Урок B1.2: Прырода і клімат Беларусі
Урок B1.2: Прырода і клімат Беларусі
| ← Урок B1.1: Беларусь на карце Еўропы | Спіс урокаў | Урок B1.3: Славутасці і прыродныя запаведнікі → |
Введение
Беларусь — страна с богатой и разнообразной природой. Леса, реки, озёра, болота и уникальные природные ландшафты составляют гордость этой страны. На этом уроке мы подробно рассмотрим природные особенности Беларуси, климатические условия, растительный и животный мир, а также экологические проблемы.
Природа Беларуси уникальна: здесь сохранились древние леса, редкие виды животных и растений, множество охраняемых территорий. Это создаёт благоприятные условия для развития экотуризма.
К концу урока вы сможете:
- описывать природные зоны Беларуси на белорусском языке;
- рассказывать о климате и его особенностях;
- называть основные виды растений и животных;
- говорить об охране природы и экологических проблемах;
- использовать лексику по теме природы в речи.
Теория
Климат Беларуси
| Белорусский | Русский перевод |
|---|---|
| клімат умерана-кантынентальны | климат умеренно-континентальный |
| мяккая зіма | мягкая зима |
| цёплае лета | тёплое лето |
| сярэдняя тэмпература студзеня | средняя температура января |
| сярэдняя тэмпература ліпеня | средняя температура июля |
| гадавая норма ападкаў | годовая норма осадков |
Климатические особенности
| Пара года | Характарыстыка | Температура |
|---|---|---|
| Зіма | мяккая, снежная | -4°C…-8°C |
| Вясна | прахалодная, вільготная | +5°C…+12°C |
| Лета | цёплае, дажджлівае | +17°C…+19°C |
| Восень | прахалодная, дажджлівая | +5°C…+10°C |
Важно: У Беларусі няма рэзкіх тэмпературных перападаў, характэрных для кантынентальнага клімату. Сярэдняя гадавая тэмпература складае каля +6°C.
Растительный мир
| Белорусский | Русский перевод |
|---|---|
| лясы | леса |
| хвойныя лясы | хвойные леса |
| лісцевыя лясы | лиственные леса |
| змешаныя лясы | смешанные леса |
| бярозавы лес | берёзовый лес |
| дубовы лес | дубовый лес |
| хвоя | сосна |
| елка | ель |
| дуб | дуб |
| клён | клён |
Интересный факт: Лясы займаюць каля 40% тэрыторыі Беларусі. Найбольшы лясны масіў — Белавежская пушча, якая з'яўляецца адным з самых старажытных лясоў Еўропы.
Животный мир
| Белорусский | Русский перевод |
|---|---|
| зубр | зубр |
| лось | лось |
| дзік | кабан |
| алень | олень |
| ліса | лиса |
| воўк | волк |
| мядзведзь | медведь |
| бабёр | бобр |
| выдра | выдра |
Важно: Зубр з'яўляецца сімвалам беларускай прыроды. Гэта самы буйны наземны жыхар Еўропы. У Белавежскай пушчы жыве найбольшая папуляцыя зуброў у свеце.
Охраняемые природные территории
| Белорусский | Русский перевод |
|---|---|
| нацыянальны парк | национальный парк |
| запаведнік | заповедник |
| заказнік | заказник |
| Белавежская пушча | Беловежская пуща |
| Бярэзінскі біясферны запаведнік | Березинский биосферный заповедник |
| Нацыянальны парк "Нарачанскі" | Национальный парк "Нарочанский" |
Экологические проблемы
| Белорусский | Русский перевод |
|---|---|
| забруджванне навакольнага асяроддзя | загрязнение окружающей среды |
| высечка лясоў | вырубка лесов |
| ахова прыроды | охрана природы |
| экалагічная сітуацыя | экологическая ситуация |
| чарнобыльская катастрофа | чернобыльская катастрофа |
Пример рассказа
Прырода Беларусі (Природа Беларуси):
Прырода Беларусі разнастайная і прыгожая. Каля 40% тэрыторыі краіны пакрыта лясамі. Тут растуць хвойныя, лісцевыя і змешаныя лясы. Найбольш вядомы лясны масіў — Белавежская пушча. Гэта адзін з самых старажытных лясоў Еўропы. У Беларусі жывуць розныя жывёлы: зубры, ласі, дзікі, алені, лісы, ваўкі. Зубр з'яўляецца сімвалам беларускай прыроды. Клімат Беларусі ўмерана-кантынентальны: зіма мяккая, лета цёплае. У краіне шмат азёр і рэк. Найбольшыя азёры — Нарач, Свір, Дрысвяты. У Беларусі ёсць запаведнікі і нацыянальныя паркі, дзе ахоўваецца прырода. Галоўныя экалагічныя праблемы — гэта забруджванне навакольнага асяроддзя і высечка лясоў.
