Урок C1.26: Беларускае кіно і тэатр
Урок C1.26: Беларускае кіно і тэатр
| ← Урок C1.25: Сучаснае беларускае мастацтва (жывапіс, скульптура) | Спіс урокаў | Урок C1.27: Сістэма адукацыі ў Беларусі: ВНУ і навука → |
Уводзіны
Беларускае кіно і тэатр з'яўляюцца важнымі складнікамі нацыянальнай культуры. Яны адлюстроўваюць гісторыю, сацыяльныя працэсы, духоўныя пошукі і творчы патэнцыял беларускага народа. На гэтым уроку мы разгледзім гісторыю і сучасны стан беларускага кінематографа і тэатра, ключавыя імёны рэжысёраў, акцёраў, тэндэнцыі развіцця, а таксама асноўную лексіку для абмеркавання кіно і тэатра.
Тэорыя
Асноўная лексіка па тэме (пашыраны спіс)
| Беларуская | Рускі пераклад | Кантэкст |
|---|---|---|
| кінамастацтва | киноискусство | Беларускае кінамастацтва мае багатыя традыцыі. |
| кінематограф | кинематограф | Сучасны беларускі кінематограф развіваецца. |
| тэатральнае мастацтва | театральное искусство | Тэатральнае мастацтва Беларусі вядомае далёка за межамі краіны. |
| кінастудыя | киностудия | «Беларусьфільм» з'яўляецца галоўнай кінастудыяй краіны. |
| рэжысёр | режиссёр | Рэжысёр вызначае мастацкую канцэпцыю фільма. |
| сцэнарыст | сценарист | Сцэнарыст піша сцэнарый да фільма. |
| акцёр | актёр | Беларускія акцёры граюць у тэатры і кіно. |
| актрыса | актриса | Актрысы ствараюць запамінальныя вобразы. |
| кінааператар | кинооператор | Кінааператар адказвае за візуальнае рашэнне. |
| кампазітар | композитор | Кампазітар стварае музыку да фільма. |
| мастак-пастаноўшчык | художник-постановщик | Мастак-пастаноўшчык стварае атмасферу. |
| мантаж | монтаж | Мантаж вызначае рытм фільма. |
| дубляж | дубляж | Дубляж дазваляе паказваць фільмы на іншых мовах. |
| субтытры | субтитры | Субтытры дапамагаюць разумець дыялогі. |
| спецэфекты | спецэффекты | Спецэфекты ствараюць візуальныя цуды. |
| дызайн | дизайн | Дызайн фільма ўплывае на яго ўспрыманне. |
| жанр | жанр | Жанр фільма вызначае яго характар. |
| драма | драма | Драма адлюстроўвае канфлікты чалавека. |
| камедыя | комедия | Камедыя выклікае смех і пазітыўныя эмоцыі. |
| трылер | триллер | Трылер трымае гледача ў напружанні. |
| баявік | боевик | Баявік насычаны экшэнам. |
| фантастыка | фантастика | Фантастыка даследуе будучыню. |
| гістарычны фільм | исторический фильм | Гістарычныя фільмы расказваюць пра мінулае. |
| дакументальнае кіно | документальное кино | Дакументальнае кіно паказвае рэальнасць. |
| кароткаметражны фільм | короткометражный фильм | Кароткаметражныя фільмы эксперыментуюць з формай. |
| поўнаметражны фільм | полнометражный фильм | Поўнаметражныя фільмы выходзяць у кінатэатры. |
| прэм'ера | премьера | Прэм'ера фільма адбылася ў Мінску. |
| фестываль | фестиваль | Мінскі кінафестываль прыцягвае ўдзельнікаў. |
| кінакрытыка | кинокритика | Кінакрытыка ацэньвае якасць фільмаў. |
| кінатэатр | кинотеатр | Кінатэатры паказваюць новыя фільмы. |
| тэатр | театр | Беларускія тэатры славяцца сваімі пастаноўкамі. |
| спектакль | спектакль | Спектакль ставіцца на сцэне тэатра. |
| драматычны тэатр | драматический театр | Драматычны тэатр ставіць сур'ёзныя п'есы. |
| музычны тэатр | музыкальный театр | Музычны тэатр аб'ядноўвае музыку і драму. |
| тэатр лялек | театр кукол | Тэатр лялек прызначаны для дзяцей і дарослых. |
| оперны тэатр | оперный театр | Вялікі тэатр оперы і балета з'яўляецца славутасцю. |
| балет | балет | Беларускі балет вядомы ва ўсім свеце. |
| п'еса | пьеса | П'еса з'яўляецца асновай спектакля. |
| пастаноўка | постановка | Пастаноўка спектакля патрабуе рэпетыцый. |
| рэпетыцыя | репетиция | Рэпетыцыі праходзяць штодзённа. |
| прэм'ера спектакля | премьера спектакля | Прэм'ера спектакля сабрала аншлаг. |
Гісторыя беларускага кіно
| Перыяд | Асаблівасці | Прадстаўнікі |
|---|---|---|
| 1920–1930-я | Станаўленне | Уладзімір Гардзеенка |
| 1960–1980-я | Росквіт | Віктар Тураў, Яўген Грыгар |
| 1990-я | Крызіс | Скарачэнне вытворчасці |
| 2000-я – наш час | Адраджэнне | Уладзімір Гардзеенка, Сяргей Кастрыцкі |
Ключавыя фільмы
| Фільм | Рэжысёр | Год | Жанр |
|---|---|---|---|
| «Людзі на балоце» | Віктар Тураў | 1965 | Драма |
| «Хатынская аповесць» | Віктар Тураў | 1982 | Ваенная драма |
| «Купала» | Уладзімір Гардзеенка | 2021 | Біяграфічны |
Тэатры Беларусі
| Тэатр | Горад | Асаблівасці |
|---|---|---|
| Нацыянальны тэатр імя Янкі Купалы | Мінск | Класічны рэпертуар |
| Вялікі тэатр оперы і балета | Мінск | Опера, балет |
| Тэатр лялек | Мінск | Спектаклі для дзяцей |
Прыклад тэксту для аналізу
Беларускае кіно і тэатр: традыцыі і сучаснасць (Белорусское кино и театр: традиции и современность):
Беларускае кіно і тэатр займаюць важнае месца ў культурным жыцці краіны. Кінастудыя «Беларусьфільм» стварае фільмы розных жанраў. Тэатры ставяць класічныя і сучасныя спектаклі. Беларускія акцёры і рэжысёры атрымліваюць прызнанне на міжнародных фестывалях. Аднак галіна сутыкаецца з праблемамі: недахоп фінансавання, абмежаваны доступ да сучасных тэхналогій. Тым не менш, культурны патэнцыял застаецца высокім. Развіццё кіно і тэатра з'яўляецца важнай задачай.
