Урок C1.7: Міжнароднае права і яго роля ў сучасным свеце
Урок C1.7: Міжнароднае права і яго роля ў сучасным свеце
| ← Урок C1.6: Праваабарончыя органы (міліцыя, пракуратура) | Спіс урокаў | Урок C1.8: Правы чалавека і іх абарона → |
Уводзіны
Міжнароднае права з'яўляецца асаблівай сістэмай права, якая рэгулюе адносіны паміж дзяржавамі, міжнароднымі арганізацыямі і іншымі суб'ектамі міжнародных адносін. Яно складаецца з дагавораў, звычаяў, прынцыпаў і норм, якія рэгулююць шырокі спектр пытанняў: ад правоў чалавека да экалагічнай бяспекі. На гэтым уроку мы разгледзім асновы міжнароднага права, яго крыніцы, прынцыпы, суб'екты, а таксама ролю Беларусі ў сістэме міжнародных адносін.
Разуменне міжнароднага права дапамагае аналізаваць знешнюю палітыку дзяржаў, ацэньваць іх абавязацельствы і разумець механізмы сусветнага кіравання.
Да канца ўрока вы зможаце:
- аналізаваць асноўныя крыніцы і прынцыпы міжнароднага права;
- тлумачыць ролю міжнародных арганізацый;
- разумець месца Беларусі ў міжнародна-прававой сістэме;
- выкарыстоўваць міжнародна-прававую лексіку высокага ўзроўню;
- аргументавана абмяркоўваць праблемы міжнароднага права.
Тэорыя
Паняцце і крыніцы міжнароднага права
Міжнароднае права — гэта сістэма прававых норм, якія рэгулююць адносіны паміж дзяржавамі і іншымі суб'ектамі міжнародных адносін.
Асноўныя крыніцы:
- міжнародныя дагаворы;
- міжнародныя звычаі;
- агульныя прынцыпы права;
- рашэнні міжнародных судоў.
Асноўныя прынцыпы міжнароднага права
| Прынцып | Апісанне |
|---|---|
| Суверэнная роўнасць дзяржаў | Усе дзяржавы маюць роўныя правы |
| Неўмяшанне ва ўнутраныя справы | Забарона ўмяшання ў справы іншых дзяржаў |
| Мірнае вырашэнне спрэчак | Вырашэнне канфліктаў без прымянення сілы |
| Абавязак выконваць дагаворы | (Pacta sunt servanda) |
Суб'екты міжнароднага права
| Суб'ект | Апісанне |
|---|---|
| Дзяржавы | Асноўныя суб'екты |
| Міжнародныя арганізацыі | ААН, АБСЕ, СНД |
| Нацыі і народы | Барацьба за самавызначэнне |
Міжнародныя арганізацыі
| Арганізацыя | Год уступлення | Функцыі |
|---|---|---|
| ААН | 1945 | Падтрыманне міру, развіццё супрацоўніцтва |
| АБСЕ | 1992 | Бяспека і супрацоўніцтва ў Еўропе |
| СНД | 1991 | Эканамічнае і палітычнае супрацоўніцтва |
| ЕАЭС | 2015 | Эканамічная інтэграцыя |
Міжнароднае права і Беларусь
Беларусь з'яўляецца членам ААН з 1945 года. Яна падпісала і ратыфікавала мноства міжнародных дагавораў у галіне правоў чалавека, экалогіі, эканомікі і бяспекі. Аднак выкананне некаторых міжнародных абавязацельстваў выклікае спрэчкі (напрыклад, у галіне правоў чалавека).
Міжнародныя судовыя ўстановы
| Установа | Функцыі |
|---|---|
| Міжнародны Суд ААН | Вырашэнне спрэчак паміж дзяржавамі |
| Еўрапейскі Суд па правах чалавека | Абарона правоў чалавека |
Права міжнародных дагавораў
Міжнародны дагавор — гэта пагадненне паміж дзяржавамі, якое рэгулюе іх адносіны. Для Беларусі дагаворы з'яўляюцца крыніцай міжнародных абавязацельстваў.
Аналітычны аспект
Сучасныя праблемы міжнароднага права:
- канфлікт паміж нацыянальным і міжнародным правам;
- эфектыўнасць міжнародных механізмаў;
- глабалізацыя і новыя выклікі.
Прыклад аналітычнага тэксту
Роля Беларусі ў сістэме міжнародных адносін (Роль Беларуси в системе международных отношений):
Беларусь з'яўляецца актыўным удзельнікам міжнародных адносін. Яна ўваходзіць у ААН, АБСЕ, СНД, ЕАЭС. Гэта дазваляе ёй уплываць на міжнародныя працэсы і абараняць свае нацыянальныя інтарэсы. Аднак супрацоўніцтва з Захадам абмежавана з-за палітычных рознагалоссяў. Беларусь падпісала міжнародныя дагаворы ў галіне правоў чалавека, але іх выкананне выклікае крытыку. У будучыні важна развіваць баланс паміж супрацоўніцтвам з Усходам і Захадам.
