Урок 16 BY: На працы і ў школе
Урок 16 BY: На працы і ў школе
| ← Предыдущий урок Урок 15 BY: Адзенне |
Спіс урокаў | Следующий урок → Урок 17 BY: Хобі і вольны час |
Введение
Работа и учёба занимают большую часть нашей жизни. Мы проводим время в офисах, на заводах, в школах и университетах. На этом уроке мы научимся рассказывать о своей работе и учёбе на белорусском языке, описывать рабочий процесс, говорить о школьных предметах и университетских занятиях.
В белорусском языке много слов, связанных с профессиональной и учебной деятельностью. Мы рассмотрим названия профессий (продолжим тему из урока 10), школьных предметов, типичные выражения для офиса и учебного заведения.
К концу урока вы сможете:
- рассказывать о своей работе и учёбе;
- называть школьные предметы и университетские дисциплины;
- описывать свой рабочий или учебный день;
- использовать профессиональную и учебную лексику;
- задавать вопросы о работе и учёбе собеседника.
Теория
На работе
Рабочие места и помещения
| Белорусский | Русский перевод |
|---|---|
| офіс | офис |
| кабінет | кабинет |
| завод | завод |
| фабрыка | фабрика |
| крама | магазин |
| бальніца | больница |
| школа | школа |
| універсітэт | университет |
| кафэ | кафе |
| рэстаран | ресторан |
Профессии (повторение и дополнение)
| Белорусский (муж.) | Белорусский (жен.) | Русский перевод |
|---|---|---|
| дырэктар | дырэктарка | директор |
| кіраўнік | кіраўніца | руководитель |
| спецыяліст | спецыялістка | специалист |
| кансультант | кансультантка | консультант |
| менеджар | менеджарка | менеджер |
| сакратар | сакратарка | секретарь |
| наглядчык | наглядчыца | наблюдатель |
| рабочы | работніца | рабочий / работница |
Глаголы рабочей деятельности
| Белорусский | Русский перевод | Пример |
|---|---|---|
| працаваць | работать | Я працую ў офісе. |
| кіраваць | руководить | Яна кіруе аддзелам. |
| арганізоўваць | организовывать | Мы арганізоўваем мерапрыемствы. |
| планаваць | планировать | Я планую працоўны дзень. |
| кантраляваць | контролировать | Ён кантралюе якасць. |
| дапамагаць | помогать | Я дапамагаю калегам. |
| сустракацца | встречаться | Мы сустракаемся з кліентамі. |
| размаўляць | разговаривать | Я размаўляю па тэлефоне. |
Рабочие обязанности и выражения
| Белорусский | Русский перевод |
|---|---|
| праводзіць сустрэчы | проводить встречи |
| складаць справаздачы | составлять отчёты |
| адказваць на лісты | отвечать на письма |
| выконваць заданні | выполнять задания |
| займацца праектамі | заниматься проектами |
| працаваць з дакументамі | работать с документами |
| карыстацца камп'ютарам | пользоваться компьютером |
В школе
Школьные предметы
| Белорусский | Русский перевод |
|---|---|
| беларуская мова | белорусский язык |
| руская мова | русский язык |
| замежная мова (англійская, нямецкая) | иностранный язык (английский, немецкий) |
| матэматыка | математика |
| фізіка | физика |
| хімія | химия |
| біялогія | биология |
| гісторыя | история |
| геаграфія | география |
| літаратура | литература |
| маляванне (выяўленчае мастацтва) | рисование (ИЗО) |
| музыка | музыка |
| фізкультура (спорт) | физкультура (спорт) |
| праца (тэхналогія) | труд (технология) |
В университете
| Белорусский | Русский перевод |
|---|---|
| факультэт | факультет |
| кафедра | кафедра |
| лекцыя | лекция |
| семінар | семинар |
| практыка | практика |
