Урок C1.21: Эканамічныя крызісы і антыкрызіснае рэгуляванне
Урок C1.21: Эканамічныя крызісы і антыкрызіснае рэгуляванне
| ← Урок C1.20: Будаўніцтва і рынкавая эканоміка | Спіс урокаў | Урок C1.22: Спецыфіка беларуска-замежных эканамічных адносін → |
Уводзіны
Эканамічныя крызісы з'яўляюцца неад'емнай часткай развіцця рынкавай эканомікі. Яны ўзнікаюць з-за дысбалансу паміж попытам і прапановай, фінансавых "бурбалак", знешніх шокаў і памылак эканамічнай палітыкі. Антыкрызіснае рэгуляванне накіравана на мінімізацыю наступстваў крызісаў, стабілізацыю эканомікі і стварэнне ўмоў для росту. На гэтым уроку мы разгледзім прычыны эканамічных крызісаў, іх віды, метады антыкрызіснага рэгулявання, вопыт Беларусі ў пераадоленні крызісаў, а таксама асноўную лексіку для абмеркавання эканамічных крызісаў.
Тэорыя
Асноўная лексіка па тэме (пашыраны спіс)
| Беларуская | Рускі пераклад | Кантэкст |
|---|---|---|
| эканамічны крызіс | экономический кризис | Эканамічны крызіс 2008 года закрануў усе краіны свету. |
| фінансавы крызіс | финансовый кризис | Фінансавы крызіс прывёў да банкруцтва буйных банкаў. |
| структурны крызіс | структурный кризис | Структурны крызіс патрабуе карэнных змен у эканоміцы. |
| сістэмны крызіс | системный кризис | Сістэмны крызіс ахапіў усе сферы грамадства. |
| эканамічны спад | экономический спад | Эканамічны спад характарызуецца зніжэннем ВУП. |
| рэцэсія | рецессия | Рэцэсія доўжылася два кварталы запар. |
| дэпрэсія | депрессия | Дэпрэсія характарызуецца застойным зніжэннем вытворчасці. |
| стагнацыя | стагнация | Стагнацыя эканомікі доўжылася некалькі гадоў. |
| дэфляцыя | дефляция | Дэфляцыя можа прывесці да зніжэння спажывецкага попыту. |
| дэвальвацыя | девальвация | Дэвальвацыя нацыянальнай валюты павялічыла экспартныя магчымасці. |
| дэфолт | дефолт | Дэфолт па дзяржаўных абавязацельствах прывёў да крызісу даверу. |
| банкруцтва | банкротство | Банкруцтва буйнога прадпрыемства прывяло да страты працоўных месцаў. |
| неплацежаздольнасць | неплатежеспособность | Неплацежаздольнасць кампаніі стала прычынай яе закрыцця. |
| страты | убытки | Страты ад крызісу склалі мільярды долараў. |
| антыкрызіснае рэгуляванне | антикризисное регулирование | Антыкрызіснае рэгуляванне ўключае комплекс мер. |
| стабілізацыя | стабилизация | Стабілізацыя фінансавай сістэмы з'яўляецца галоўнай задачай. |
| санацыя | санация | Санацыя прадпрыемства была праведзена за кошт дзяржавы. |
| рэструктурызацыя | реструктуризация | Рэструктурызацыя доўгу дазволіла пазбегнуць дэфолту. |
| рэфінансаванне | рефинансирование | Рэфінансаванне дапамагло знізіць працэнтную нагрузку. |
| падатковыя льготы | налоговые льготы | Падатковыя льготы падтрымалі бізнес у крызіс. |
| дзяржаўная падтрымка | государственная поддержка | Дзяржаўная падтрымка банкаўскага сектара была неабходнай. |
| датацыі | дотации | Датацыі сельскай гаспадаркі дазволілі захаваць вытворчасць. |
| субсідыі | субсидии | Субсідыі прадпрыемствам былі прадастаўлены з бюджэту. |
| бюджэтны дэфіцыт | бюджетный дефицит | Бюджэтны дэфіцыт быў пакрыты за кошт знешніх запазычанняў. |
| знешні доўг | внешний долг | Знешні доўг краіны дасягнуў крытычнага ўзроўню. |
| унутраны доўг | внутренний долг | Унутраны доўг быў рэструктурызаваны. |
| крэдыт даверу | кредит доверия | Крэдыт даверу інвестараў быў страчаны пасля дэфолту. |
| рэйтынг | рейтинг | Рэйтынг краіны быў паніжаны міжнароднымі агенцтвамі. |
| інвестары | инвесторы | Інвестары пачалі выводзіць капітал з краіны. |