Пытанні для абмеркавання
| Беларуская | Рускі пераклад |
|---|---|
| Якія асноўныя прынцыпы міжнароднага права вы ведаеце? | Какие основные принципы международного права вы знаете? |
| Якую ролю адыгрывае ААН у сучасным свеце? | Какую роль играет ООН в современном мире? |
| Як Беларусь выконвае свае міжнародныя абавязацельствы? | Как Беларусь выполняет свои международные обязательства? |
Практыкаванні (5 заданняў)
Заданне 1. Устаўце прапушчанае слова
- Міжнароднае права рэгулюе адносіны паміж ... (государствами).
- Асноўнымі крыніцамі міжнароднага права з'яўляюцца ... (договоры) і звычаі.
- Беларусь з'яўляецца членам ААН з ... (1945) года.
- Міжнародны Суд ААН знаходзіцца ў ... (Гааге).
- Pacta sunt servanda азначае ... (договоры) трэба выконваць.
Заданне 2. Перакладзіце на беларускую мову
- Международное право регулирует отношения между государствами.
- Основными источниками международного права являются договоры и обычаи.
- Беларусь является членом ООН с 1945 года.
- Международный Суд ООН находится в Гааге.
- Pacta sunt servanda означает, что договоры нужно выполнять.
Заданне 3. Адкажыце на пытанні
- Якія асноўныя прынцыпы міжнароднага права вы ведаеце?
- Якую ролю адыгрывае ААН у сучасным свеце?
- Як Беларусь выконвае свае міжнародныя абавязацельствы?
- Якія міжнародныя арганізацыі ўключаюць Беларусь?
- Якія праблемы існуюць у сферы міжнароднага права?
Заданне 4. Састаўце сказы з слоў
- паміж / адносіны / права / рэгулюе / міжнароднае / дзяржавамі.
- крыніцамі / звычаі / міжнароднага / з'яўляюцца / права / дагаворы / асноўнымі / і.
- ААН / Беларусь / 1945 / года / членам / з / з'яўляецца.
- Гаазе / Суд / Міжнародны / знаходзіцца / у.
- абавязковасць / выканання / дагавораў / Pacta / sunt / servanda.
Заданне 5. Напішыце аналітычны тэкст
Напішыце аналітычны тэкст (10–12 сказаў) на адну з тэм:
- «Роля міжнароднага права ў сучасным свеце»
- «Удзел Беларусі ў міжнародных арганізацыях»
- «Праблемы выканання міжнародных дагавораў»
Адказы
Адказы да задання 1
- Міжнароднае права рэгулюе адносіны паміж дзяржавамі.
- Асноўнымі крыніцамі міжнароднага права з'яўляюцца дагаворы і звычаі.
- Беларусь з'яўляецца членам ААН з 1945 года.
- Міжнародны Суд ААН знаходзіцца ў Гаазе.
- Pacta sunt servanda азначае, што дагаворы трэба выконваць.
Адказы да задання 2
- Міжнароднае права рэгулюе адносіны паміж дзяржавамі.
- Асноўнымі крыніцамі міжнароднага права з'яўляюцца дагаворы і звычаі.
- Беларусь з'яўляецца членам ААН з 1945 года.
- Міжнародны Суд ААН знаходзіцца ў Гаазе.
- Pacta sunt servanda азначае, што дагаворы трэба выконваць.
Адказы да задання 3
- Асноўныя прынцыпы: суверэнная роўнасць, неўмяшанне, мірнае вырашэнне спрэчак, выкананне дагавораў.
- ААН падтрымлівае мір, развівае супрацоўніцтва і абараняе правы чалавека.
- Беларусь выконвае абавязацельствы, але існуе крытыка ў галіне правоў чалавека.
- Беларусь уваходзіць у ААН, АБСЕ, СНД, ЕАЭС.
- Праблемы: канфлікты, эфектыўнасць механізмаў, глабалізацыя.
Адказы да задання 4
- Міжнароднае права рэгулюе адносіны паміж дзяржавамі.
- Асноўнымі крыніцамі міжнароднага права з'яўляюцца дагаворы і звычаі.
- Беларусь з'яўляецца членам ААН з 1945 года.
- Міжнародны Суд знаходзіцца ў Гаазе.
- Pacta sunt servanda — абавязковасць выканання дагавораў.
Адказы да задання 5
Міжнароднае права з'яўляецца асновай сучаснага сусветнага парадку. Яно рэгулюе адносіны паміж дзяржавамі, забяспечвае супрацоўніцтва і вырашэнне канфліктаў. Асноўныя прынцыпы, такія як суверэнная роўнасць і неўмяшанне, з'яўляюцца фундаментальнымі. Аднак міжнароднае права сутыкаецца з выклікамі: парушэнне нормаў, канфлікт інтарэсаў і абмежаваная эфектыўнасць міжнародных судоў. Беларусь, як член ААН і іншых арганізацый, выконвае міжнародныя дагаворы, але яе дзеянні часам крытыкуюцца. Для ўмацавання міжнароднага права неабходна павышэнне даверу і ўдасканаленне механізмаў кантролю.
Вывады
На гэтым уроку мы разгледзелі міжнароднае права і яго ролю ў сучасным свеце. Вы даведаліся:
- паняцце і крыніцы міжнароднага права;
- асноўныя прынцыпы;
- суб'екты міжнароднага права;
- міжнародныя арганізацыі;
- ролю Беларусі ў міжнародных адносінах.
| ← Урок C1.6: Праваабарончыя органы (міліцыя, пракуратура) | Спіс урокаў | Урок C1.8: Правы чалавека і іх абарона → |