Сибирьска википедья

Урок C1.9: СМІ і іх роля ў фарміраванні грамадскай думкі

Урок C1.9: СМІ і іх роля ў фарміраванні грамадскай думкі

Навігацыя па ўроках (узровень С1)
← Урок C1.8: Правы чалавека і іх абарона Спіс урокаў Урок C1.10: Беларуская дыяспара і яе арганізацыі →


Уводзіны

Сродкі масавай інфармацыі (СМІ) з'яўляюцца магутным інструментам уплыву на грамадскую думку. Яны фарміруюць уяўленні пра падзеі, ствараюць вобразы палітыкаў, уплываюць на паводзіны людзей і грамадскія настроі. На гэтым уроку мы разгледзім ролю СМІ ў сучасным беларускім грамадстве, іх функцыі, тыпы, уплыў на грамадскую думку, а таксама праблемы свабоды слова ў Беларусі.

Разуменне ролі СМІ дапамагае крытычна ацэньваць інфармацыю, адрозніваць факты ад маніпуляцый і фарміраваць уласнае меркаванне.

Да канца ўрока вы зможаце:

  • аналізаваць ролю СМІ ў фарміраванні грамадскай думкі;
  • класіфікаваць тыпы СМІ;
  • тлумачыць механізмы ўплыву на аўдыторыю;
  • ацэньваць сітуацыю са свабодай слова ў Беларусі;
  • выкарыстоўваць медыялексіку высокага ўзроўню.

Тэорыя

Паняцце і функцыі СМІ

СМІ — гэта каналы распаўсюджвання інфармацыі, якія ахопліваюць шырокую аўдыторыю.

Асноўныя функцыі:

  • інфармацыйная (перадача навін);
  • адукацыйная (распаўсюджванне ведаў);
  • кантрольная (нагляд за ўладай);
  • забаўляльная (арганізацыя вольнага часу).

Тыпы СМІ

Тыпы СМІ
Тып Прыклады Асаблівасці
Друкаваныя Газеты, часопісы Традыцыйныя, павольныя
Электронныя Тэлебачанне, радыё Аператыўныя, масавыя
Інтэрнэт-СМІ Сайты, сацыяльныя сеткі Інтэрактыўныя, хуткія

Дзяржаўныя і незалежныя СМІ

Дзяржаўныя і незалежныя СМІ
Тып Характарыстыка Прыклады ў Беларусі
Дзяржаўныя Падтрымліваюць урад «Беларусь 1», «Звязда»
Незалежныя Крытычна асвятляюць падзеі «Наша Ніва», «Белсат»

Уплыў СМІ на грамадскую думку

Механізмы ўплыву:

  • парадку дня (вызначэнне важных тэм);
  • фрэймінг (акцэнты і інтэрпрэтацыя);
  • эмацыйны ўплыў (выкарыстанне эмоцый).

Свабода слова ў Беларусі

Свабода слова з'яўляецца канстытуцыйным правам, аднак на практыцы існуюць абмежаванні:

  • цэнзура;
  • дзяржаўная манаполія на інфармацыю;
  • пераслед незалежных журналістаў.

Праблемы СМІ ў Беларусі

Праблемы СМІ ў Беларусі
Праблема Апісанне
Абмежаванне свабоды слова Цэнзура, забарона незалежных СМІ
Дзяржаўная прапаганда Аднабаковы паказ падзей
Недахоп альтэрнатыў Мала незалежных крыніц

Прыклад аналітычнага тэксту

Роля СМІ ў фарміраванні грамадскай думкі ў Беларусі (Роль СМИ в формировании общественного мнения в Беларуси):

СМІ адыгрываюць ключавую ролю ў фарміраванні грамадскай думкі. Яны вызначаюць, пра што людзі думаюць і гавораць. У Беларусі дамінуюць дзяржаўныя СМІ, якія транслююць урадавую лінію. Незалежныя выданні існуюць, але падвяргаюцца ціску. Гэта прыводзіць да фрагментацыі інфармацыйнай прасторы. Грамадзяне атрымліваюць супярэчлівую інфармацыю з розных крыніц. У выніку ўзнікае недавер да СМІ. Для развіцця грамадзянскай свядомасці неабходна забяспечыць плюралізм меркаванняў і свабоду слова.

Пытанні для абмеркавання

Пытанні для абмеркавання
Беларуская Рускі пераклад
Якія функцыі выконваюць СМІ ў грамадстве? Какие функции выполняют СМИ в обществе?
Як СМІ ўплываюць на грамадскую думку? Как СМИ влияют на общественное мнение?
Якая сітуацыя са свабодай слова ў Беларусі? Какая ситуация со свободой слова в Беларуси?

Практыкаванні (5 заданняў)

Заданне 1. Устаўце прапушчанае слова

  1. СМІ выконваюць ... (информационную), адукацыйную, кантрольную і забаўляльную функцыі.
  2. У Беларусі дамінуюць ... (государственные) СМІ.
  3. Незалежныя СМІ падвяргаюцца ... (давлению).
  4. Свабода слова з'яўляецца ... (конституционным) правам.
  5. Плюралізм меркаванняў з'яўляецца асновай ... (демократического) грамадства.