| лабараторная работа | лабораторная работа |
| курс | курс |
| група | группа |
| студэнт / студэнтка | студент / студентка |
| выкладчык / выкладчыца | преподаватель / преподавательница |
| прафесар / прафесарка | профессор |
Глаголы учебной деятельности
| Белорусский | Русский перевод | Пример |
|---|---|---|
| вучыцца | учиться | Я вучуся ва ўніверсітэце. |
| вывучаць | изучать | Я вывучаю англійскую мову. |
| чытаць | читать | Мы чытаем кнігі. |
| пісаць | писать | Я пішу кантрольную работу. |
| рашаць | решать | Мы рашаем задачы. |
| адказваць | отвечать | Я адказваю на пытанні. |
| атрымліваць | получать | Яна атрымлівае добрыя адзнакі. |
Школьные принадлежности
| Белорусский | Русский перевод |
|---|---|
| кніга | книга |
| сшытак | тетрадь |
| ручка | ручка |
| аловак | карандаш |
| гумка | ластик |
| лінейка | линейка |
| парта | парта |
| дошка | доска |
| мел | мел |
Рассказ о работе (образец)
Мая праца (Моя работа):
Я працую ў будаўнічай кампаніі. Мой кабінет знаходзіцца на пятым паверсе. Мая праца цікавая, але складаная. Я кірую групай інжынераў. Мы займаемся праектаваннем новых будынкаў. Я праводжу сустрэчы з кліентамі, складаю справаздачы і кантралюю выкананне задач. Звычайна я працую з дзевяці да шасці гадзін. Увечары я адпачываю і сустракаюся з сям'ёй.
Рассказ об учёбе (образец)
Маё навучанне (Моё обучение):
Я вучуся на другім курсе ўніверсітэта. Мой факультэт – эканамічны. Мы вывучаем шмат прадметаў: матэматыку, эканоміку, права, замежныя мовы. У нас ёсць лекцыі, семінары і практычныя заняткі. Мае любімыя прадметы – эканоміка і англійская мова. Я звычайна вучуся з дзевятай гадзіны да трэцяй. Пасля заняткаў я адпачываю і гуляю з сябрамі. Я хачу стаць эканамістам у будучым.
Выражения о работе и учёбе
| Белорусский | Русский перевод |
|---|---|
| Я працую ў... | Я работаю в... |
| Я вучуся ў... | Я учусь в... |
| Мая спецыяльнасць – ... | Моя специальность – ... |
| Я вывучаю... | Я изучаю... |
| Я атрымліваю зарплату | Я получаю зарплату |
| У мяне ёсць адукацыя | У меня есть образование |
| Я хачу павысіць кваліфікацыю | Я хочу повысить квалификацию |
Вопросы о работе и учёбе
| Вопрос (неофициальный) | Вопрос (официальный) | Русский перевод |
|---|---|---|
| Дзе ты працуеш? | Дзе вы працуеце? | Где ты работаешь? |
| Дзе ты вучышся? | Дзе вы вучыцеся? | Где ты учишься? |
| Кім ты працуеш? | Кім вы працуеце? | Кем ты работаешь? |
| Якія прадметы ты любіш? | Якія прадметы вы любіце? | Какие предметы ты любишь? |
| Колькі гадзін ты працуеш? | Колькі гадзін вы працуеце? | Сколько часов ты работаешь? |
Диалоги о работе и учёбе
Диалог 1 (знакомство на работе)
- – Прывітанне! Мяне клічуць Сяргей. Дзе ты працуеш?
- – Я працую ў кампаніі па распрацоўцы праграм. А ты?
- – Я інжынер у будаўнічай кампаніі.
- – Гэта цікава. Колькі часу ты ўжо там працуеш?
- – Каля трох гадоў. А ты?
- – Я пачаў працаваць два месяцы таму.
Диалог 2 (об учёбе)
- – Якія прадметы ты вывучаеш у школе?
- – Я вывучаю матэматыку, рускую мову, гісторыю і біялогію.
- – Які прадмет табе падабаецца найбольш?
- – Мне падабаецца біялогія. Я хачу стаць урачом.
- – Гэта добрая ідэя. Жадаю табе поспеху!
Упражненні (5 заданий)
Задание 1. Вставьте пропущенное слово
Вставьте подходящее слово по смыслу:
- Я ... (работаю) у вялікім офісе.
- Яна ... (учится) на медыцынскім факультэце.
- Я люблю ... (изучать) замежныя мовы.
- Мы ... (проводим) сустрэчы з кліентамі.
