Урок B1.11: Навука і сістэма адукацыі
Урок B1.11: Навука і сістэма адукацыі
| ← Урок B1.10: Эканоміка Беларусі | Спіс урокаў | Урок B1.12: Наш універсітэт / факультэт → |
Уводзіны
Адукацыя і навука з'яўляюцца асновай развіцця любой краіны. Беларусь мае развітую сістэму адукацыі, якая ўключае дашкольную, школьную, прафесійна-тэхнічную, сярэднюю спецыяльную і вышэйшую адукацыю. На гэтым уроку мы разгледзім структуру адукацыйнай сістэмы Беларусі, тыпы навучальных устаноў і навуковы патэнцыял краіны.
Беларуская сістэма адукацыі вядомая сваёй даступнасцю і якасцю. Беларускія школы і ўніверсітэты рыхтуюць спецыялістаў у розных галінах: ад тэхнічных да гуманітарных. Беларускія навукоўцы робяць уклад у сусветную навуку, асабліва ў галіне фізікі, хіміі і біялогіі.
Да канца ўрока вы зможаце:
- апісваць структуру адукацыйнай сістэмы Беларусі;
- называць тыпы навучальных устаноў;
- разумець этапы атрымання адукацыі;
- гаварыць пра навуковыя дасягненні;
- выкарыстоўваць адпаведную лексіку ў мове.
Тэорыя
Структура адукацыйнай сістэмы
| Узровень адукацыі | Устанаўленне | Працягласць |
|---|---|---|
| Дашкольная | Дзіцячы сад | 1–6 гадоў |
| Пачатковая | Пачатковая школа (1–4 класы) | 4 гады |
| Базавая сярэдняя | Агульная сярэдняя школа (5–9 класы) | 5 гадоў |
| Сярэдняя агульная | Сярэдняя школа (10–11 класы) | 2 гады |
| Сярэдняя спецыяльная | Каледж, тэхнікум | 2–4 гады |
| Вышэйшая | Універсітэт, акадэмія, інстытут | 4–5 гадоў |
Тыпы навучальных устаноў
| Тып установы | Апісанне | Прыклады |
|---|---|---|
| Школа | Агульная сярэдняя адукацыя | Гімназія, ліцэй |
| Каледж (тэхнікум) | Сярэдняя спецыяльная адукацыя | Педагагічны каледж, медыцынскі каледж |
| Універсітэт | Вышэйшая адукацыя | БДУ, БДПУ, БНТУ |
| Акадэмія | Вышэйшая адукацыя, навукова-даследчая работа | Акадэмія навук Беларусі |
Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт
| Характарыстыка | Апісанне |
|---|---|
| Год заснавання | 1921 |
| Рэктар | Андрэй Дзмітрыевіч Каранькоў |
| Факультэты | Каля 30 факультэтаў |
| Студэнты | Каля 30 000 |
| Адрас | г. Мінск, пр. Незалежнасці, 4 |
Навуковы патэнцыял Беларусі
| Галіна | Дасягненні |
|---|---|
| Фізіка | Даследаванні ў галіне ядзернай фізікі, оптыкі |
| Хімія | Распрацоўка новых матэрыялаў, фармацэўтыка |
| Біялогія | Генетыка, біятэхналогіі |
| Інфарматыка | IT-тэхналогіі, праграмаванне |
Навуковыя арганізацыі
| Арганізацыя | Функцыі |
|---|---|
| Нацыянальная акадэмія навук Беларусі | Каардынацыя навуковых даследаванняў |
| Навукова-даследчыя інстытуты | Правядзенне навуковых даследаванняў у розных галінах |
Як паступіць ва ўніверсітэт
| Этап | Апісанне |
|---|---|
| Здача ЦТ | Цэнтралізаванае тэсціраванне |
| Падача дакументаў | У прыёмную камісію |
| Конкурс | На бюджэтныя месцы |
Студэнцкае жыццё
| Сфера | Апісанне |
|---|---|
| Навучанне | Лекцыі, семінары, практычныя заняткі |
| Навуковая дзейнасць | Канферэнцыі, публікацыі |
| Культурнае жыццё | Студэнцкія святы, канцэрты, спартыўныя спаборніцтвы |
Прыклад расказу
Сістэма адукацыі ў Беларусі (Система образования в Беларуси):
Беларуская сістэма адукацыі ўключае некалькі ўзроўняў. Першы — дашкольная адукацыя. Затым дзеці ідуць у школу, дзе навучаюцца 11 гадоў. Пасля школы яны могуць паступіць у каледж, тэхнікум або ўніверсітэт. Галоўны ўніверсітэт краіны — Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. Ён быў заснаваны ў 1921 годзе. У Беларусі развіваецца навука. Нацыянальная акадэмія навук Беларусі каардынуе навуковыя даследаванні. Беларускія навукоўцы робяць адкрыцці ў фізіцы, хіміі, біялогіі. Для паступлення ва ўніверсітэт трэба здаць цэнтралізаванае тэсціраванне. Студэнцкае жыццё ў Беларусі насычанае: студэнты займаюцца навукай, творчасцю і спортам.
Пытанні пра навуку і адукацыю
| Беларуская | Рускі пераклад |
|---|---|
| Якія ўзроўні адукацыі існуюць у Беларусі? | Какие уровни образования существуют в Беларуси? |
| Колькі гадоў вучацца ў школе? | Сколько лет учатся в школе? |
| Які ўніверсітэт з'яўляецца галоўным у Беларусі? | Какой университет является главным в Беларуси? |
| Як можна паступіць ва ўніверсітэт? | Как можно поступить в университет? |
Практыкаванні (5 заданняў)
Заданне 1. Устаўце прапушчанае слова
Устаўце падыходнае слова па сэнсе:
- Беларуская сістэма адукацыі ўключае некалькі ... (уровней).
