва 3. агламерацыя 4. перанаселенасць 5. субурбанізацыя
Адказы да задання 2
1. Урбанізацыя ў Беларусі дасягнула 78%. 2. Мінск з'яўляецца мегаполісам з перанаселенасцю. 3. Транспартныя заторы ўзнікаюць у гадзіны пік. 4. Забруджванне паветра з'яўляецца экалагічнай праблемай. 5. Зялёныя зоны скарачаюцца з-за будаўніцтва.
Адказы да задання 3
1. Урбанізацыя ў Беларусі дасягнула 78%. 2. Мінск з'яўляецца самым населеным горадам. 3. Транспартныя заторы ўзнікаюць у гадзіны пік. 4. Забруджванне паветра з'яўляецца галоўнай праблемай. 5. Зялёныя зоны скарачаюцца.
Адказы да задання 4
1. Урбанізацыя ў Беларусі дасягнула 78%. 2. Мінск з'яўляецца самым населеным горадам. 3. Транспартныя заторы ўзнікаюць у часы пік. 4. Забруджванне паветра з'яўляецца галоўнай праблемай. 5. Зялёныя зоны скарачаюцца. 6. Гарадское насельніцтва расце. 7. Інфраструктура не паспявае за ростам. 8. Субурбанізацыя пераносіць насельніцтва ў прыгарады.
Адказы да задання 5 (прыкладны тэкст)
Урбанізацыя ў Беларусі дасягнула высокага ўзроўню. Буйныя гарады сутыкаюцца з сур'ёзнымі праблемамі. Галоўнай з'яўляецца забруджванне паветра. Транспартныя заторы ствараюць нязручнасці. Недахоп зялёных зон пагаршае экалогію. Шум уплывае на здароўе жыхароў. Для вырашэння праблем неабходна развіваць грамадскі транспарт, будаваць новае жыллё і ствараць паркі. Мінск патрабуе асаблівай увагі, бо з'яўляецца найбуйнейшым горадам.
Вывады
На гэтым уроку мы разгледзелі урбанізацыю і праблемы буйных гарадоў Беларусі, а таксама актыўную лексіку для абмеркавання гэтай тэмы.
| ← Урок C1.41: Дэмаграфічная сітуацыя ў Беларусі | Спіс урокаў | Урок C1.43: Развіццё турызму ў Беларусі → |