Урок B1.10: Эканоміка Беларусі
Урок B1.10: Эканоміка Беларусі
| ← Урок B1.9: Нацыянальныя і этнічныя меншасці | Спіс урокаў | Урок B1.11: Навука і сістэма адукацыі → |
Уводзіны
Эканоміка — гэта аснова жыццядзейнасці любой краіны. Яна вызначае ўзровень жыцця людзей, развіццё прамысловасці, сельскай гаспадаркі, гандлю і паслуг. На гэтым уроку мы разгледзім структуру эканомікі Беларусі, яе асноўныя галіны, экспартна-імпартныя адносіны і эканамічныя праблемы.
Беларусь мае развітую прамысловасць, асабліва машынабудаванне, хімічную прамысловасць і сельскую гаспадарку. Краіна актыўна развівае экспартны патэнцыял і ўдзельнічае ў міжнародных эканамічных сувязях. Разуменне эканомікі Беларусі важна для аналізу яе сучаснага стану і перспектыў развіцця.
Да канца ўрока вы зможаце:
- апісваць структуру эканомікі Беларусі;
- называць асноўныя галіны прамысловасці;
- разумець ролю сельскай гаспадаркі;
- гаварыць пра экспарт і імпарт;
- выкарыстоўваць эканамічную лексіку ў мове.
Тэорыя
Агульная характарыстыка эканомікі
| Паказчык | Апісанне |
|---|---|
| Тып эканомікі | Індустрыяльна-аграрная |
| ВУП (на душу насельніцтва) | Сярэдні |
| Асноўныя галіны | Машынабудаванне, хімічная прамысловасць, сельская гаспадарка |
| Галоўныя партнёры | Расія, Кітай, краіны Еўрапейскага Саюза |
Прамысловасць Беларусі
| Галіна | Прадукцыя | Вядомыя прадпрыемствы |
|---|---|---|
| Машынабудаванне | Аўтамабілі, трактары, грузавікі | МАЗ, БелАЗ, МТЗ |
| Хімічная прамысловасць | Угнаенні, полімеры | "Гродна Азот", "Нафтан" |
| Харчовая прамысловасць | Малочная прадукцыя, мяса | "Савушкін прадукт", "Мінск Крышталь" |
| Энергетыка | Электраэнергія | Дзяржаўнае аб'яднанне "Белэнерга" |
Важна: Мінскі трактарны завод (МТЗ) з'яўляецца адным з найбуйнейшых вытворцаў трактароў у свеце. Прадукцыя завода экспартуецца ў больш чым 100 краін.
Сельская гаспадарка
| Галіна | Прадукцыя | Рэгіёны |
|---|---|---|
| Раслінаводства | Зерне, бульба, гародніна, садавіна | Усе рэгіёны |
| Жывёлагадоўля | Малако, мяса, яйкі | Усе рэгіёны |
| Льнаводства | Лён (валакно) | Віцебская, Гродзенская вобласці |
Важна: Беларусь з'яўляецца буйным вытворцам бульбы і льну. Лён выкарыстоўваецца для вытворчасці тканкаў.