- Дзеці вучацца ў школе ... (11) гадоў.
- Галоўны ўніверсітэт краіны — ... (БГУ).
- Для паступлення ва ўніверсітэт трэба здаць ... (ЦТ).
- Нацыянальная акадэмія навук Беларусі каардынуе ... (научные) даследаванні.
Заданне 2. Перакладзіце на беларускую мову
Перакладзіце сказы на беларускую мову:
- Белорусская система образования включает несколько уровней.
- Дети учатся в школе 11 лет.
- Главный университет страны — БГУ.
- Для поступления в университет нужно сдать ЦТ.
- Национальная академия наук Беларуси координирует научные исследования.
Заданне 3. Адкажыце на пытанні
Напішыце поўныя адказы на пытанні:
- Якія ўзроўні адукацыі існуюць у Беларусі?
- Колькі гадоў вучацца ў школе?
- Які ўніверсітэт з'яўляецца галоўным у Беларусі?
- Як можна паступіць ва ўніверсітэт?
- Якія навуковыя дасягненні ёсць у Беларусі?
Заданне 4. Састаўце сказы з слоў
Састаўце правільныя сказы на беларускай мове:
- некалькі / сістэма / узроўняў / уключае / адукацыі / беларуская.
- гадоў / 11 / школе / у / вучацца / дзеці.
- краіны / універсітэт / галоўны / БДУ / з'яўляецца.
- паступлення / ЦТ / ўніверсітэт / трэба / для / здаць.
- навуковыя / акадэмія / каардынуе / даследаванні / навук / нацыянальная.
Заданне 5. Напішыце расказ пра адукацыю ў Беларусі
Напішыце 7–10 сказаў пра сістэму адукацыі ў Беларусі. Выкарыстоўвайце інфармацыю з урока: узроўні адукацыі, школы, універсітэты, паступленне, студэнцкае жыццё, навука.
Адказы
Адказы да задання 1
- Беларуская сістэма адукацыі ўключае некалькі ўзроўняў.
- Дзеці вучацца ў школе 11 гадоў.
- Галоўны ўніверсітэт краіны — БДУ.
- Для паступлення ва ўніверсітэт трэба здаць ЦТ.
- Нацыянальная акадэмія навук Беларусі каардынуе навуковыя даследаванні.
Адказы да задання 2
- Беларуская сістэма адукацыі ўключае некалькі ўзроўняў.
- Дзеці вучацца ў школе 11 гадоў.
- Галоўны ўніверсітэт краіны — БДУ.
- Для паступлення ва ўніверсітэт трэба здаць ЦТ.
- Нацыянальная акадэмія навук Беларусі каардынуе навуковыя даследаванні.
Адказы да задання 3 (прыкладныя)
- У Беларусі існуюць дашкольная, пачатковая, базавая сярэдняя, сярэдняя агульная, сярэдняя спецыяльная і вышэйшая адукацыя.
- Дзеці вучацца ў школе 11 гадоў.
- Галоўным універсітэтам краіны з'яўляецца Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (БДУ).
- Для паступлення ва ўніверсітэт трэба здаць цэнтралізаванае тэсціраванне (ЦТ) і падаць дакументы.
- Беларускія навукоўцы маюць дасягненні ў фізіцы, хіміі, біялогіі, інфарматыцы.
Адказы да задання 4
- Беларуская сістэма адукацыі ўключае некалькі ўзроўняў.
- Дзеці вучацца ў школе 11 гадоў.
- БДУ з'яўляецца галоўным універсітэтам краіны.
- Для паступлення ва ўніверсітэт трэба здаць ЦТ.
- Нацыянальная акадэмія навук каардынуе навуковыя даследаванні.
Адказы да задання 5 (прыкладны тэкст)
Беларуская сістэма адукацыі мае некалькі ўзроўняў. Першы ўзровень — дашкольная адукацыя. Затым дзеці ідуць у школу, дзе вучацца 11 гадоў. Пасля школы можна паступіць у каледж або ўніверсітэт. Галоўны ўніверсітэт краіны — Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (БДУ), заснаваны ў 1921 годзе. Каб паступіць ва ўніверсітэт, трэба здаць цэнтралізаванае тэсціраванне. Студэнцкае жыццё ў Беларусі насычанае: лекцыі, семінары, навуковыя канферэнцыі, спартыўныя і культурныя мерапрыемствы. Нацыянальная акадэмія навук Беларусі каардынуе навуковыя даследаванні. Беларускія навукоўцы робяць важныя адкрыцці ў галіне фізікі, хіміі і біялогіі.
Вывады
На гэтым уроку мы вывучылі навуку і сістэму адукацыі ў Беларусі. Вы даведаліся:
- узроўні адукацыі (дашкольная, школьная, сярэдняя спецыяльная, вышэйшая);
- тыпы навучальных устаноў;
- галоўны ўніверсітэт — БДУ;
- сістэму паступлення (ЦТ);
- навуковы патэнцыял краіны.
Асабліва важна запомніць:
- адукацыя – образование;
- школа – школа;
- універсітэт – университет;
- ЦТ (цэнтралізаванае тэсціраванне) – ЦТ (централизованное тестирование);
- навука – наука;
- Акадэмія навук – Академия наук.
У наступным уроку мы разгледзім універсітэт і факультэт больш падрабязна.
| ← Урок B1.10: Эканоміка Беларусі | Спіс урокаў | Урок B1.12: Наш універсітэт / факультэт → |