Зырить аржан for Урок B2.17: Святы і абрады

== Урок B2.17: Святы і абрады ==

{{Навигация урок BY B1
|prev = Урок B2.16: Народныя промыслы і традыцыі
|next = Урок B2.18: Беларускі фальклор
}}

== Уводзіны ==

Святы і абрады з'яўляюцца важнай часткай культуры любога народа. Яны адлюстроўваюць гісторыю, веру, сямейныя і грамадскія каштоўнасці. На гэтым уроку мы разгледзім асноўныя святы і абрады Беларусі, іх паходжанне і сучаснае значэнне. Мы таксама даведаемся пра традыцыйныя і сучасныя формы святкавання, а таксама пра тое, як яны змяняюцца з цягам часу.

Беларускія святы падзяляюцца на дзяржаўныя, рэлігійныя і народныя. Многія з іх маюць старажытныя карані і звязаны з сельскагаспадарчым календаром, хрысціянствам і сямейнымі традыцыямі.

Да канца ўрока вы зможаце:
* расказваць пра асноўныя святы Беларусі;
* апісваць традыцыйныя абрады;
* разумець значэнне свят;
* выкарыстоўваць лексіку па тэме свят у мове.

== Тэорыя ==

=== Дзяржаўныя святы ===

{| class="wikitable"
|+ Дзяржаўныя святы
! Дата !! Назва !! Значэнне
|-
| 1 студзеня || Новы год || Пачатак новага года
|-
| 8 сакавіка || Міжнародны жаночы дзень || Дзень жанчын
|-
| 1 мая || Свята працы || Дзень працоўных
|-
| 9 мая || Дзень Перамогі || Перамога ў Вялікай Айчыннай вайне
|-
| 3 ліпеня || Дзень Незалежнасці || Абвяшчэнне незалежнасці
|-
| 7 лістапада || Дзень Кастрычніцкай рэвалюцыі || Рэвалюцыйныя падзеі 1917 года
|}

=== Рэлігійныя святы ===
{| class="wikitable"
|+ Рэлігійныя святы
! Назва !! Дата !! Значэнне
|-
| Каляды (праваслаўныя) || 7 студзеня || Нараджэнне Хрыста
|-
| Каляды (каталіцкія) || 25 снежня || Нараджэнне Хрыста
|-
| Вялікдзень || Сакавік-красавік || Уваскрасенне Хрыста
|-
| Тройца || Май-чэрвень || Спасланне Святога Духа
|}

=== Народныя святы і абрады ===

{| class="wikitable"
|+ Народныя святы і абрады
! Назва !! Дата !! Значэнне
|-
| Купалле || 6–7 ліпеня || Свята сонца і вады
|-
| Масленіца || Люты-сакавік || Праводы зімы
|-
| Дажынкі || Верасень || Свята ўраджаю
|-
| Грамніцы || 2 лютага || Зустрэч зімы і вясны
|}

=== Сямейныя абрады ===
{| class="wikitable"
|+ Сямейныя абрады
! Абрад !! Значэнне
|-
| Вяселле || Злучэнне двух сем'яў
|-
| Хрышчэнне || Духоўнае нараджэнне
|-
| Пахаванне || Развітанне з памерлым
|}

=== Традыцыі святкавання ===

{| class="wikitable"
|+ Традыцыі святкавання
! Свята !! Традыцыі
|-
| Новы год || Ёлка, падарункі, карнавал
|-
| Каляды || Калядныя спевы, кутця
|-
| Вялікдзень || Фарбаванне яек, паска
|-
| Купалле || Вогнішча, вянкі, купальскія песні
|}

=== Сучасныя святы ===

{| class="wikitable"
|+ Сучасныя святы
! Свята !! Значэнне
|-
| Дзень святога Валянціна || Дзень закаханых
|-
| Міжнародны дзень сям'і || Сямейныя каштоўнасці
|}

=== Прыклад расказу ===

'''Новы год у маёй сям'і (Новый год в моей семье):'

Новы год — гэта самае любімае свята ў нашай сям'і. Мы заўсёды святкуем яго разам. 31 снежня мы нараджаем ёлку, рыхтуем падарункі і накрываем стол. Апоўначы мы слухаем куранты і віншуем адзін аднаго. На стале заўсёды ёсць салата, мясныя стравы і шампанскае. Пасля поўначы мы адкрываем падарункі. Я лічу, што Новы год — гэта свята надзеі і радасці.