Вопросы о природе Беларуси
| Белорусский | Русский перевод |
|---|---|
| Які клімат у Беларусі? | Какой климат в Беларуси? |
| Колькі працэнтаў тэрыторыі займаюць лясы? | Сколько процентов территории занимают леса? |
| Якая жывёла з'яўляецца сімвалам беларускай прыроды? | Какое животное является символом белорусской природы? |
| Якія экалагічныя праблемы існуюць у Беларусі? | Какие экологические проблемы существуют в Беларуси? |
Упражненні (5 заданий)
Задание 1. Вставьте пропущенное слово
Вставьте подходящее слово по смыслу:
- Клімат Беларусі — ... (умеренно-континентальный).
- Лясы займаюць каля ... (40%) тэрыторыі.
- ... (Зубр) з'яўляецца сімвалам беларускай прыроды.
- Найбольш вядомы лясны масіў — ... (Беловежская пуща).
- Самае вялікае возера Беларусі — ... (Нарочь).
Задание 2. Переведите на белорусский язык
Переведите предложения на белорусский язык:
- Климат Беларуси умеренно-континентальный.
- Леса занимают около 40% территории.
- Зубр является символом белорусской природы.
- Самое известное озеро — Нарочь.
- В Беларуси есть заповедники и национальные парки.
Задание 3. Ответьте на вопросы
Напишите полные ответы на вопросы:
- Які клімат у Беларусі?
- Колькі працэнтаў тэрыторыі займаюць лясы?
- Якая жывёла з'яўляецца сімвалам беларускай прыроды?
- Якія экалагічныя праблемы існуюць у Беларусі?
- Якія ахоўныя прыродныя тэрыторыі вы ведаеце?
Задание 4. Составьте предложения из слов
Составьте правильные предложения на белорусском языке:
- клімат / умерана-кантынентальны / Беларусі.
- тэрыторыі / 40% / лясы / каля / займаюць.
- зубр / сімвалам / прыроды / з'яўляецца.
- возера / Нарач / самае / вялікае.
- запаведнікі / нацыянальныя / паркі / і / ёсць / Беларусі / у.
Задание 5. Напишите рассказ о природе Беларуси
Напишите 7–10 предложений о природе Беларуси. Используйте информацию из урока: климат, леса, животный мир, озёра, охраняемые территории.
Адказы (Ответы)
Ответы к заданию 1
- Клімат Беларусі — умерана-кантынентальны.
- Лясы займаюць каля 40% тэрыторыі.
- Зубр з'яўляецца сімвалам беларускай прыроды.
- Найбольш вядомы лясны масіў — Белавежская пушча.
- Самае вялікае возера Беларусі — Нарач.
Ответы к заданию 2
- Клімат Беларусі ўмерана-кантынентальны.
- Лясы займаюць каля 40% тэрыторыі.
- Зубр з'яўляецца сімвалам беларускай прыроды.
- Самае вядомае возера — Нарач.
- У Беларусі ёсць запаведнікі і нацыянальныя паркі.
Ответы к заданию 3 (примерные)
- Клімат Беларусі ўмерана-кантынентальны: зіма мяккая, лета цёплае.
- Лясы займаюць каля 40% тэрыторыі.
- Сімвалам беларускай прыроды з'яўляецца зубр.
- Галоўныя экалагічныя праблемы — забруджванне навакольнага асяроддзя і высечка лясоў.
- Я ведаю Белавежскую пушчу, Бярэзінскі запаведнік і Нацыянальны парк "Нарачанскі".
Ответы к заданию 4
- Клімат Беларусі ўмерана-кантынентальны.
- Лясы займаюць каля 40% тэрыторыі.
- Зубр з'яўляецца сімвалам прыроды.
- Нарач — самае вялікае возера.
- У Беларусі ёсць запаведнікі і нацыянальныя паркі.
Ответы к заданию 5 (примерный текст)
Прырода Беларусі вельмі разнастайная і прыгожая. Клімат у краіне ўмерана-кантынентальны, з мяккай зімой і цёплым летам. Каля 40% тэрыторыі пакрыта лясамі. Тут растуць хвоя, елка, дуб, клён. Найбольш вядомы лес — Белавежская пушча. У Беларусі жывуць розныя жывёлы: зубры, ласі, дзікі, алені, лісы, ваўкі. Зубр з'яўляецца сімвалам беларускай прыроды. У краіне каля 10 000 азёр, самае вялікае — Нарач. Для аховы прыроды створаны запаведнікі і нацыянальныя паркі. Галоўная экалагічная праблема — забруджванне навакольнага асяроддзя.
Выводы
На этом уроке мы изучили природу и климат Беларуси. Вы узнали:
- климатические особенности страны;
- растительный и животный мир;
- охраняемые природные территории;
- экологические проблемы.
Особенно важно запомнить:
- умерана-кантынентальны клімат – умеренно-континентальный климат;
- лясы займаюць 40% тэрыторыі – леса занимают 40% территории;
- зубр – зубр (символ природы);
- Белавежская пушча – Беловежская пуща;
- Нарач – Нарочь (самое большое озеро).
В следующем уроке мы продолжим изучение природы и рассмотрим достопримечательности и природные заповедники Беларуси.
| ← Урок B1.1: Беларусь на карце Еўропы | Спіс урокаў | Урок B1.3: Славутасці і прыродныя запаведнікі → |