- Ён ... (отвечает) на пытанні студэнтаў.
Задание 2. Переведите на белорусский язык
Переведите предложения на белорусский язык:
- Я работаю менеджером.
- Моя сестра учится в университете.
- Какие предметы ты любишь?
- Мы проводим встречи каждый день.
- Я хочу получить высшее образование.
Задание 3. Ответьте на вопросы о своей работе или учёбе
Напишите полные ответы на вопросы:
- Дзе ты працуеш (вучышся)?
- Кім ты працуеш (якая твая спецыяльнасць)?
- Якія твае абавязкі (якія прадметы ты вывучаеш)?
- Ці падабаецца табе твая праца (вучоба)?
- Кім ты хочаш стаць у будучым?
Задание 4. Составьте предложения из слов
Составьте правильные предложения на белорусском языке:
- працую / офісе / Я / у.
- факультэце / Яна / медыцынскім / вучыцца / на.
- задачы / Мы / выконваем / складаныя.
- у / вучышся / Ты / школе?
- на / Адказваю / я / пытанні.
Задание 5. Опишите свой рабочий или учебный день
Напишите 5–7 предложений о своём рабочем или учебном дне на белорусском языке. Используйте слова: устаю, іду, пачынаецца, працую (вучуся), абедаю, заканчваецца, вяртаюся, адпачываю.
Адказы (Ответы)
Ответы к заданию 1
- Я працую у вялікім офісе.
- Яна вучыцца на медыцынскім факультэце.
- Я люблю вывучаць замежныя мовы.
- Мы праводзім сустрэчы з кліентамі.
- Ён адказвае на пытанні студэнтаў.
Ответы к заданию 2
- Я працую менеджарам.
- Мая сястра вучыцца ва ўніверсітэце.
- Якія прадметы ты любіш?
- Мы праводзім сустрэчы кожны дзень.
- Я хачу атрымаць вышэйшую адукацыю.
Ответы к заданию 3 (примерные)
- Я працую ў будаўнічай кампаніі. (или Я вучуся ў гімназіі.)
- Я інжынер. (или Я вучуся на эканаміста.)
- Мае абавязкі – складанне справаздач і кіраванне праектамі. (или Я вывучаю матэматыку, гісторыю і мовы.)
- Так, мая праца мне вельмі падабаецца. Яна цікавая. (или Так, вучоба падабаецца, асабліва гісторыя.)
- Я хачу стаць кіраўніком (або мастаком, эканамістам, праграмістам).
Ответы к заданию 4
- Я працую ў офісе.
- Яна вучыцца на медыцынскім факультэце.
- Мы выконваем складаныя задачы.
- Ты вучышся ў школе?
- Я адказваю на пытанні.
Ответы к заданию 5 (примерный текст)
Мой працоўны дзень пачынаецца з раніцы. Я ўстаю ў сёмую гадзіну і іду на працу. Праца пачынаецца ў дзевятую гадзіну. Я працую ў офісе да пяці гадзін. У дзве гадзіны я абедаю ў кафэ. Працоўны дзень заканчваецца ў шэсць гадзін. Пасля працы я вяртаюся дадому і адпачываю.
Выводы
На этом уроке мы изучили темы работы и учёбы на белорусском языке. Вы узнали:
- названия рабочих мест и учебных заведений;
- школьные предметы и университетские дисциплины;
- глаголы, связанные с работой (працаваць, кіраваць, выконваць) и учёбой (вучыцца, вывучаць, рашаць);
- как рассказывать о своей профессиональной и учебной деятельности;
- как задавать вопросы о работе и учёбе собеседника.
Особенно важно запомнить:
- працаваць – работать (я працую, ты працуеш);
- вучыцца – учиться (я вучуся, ты вучышся);
- вывучаць – изучать (я вывучаю, ты вывучаеш);
- прадметы – предметы (в школе);
- лекцыя – лекция, семінар – семинар.
В следующем уроке мы перейдём к теме хобби и свободного времени, где вы научитесь рассказывать о своих увлечениях и отдыхе.
| ← Предыдущий урок Урок 15 BY: Адзенне |
Спіс урокаў | Следующий урок → Урок 17 BY: Хобі і вольны час |