=== Пытанні пра святы ===

{| class="wikitable"
|+ Пытанні пра святы
! Беларуская !! Рускі пераклад
|-
| Якія святы вы святкуеце? || Какие праздники вы празднуете?
|-
| Як вы святкуеце Новы год? || Как вы празднуете Новый год?
|-
| Якое свята для вас самае важнае? || Какой праздник для вас самый важный?
|}

== Практыкаванні (5 заданняў) ==

=== Заданне 1. Устаўце прапушчанае слова ===

# Новы год — гэта самае ... (любимое) свята ў нашай сям'і.
# 31 снежня мы нараджаем ... (ёлку), рыхтуем падарункі і накрываем стол.
# Апоўначы мы слухаем ... (куранты) і віншуем адзін аднаго.
# На стале заўсёды ёсць ... (салат), мясныя стравы і шампанскае.
# Я лічу, што Новы год — гэта свята ... (надежды) і радасці.

=== Заданне 2. Перакладзіце на беларускую мову ===

# Новый год — это самый любимый праздник в нашей семье.
# 31 декабря мы наряжаем ёлку, готовим подарки и накрываем стол.
# В полночь мы слушаем куранты и поздравляем друг друга.
# На столе всегда есть салат, мясные блюда и шампанское.
# Я считаю, что Новый год — это праздник надежды и радости.

=== Заданне 3. Адкажыце на пытанні ===

# Якія святы вы святкуеце?
# Як вы святкуеце Новы год?
# Якое свята для вас самае важнае?
# Якія традыцыі ёсць у вашай сям'і?
# Якія народныя святы вам вядомыя?

=== Заданне 4. Састаўце сказы з слоў ===

# свята / любімае / самае / Новы / ў / год / сям'і / нашай.
# нараджаем / снежня / мы / ёлку / 31.
# куранты / слухаем / мы / поўначы / у.
# салат / стале / заўсёды / на / ёсць.
# год / свята / радасці / Новы / і / надзеі.

=== Заданне 5. Напішыце расказ пра свята ===

Напішыце 7–10 сказаў пра сваё любімае свята.

== Адказы ==

=== Адказы да задання 1 ===

# Новы год — гэта самае любімае свята ў нашай сям'і.
# 31 снежня мы нараджаем ёлку, рыхтуем падарункі і накрываем стол.
# Апоўначы мы слухаем куранты і віншуем адзін аднаго.
# На стале заўсёды ёсць салат, мясныя стравы і шампанскае.
# Я лічу, што Новы год — гэта свята надзеі і радасці.

=== Адказы да задання 2 ===

# Новы год — гэта самае любімае свята ў нашай сям'і.
# 31 снежня мы нараджаем ёлку, рыхтуем падарункі і накрываем стол.
# Апоўначы мы слухаем куранты і віншуем адзін аднаго.
# На стале заўсёды ёсць салат, мясныя стравы і шампанскае.
# Я лічу, што Новы год — гэта свята надзеі і радасці.

=== Адказы да задання 3 (прыкладныя) ===

# Я святкую Новы год, Каляды, Вялікдзень і дзень нараджэння.
# Мы святкуем Новы год дома з сям'ёй, нараджаем ёлку, рыхтуем святочны стол і абменьваемся падарункамі.
# Для мяне самае важнае свята — Новы год, таму што гэта час, калі сям'я збіраецца разам.
# У нашай сям'і ёсць традыцыя гатаваць спецыяльную страву на Новы год.
# Я ведаю Купалле, Масленіцу, Дажынкі.

=== Адказы да задання 4 ===

# Новы год — самае любімае свята ў нашай сям'і.
# 31 снежня мы нараджаем ёлку.
# У поўначы мы слухаем куранты.
# На стале заўсёды ёсць салат.
# Новы год — свята надзеі і радасці.

=== Адказы да задання 5 (прыкладны тэкст) ===

Маё любімае свята — Новы год. Я чакаю яго з нецярпеннем. 31 снежня мы з сям'ёй нараджаем ёлку. Мы рыхтуем падарункі адзін аднаму. Увечары мы накрываем святочны стол. На стале заўсёды ёсць салат, мясныя стравы і шампанскае. Апоўначы мы слухаем куранты, загадваем жаданні і віншуем адзін аднаго. Пасля поўначы мы адкрываем падарункі. Я вельмі люблю гэтае свята, таму што яно робіць нас бліжэйшымі.

== Вывады ==

На гэтым уроку мы вывучылі святы і абрады Беларусі. Вы даведаліся:

* дзяржаўныя, рэлігійныя і народныя святы;
* традыцыі святкавання;
* сучасныя святы.

{{Навигация урок BY B1
|prev = Урок B2.16: Народныя промыслы і традыцыі
|next = Урок B2.18: Беларускі фальклор
}}

[[Категория:Уроки белорусского языка]]