Экспарт і імпарт
| Напрамак | Прадукцыя |
|---|---|
| Экспарт | Машыны, абсталяванне, хімічная прадукцыя, харч, металы |
| Імпарт | Нафта, газ, абсталяванне, прадукты харчавання |
Асноўныя партнёры Беларусі па экспарце:
- Расія (каля 50%)
- Кітай
- Польшча
- Германія
Эканамічныя праблемы
| Праблема | Апісанне |
|---|---|
| Залежнасць ад нафты і газу | Імпарт энергарэсурсаў з Расіі |
| Санкцыі | Абмежаванні з боку ЕС і ЗША |
| Адсутнасць тэхналагічных інавацый | Адставанне ў высокіх тэхналогіях |
| Зніжэнне колькасці насельніцтва | Адмоўная дэмаграфічная дынаміка |
Малы і сярэдні бізнес
| Сфера | Прыклады |
|---|---|
| Гандаль | Крамы, інтэрнэт-крамы |
| Паслугі | Перукарні, кафэ, таксі |
| Вытворчасць | Выраб харчовых прадуктаў, мэблі |
Прыклад расказу
Эканоміка Беларусі (Экономика Беларуси):
Беларусь мае індустрыяльна-аграрную эканоміку. Асноўныя галіны — машынабудаванне, хімічная прамысловасць, сельская гаспадарка. Беларусь вядомая вытворчасцю трактароў, грузавікоў і ўгнаенняў. Буйныя прадпрыемствы, такія як МАЗ, БелАЗ, МТЗ, пастаўляюць прадукцыю ў многія краіны свету. Сельская гаспадарка спецыялізуецца на вытворчасці збожжа, бульбы, гародніны, малака і мяса. Беларусь актыўна развівае экспарт. Галоўныя партнёры — Расія, Кітай, краіны ЕС. У той жа час эканоміка сутыкаецца з праблемамі: залежнасць ад энергарэсурсаў, санкцыі і недахоп інавацый. Нягледзячы на гэта, Беларусь працягвае развівацца і мае патэнцыял для эканамічнага росту.
Пытанні пра эканоміку Беларусі
| Беларуская | Рускі пераклад |
|---|---|
| Якія галіны з'яўляюцца асноўнымі ў эканоміцы Беларусі? | Какие отрасли являются основными в экономике Беларуси? |
| Якія тавары Беларусь экспартуе? | Какие товары Беларусь экспортирует? |
| Якія краіны з'яўляюцца галоўнымі партнёрамі Беларусі? | Какие страны являются главными партнёрами Беларуси? |
| Якія эканамічныя праблемы існуюць у Беларусі? | Какие экономические проблемы существуют в Беларуси? |
Практыкаванні (5 заданняў)
Заданне 1. Устаўце прапушчанае слова
Устаўце падыходнае слова па сэнсе:
- Беларусь мае ... (индустриально-аграрную) эканоміку.
- Асноўныя галіны — машынабудаванне, хімічная прамысловасць і ... (сельское хозяйство).
- Галоўныя партнёры Беларусі — ... (Россия), Кітай, краіны ЕС.
- Беларусь вядомая вытворчасцю ... (тракторов) і грузавікоў.
- Эканоміка сутыкаецца з праблемамі: залежнасць ад ... (энергоресурсов) і санкцыі.
Заданне 2. Перакладзіце на беларускую мову
Перакладзіце сказы на беларускую мову:
- Беларусь имеет индустриально-аграрную экономику.
- Основные отрасли — машиностроение, химическая промышленность и сельское хозяйство.
- Главные партнёры Беларуси — Россия, Китай, страны ЕС.
- Беларусь известна производством тракторов и грузовиков.
- Экономика сталкивается с проблемами: зависимость от энергоресурсов и санкции.
Заданне 3. Адкажыце на пытанні
Напішыце поўныя адказы на пытанні:
- Якія галіны з'яўляюцца асноўнымі ў эканоміцы Беларусі?
- Якія тавары Беларусь экспартуе?
- Якія краіны з'яўляюцца галоўнымі партнёрамі Беларусі?
- Якія эканамічныя праблемы існуюць у Беларусі?
- Што вы ведаеце пра МТЗ (Мінскі трактарны завод)?
Заданне 4. Састаўце сказы з слоў
Састаўце правільныя сказы на беларускай мове:
- аграрную / індустрыяльна-аграрную / эканоміку / мае / Беларусь.
- асноўныя / машынабудаванне / галіны / сельская / прамысловасць / хімічная / гаспадарка.
- ЕС / Кітай / партнёры / Расія / краіны / галоўныя.
- грузавікоў / вытворчасцю / трактароў / і / Беларусь / вядомая.
- санкцыі / эканоміка / і / залежнасць / з / ад / сутыкаецца / энергарэсурсаў / праблемамі.
Заданне 5. Напішыце расказ пра эканоміку Беларусі
Напішыце 7–10 сказаў пра эканоміку Беларусі. Выкарыстоўвайце інфармацыю з урока: структура эканомікі, асноўныя галіны, экспарт, імпарт, эканамічныя праблемы.