| спекулятыўны капітал | спекулятивный капитал | Спекулятыўны капітал узмацняе волацільнасць рынку. |
| мыльны пузыр | мыльный пузырь | Мыльны пузыр на рынку нерухомасці прывёў да крызісу. |
| перагрэў эканомікі | перегрев экономики | Перагрэў эканомікі стаў прычынай інфляцыі. |
| запаволенне росту | замедление роста | Запаволенне росту ВУП назіралася ў другім квартале. |
| эканамічны цыкл | экономический цикл | Эканамічны цыкл уключае пад'ёмы і спады. |
| пад'ём | подъём | Пад'ём эканомікі пачаўся пасля крызісу. |
| аднаўленне | восстановление | Аднаўленне эканомікі заняло два гады. |
| рост | рост | Рост ВУП склаў 3% у мінулым годзе. |
Прычыны эканамічных крызісаў
| Прычына | Апісанне |
|---|---|
| Дысбаланс попыту і прапановы | Перавышэнне прапановы над попытам |
| Фінансавыя "бурбалкі" | Спекулятыўны рост коштаў на актывы |
| Знешнія шокі | Скачкі цэн на энергарэсурсы, эпідэміі |
| Памылкі эканамічнай палітыкі | Няправільнае рэгуляванне |
Віды крызісаў
| Від | Характарыстыка |
|---|---|
| Фінансавы | Крызіс банкаўскай сістэмы |
| Валютны | Рэзкае падзенне курса нацыянальнай валюты |
| Даўгавы | Крызіс запазычанасці дзяржавы або кампаній |
| Структурны | Неабходнасць карэннай перабудовы эканомікі |
Метады антыкрызіснага рэгулявання
| Метод | Апісанне |
|---|---|
| Манетарная палітыка | Рэгуляванне грашовай масы, працэнтных ставак |
| Фіскальная палітыка | Змяненне падаткаў, дзяржаўных выдаткаў |
| Дзяржаўныя інвестыцыі | Фінансаванне інфраструктурных праектаў |
Прыклад тэксту для аналізу
Эканамічныя крызісы і антыкрызіснае рэгуляванне ў Беларусі (Экономические кризисы и антикризисное регулирование в Беларуси):
Эканоміка Беларусі сутыкнулася з некалькімі крызісамі: пасля распаду СССР, у 2008–2009 гадах, у 2011 годзе (валютны крызіс), у 2014–2016 гадах (з-за зніжэння цэн на нафту і санкцый). У адказ на гэтыя выклікі ўрад праводзіў меры антыкрызіснага рэгулявання: дэвальвацыю нацыянальнай валюты, рэфінансаванне банкаўскага сектара, падатковыя льготы для бізнесу, дзяржаўную падтрымку стратэгічных прадпрыемстваў. Аднак структурныя праблемы (залежнасць ад знешніх рынкаў, нізкая дыверсіфікацыя) застаюцца невырашанымі. Для павышэння ўстойлівасці эканомікі неабходна павышэнне канкурэнтаздольнасці, развіццё інавацый і зніжэнне залежнасці ад імпарту.
Словазлучэнні для актыўнага выкарыстання
| Беларуская | Рускі пераклад |
|---|---|
| пераадолець эканамічны крызіс | преодолеть экономический кризис |
| падтрымліваць стратэгічныя прадпрыемствы | поддерживать стратегические предприятия |
| уводзіць падатковыя льготы | вводить налоговые льготы |
| праводзіць рэструктурызацыю доўгу | проводить реструктуризацию долга |
| стабілізаваць фінансавую сістэму | стабилизировать финансовую систему |
Практыкаванні (5 заданняў)
Заданне 1. Падбярыце сінонімы
Падбярыце беларускія адпаведнікі: 1. экономический кризис 2. рецессия 3. дефляция 4. девальвация 5. санация
Заданне 2. Складзіце сказы з наступнымі словамі
Складзіце сказы з наступнымі словамі: 1. эканамічны крызіс, прычыны, аналізаваць 2. дэвальвацыя, нацыянальная валюта, экспарт 3. антыкрызіснае рэгуляванне, меры, урад 4. рэструктурызацыя, доўг, пазбегнуць, дэфолт 5. падатковыя льготы, бізнес, падтрымка
Заданне 3. Перакладзіце на беларускую мову
1. Экономический кризис 2008 года затронул все страны мира. 2. Девальвация национальной валюты увеличила экспортные возможности. 3. Антикризисное регулирование включает комплекс мер. 4. Реструктуризация долга позволила избежать дефолта. 5. Налоговые льготы поддержали бизнес в кризис.