Заданне 2. Перакладзіце на беларускую мову

  1. СМИ выполняют информационную, образовательную, контрольную и развлекательную функции.
  2. В Беларуси доминируют государственные СМИ.
  3. Независимые СМИ подвергаются давлению.
  4. Свобода слова является конституционным правом.
  5. Плюрализм мнений является основой демократического общества.

Заданне 3. Адкажыце на пытанні

  1. Якія функцыі выконваюць СМІ ў грамадстве?
  2. Як СМІ ўплываюць на грамадскую думку?
  3. Якая сітуацыя са свабодай слова ў Беларусі?
  4. Якія праблемы існуюць у сферы СМІ ў Беларусі?
  5. Якую ролю адыгрываюць сацыяльныя сеткі ў сучасным грамадстве?

Заданне 4. Састаўце сказы з слоў

  1. функцыі / інфармацыйную / выконваюць / СМІ / адукацыйную / кантрольную / забаўляльную / і.
  2. СМІ / Беларусі / дзяржаўныя / дамінуюць / у.
  3. ціску / незалежныя / падвяргаюцца / СМІ.
  4. правам / з'яўляецца / свабода / канстытуцыйным / слова.
  5. грамадства / плюралізм / асновай / з'яўляецца / меркаванняў / дэмакратычнага.

Заданне 5. Напішыце аналітычны тэкст

Напішыце аналітычны тэкст (10–12 сказаў) на адну з тэм:

  • «Роля СМІ ў сучасным грамадстве»
  • «Свабода слова ў Беларусі: рэаліі і перспектывы»
  • «Уплыў сацыяльных сетак на грамадскую думку»

Адказы

Адказы да задання 1

  1. СМІ выконваюць інфармацыйную, адукацыйную, кантрольную і забаўляльную функцыі.
  2. У Беларусі дамінуюць дзяржаўныя СМІ.
  3. Незалежныя СМІ падвяргаюцца ціску.
  4. Свабода слова з'яўляецца канстытуцыйным правам.
  5. Плюралізм меркаванняў з'яўляецца асновай дэмакратычнага грамадства.

Адказы да задання 2

  1. СМІ выконваюць інфармацыйную, адукацыйную, кантрольную і забаўляльную функцыі.
  2. У Беларусі дамінуюць дзяржаўныя СМІ.
  3. Незалежныя СМІ падвяргаюцца ціску.
  4. Свабода слова з'яўляецца канстытуцыйным правам.
  5. Плюралізм меркаванняў з'яўляецца асновай дэмакратычнага грамадства.

Адказы да задання 3 (прыкладныя)

  1. СМІ інфармуюць, навучаюць, кантралююць уладу і забаўляюць.
  2. СМІ вызначаюць важныя тэмы, акцэнтуюць увагу на пэўных аспектах і выклікаюць эмоцыі.
  3. Свабода слова абмежавана цэнзурай і ціскам на незалежныя СМІ.
  4. Праблемы: абмежаванне свабоды, дзяржаўная прапаганда, недахоп альтэрнатыў.
  5. Сацыяльныя сеткі дазваляюць хутка распаўсюджваць інфармацыю, але спрыяюць дэзінфармацыі.

Адказы да задання 4

  1. СМІ выконваюць інфармацыйную, адукацыйную, кантрольную і забаўляльную функцыі.
  2. У Беларусі дамінуюць дзяржаўныя СМІ.
  3. Незалежныя СМІ падвяргаюцца ціску.
  4. Свабода слова з'яўляецца канстытуцыйным правам.
  5. Плюралізм меркаванняў з'яўляецца асновай дэмакратычнага грамадства.

Адказы да задання 5 (прыкладны тэкст)

Свабода слова ў Беларусі з'яўляецца прадметам вострых дыскусій. Канстытуцыя гарантуе гэта права, аднак на практыцы яно значна абмежавана. Дзяржаўныя СМІ дамінуюць у інфармацыйнай прасторы, транслюючы афіцыйны пункт гледжання. Незалежныя выданні сутыкаюцца з ціскам, блакіроўкай і пераследам журналістаў. Гэта стварае сітуацыю, калі грамадзяне не маюць доступу да альтэрнатыўнай інфармацыі. Для паляпшэння сітуацыі неабходна забяспечыць рэальную свабоду слова, спыніць ціск на СМІ і стварыць умовы для плюралізму меркаванняў.

Вывады

На гэтым уроку мы разгледзелі ролю СМІ ў фарміраванні грамадскай думкі. Вы даведаліся:

  • функцыі СМІ;
  • тыпы СМІ;
  • механізмы ўплыву;
  • сітуацыю са свабодай слова ў Беларусі.


Навігацыя па ўроках (узровень С1)
← Урок C1.8: Правы чалавека і іх абарона Спіс урокаў Урок C1.10: Беларуская дыяспара і яе арганізацыі →
Retrieved from "https://sibwiki.org/index.php?title=Урок_C1.9:_СМІ_і_іх_роля_ў_фарміраванні_грамадскай_думкі&oldid=94403"