Адказы
Адказы да задання 1
- Беларусь мае індустрыяльна-аграрную эканоміку.
- Асноўныя галіны — машынабудаванне, хімічная прамысловасць і сельская гаспадарка.
- Галоўныя партнёры Беларусі — Расія, Кітай, краіны ЕС.
- Беларусь вядомая вытворчасцю трактароў і грузавікоў.
- Эканоміка сутыкаецца з праблемамі: залежнасць ад энергарэсурсаў і санкцыі.
Адказы да задання 2
- Беларусь мае індустрыяльна-аграрную эканоміку.
- Асноўныя галіны — машынабудаванне, хімічная прамысловасць і сельская гаспадарка.
- Галоўныя партнёры Беларусі — Расія, Кітай, краіны ЕС.
- Беларусь вядомая вытворчасцю трактароў і грузавікоў.
- Эканоміка сутыкаецца з праблемамі: залежнасць ад энергарэсурсаў і санкцыі.
Адказы да задання 3 (прыкладныя)
- Асноўныя галіны — машынабудаванне, хімічная прамысловасць і сельская гаспадарка.
- Беларусь экспартуе машыны, абсталяванне, хімічную прадукцыю, харч і металы.
- Галоўныя партнёры Беларусі — Расія (каля 50%), Кітай, Польшча, Германія.
- Асноўныя праблемы: залежнасць ад нафты і газу, санкцыі, недахоп інавацый, дэмаграфічны крызіс.
- МТЗ — Мінскі трактарны завод, адзін з найбуйнейшых вытворцаў трактароў у свеце. Прадукцыя экспартуецца ў больш чым 100 краін.
Адказы да задання 4
- Беларусь мае індустрыяльна-аграрную эканоміку.
- Асноўныя галіны — машынабудаванне, хімічная прамысловасць, сельская гаспадарка.
- Галоўныя партнёры — Расія, Кітай, краіны ЕС.
- Беларусь вядомая вытворчасцю трактароў і грузавікоў.
- Эканоміка сутыкаецца з праблемамі залежнасці ад энергарэсурсаў і санкцый.
Адказы да задання 5 (прыкладны тэкст)
Беларусь мае індустрыяльна-аграрную эканоміку. Яе аснову складаюць машынабудаванне, хімічная прамысловасць і сельская гаспадарка. Машынабудаванне прадстаўлена такімі вядомымі заводамі, як МАЗ, БелАЗ і МТЗ. Яны выпускаюць грузавікі, трактары і спецыяльную тэхніку. Сельская гаспадарка дае зерне, бульбу, гародніну, малако і мяса. Беларусь актыўна экспартуе сваю прадукцыю ў Расію, Кітай і краіны ЕС. Асноўны экспарт — машыны, хімія, прадукты харчавання. Разам з тым эканоміка залежыць ад імпарту нафты і газу. Санкцыі і недахоп інавацый ствараюць дадатковыя праблемы. Тым не менш эканоміка Беларусі захоўвае патэнцыял для развіцця.
Вывады
На гэтым уроку мы вывучылі эканоміку Беларусі. Вы даведаліся:
- структуру эканомікі (індустрыяльна-аграрную);
- асноўныя галіны (машынабудаванне, хімія, сельская гаспадарка);
- экспарт і імпарт;
- галоўных эканамічных партнёраў;
- эканамічныя праблемы.
Асабліва важна запомніць:
- індустрыяльна-аграрная эканоміка – индустриально-аграрная экономика;
- машынабудаванне – машиностроение;
- сельская гаспадарка – сельское хозяйство;
- экспарт – экспорт;
- імпарт – импорт;
- эканамічныя праблемы – экономические проблемы.
У наступным уроку мы разгледзім навуку і сістэму адукацыі ў Беларусі.
| ← Урок B1.9: Нацыянальныя і этнічныя меншасці | Спіс урокаў | Урок B1.11: Навука і сістэма адукацыі → |