Заданне 4. Устаўце прапушчаныя словы
1. Эканамічны крызіс 2008 года закрануў усе ... (страны) свету. 2. ... (Девальвация) нацыянальнай валюты павялічыла экспартныя магчымасці. 3. Антыкрызіснае рэгуляванне ўключае ... (комплекс) мер. 4. ... (Реструктуризация) доўгу дазволіла пазбегнуць дэфолту. 5. ... (Налоговые) льготы падтрымалі бізнес у крызіс. 6. ... (Стагнация) эканомікі доўжылася некалькі гадоў. 7. ... (Бюджетный) дэфіцыт быў пакрыты за кошт знешніх запазычанняў. 8. ... (Инвесторы) пачалі выводзіць капітал з краіны.
Заданне 5. Напішыце тэкст
Напішыце 7–10 сказаў на тэму: «Эканамічныя крызісы і антыкрызіснае рэгуляванне ў Беларусі». Выкарыстоўвайце не менш за 10 слоў з лексічнага спісу.
Адказы
Адказы да задання 1
1. эканамічны крызіс 2. рэцэсія 3. дэфляцыя 4. дэвальвацыя 5. санацыя
Адказы да задання 2
1. Эканамісты аналізуюць прычыны сусветнага эканамічнага крызісу. 2. Дэвальвацыя нацыянальнай валюты стымулюе экспарт. 3. Урад прыняў меры антыкрызіснага рэгулявання. 4. Рэструктурызацыя доўгу дазволіла пазбегнуць дэфолту. 5. Падатковыя льготы з'яўляюцца формай падтрымкі бізнесу.
Адказы да задання 3
1. Эканамічны крызіс 2008 года закрануў усе краіны свету. 2. Дэвальвацыя нацыянальнай валюты павялічыла экспартныя магчымасці. 3. Антыкрызіснае рэгуляванне ўключае комплекс мер. 4. Рэструктурызацыя доўгу дазволіла пазбегнуць дэфолту. 5. Падатковыя льготы падтрымалі бізнес у крызіс.
Адказы да задання 4
1. Эканамічны крызіс 2008 года закрануў усе краіны свету. 2. Дэвальвацыя нацыянальнай валюты павялічыла экспартныя магчымасці. 3. Антыкрызіснае рэгуляванне ўключае комплекс мер. 4. Рэструктурызацыя доўгу дазволіла пазбегнуць дэфолту. 5. Падатковыя льготы падтрымалі бізнес у крызіс. 6. Стагнацыя эканомікі доўжылася некалькі гадоў. 7. Бюджэтны дэфіцыт быў пакрыты за кошт знешніх запазычанняў. 8. Інвестары пачалі выводзіць капітал з краіны.
Адказы да задання 5 (прыкладны тэкст)
Эканоміка Беларусі неаднаразова сутыкалася з крызісамі. Асноўнымі прычынамі з'яўляюцца залежнасць ад знешніх рынкаў, недастатковая дыверсіфікацыя. У 2011 годзе краіна перажыла валютны крызіс, які суправаджаўся дэвальвацыяй. Урад праводзіў антыкрызіснае рэгуляванне: падтрымліваў стратэгічныя прадпрыемствы, уводзіў падатковыя льготы, праводзіў рэструктурызацыю доўгу. Аднак структурныя праблемы застаюцца нявырашанымі. Эканамічны рост запавольваецца. Стагнацыя ў некаторых галінах патрабуе рэформаў. Для стабілізацыі сітуацыі неабходны далейшыя інвестыцыі і павышэнне канкурэнтаздольнасці.
Вывады
На гэтым уроку мы разгледзелі эканамічныя крызісы і антыкрызіснае рэгуляванне, а таксама актыўную лексіку для абмеркавання гэтай тэмы.
| ← Урок C1.20: Будаўніцтва і рынкавая эканоміка | Спіс урокаў | Урок C1.22: Спецыфіка беларуска-замежных эканамічных адносін → |