Словазлучэнні для актыўнага выкарыстання
| Беларуская | Рускі пераклад |
|---|---|
| здымаць фільм па сцэнарыі | снимать фильм по сценарию |
| ставіць спектакль на сцэне | ставить спектакль на сцене |
| атрымліваць прызы на фестывалях | получать призы на фестивалях |
| развіваць тэатральнае мастацтва | развивать театральное искусство |
| папулярызаваць беларускае кіно | популяризировать белорусское кино |
Практыкаванні (5 заданняў)
Заданне 1. Падбярыце сінонімы
Падбярыце беларускія адпаведнікі: 1. киностудия 2. режиссёр 3. сценарист 4. спектакль 5. балет
Заданне 2. Складзіце сказы з наступнымі словамі
Складзіце сказы з наступнымі словамі: 1. кінастудыя, фільмы, жанры 2. рэжысёр, канцэпцыя, фільм 3. акцёр, вобраз, спектакль 4. фестываль, прызы, прызнанне 5. тэатр, пастаноўка, гледач
Заданне 3. Перакладзіце на беларускую мову
1. Белорусское кино имеет богатую историю. 2. Режиссёр определяет художественную концепцию. 3. Актеры создают запоминающиеся образы. 4. Спектакль идёт на сцене театра. 5. Кинофестиваль привлекает участников из разных стран.
Заданне 4. Устаўце прапушчаныя словы
1. Беларускае ... (кино) мае багатую гісторыю. 2. Рэжысёр вызначае ... (художественную) канцэпцыю. 3. Акцёры ствараюць ... (запоминающиеся) вобразы. 4. Спектакль ідзе на ... (сцене) тэатра. 5. ... (Кинофестиваль) прыцягвае ўдзельнікаў з розных краін. 6. Кінастудыя «Беларусьфільм» ... (создаёт) фільмы розных жанраў. 7. ... (Премьера) фільма адбылася ў Мінску. 8. Беларускі ... (балет) вядомы ва ўсім свеце.
Заданне 5. Напішыце тэкст
Напішыце 7–10 сказаў на тэму: «Сучасны стан беларускага кіно і тэатра». Выкарыстоўвайце не менш за 10 слоў з лексічнага спісу.
Адказы
Адказы да задання 1
1. кінастудыя 2. рэжысёр 3. сцэнарыст 4. спектакль 5. балет
Адказы да задання 2
1. Кінастудыя «Беларусьфільм» стварае фільмы розных жанраў. 2. Рэжысёр вызначае мастацкую канцэпцыю фільма. 3. Акцёр стварае запамінальны вобраз у спектаклі. 4. Кінафестываль прыносіць прызы і прызнанне. 5. Тэатр прапануе гледачам новыя пастаноўкі.
Адказы да задання 3
1. Беларускае кіно мае багатую гісторыю. 2. Рэжысёр вызначае мастацкую канцэпцыю. 3. Акцёры ствараюць запамінальныя вобразы. 4. Спектакль ідзе на сцэне тэатра. 5. Кінафестываль прыцягвае ўдзельнікаў з розных краін.
Адказы да задання 4
1. Беларускае кіно мае багатую гісторыю. 2. Рэжысёр вызначае мастацкую канцэпцыю. 3. Акцёры ствараюць запамінальныя вобразы. 4. Спектакль ідзе на сцэне тэатра. 5. Кінафестываль прыцягвае ўдзельнікаў з розных краін. 6. Кінастудыя «Беларусьфільм» стварае фільмы розных жанраў. 7. Прэм'ера фільма адбылася ў Мінску. 8. Беларускі балет вядомы ва ўсім свеце.
Адказы да задання 5 (прыкладны тэкст)
Беларускае кіно і тэатр займаюць важнае месца ў культурным жыцці. Кінастудыя «Беларусьфільм» стварае фільмы розных жанраў. Рэжысёры эксперыментуюць з формамі. Акцёры атрымліваюць прызнанне на фестывалях. Тэатры ставяць класічныя і сучасныя спектаклі. Аднак галіна сутыкаецца з праблемамі фінансавання. Недахоп сродкаў абмяжоўвае магчымасці. Тым не менш, культурны патэнцыял застаецца высокім. Перспектывы звязаны з дзяржаўнай падтрымкай і пошукам новых форм.
Вывады
На гэтым уроку мы разгледзелі беларускае кіно і тэатр, а таксама актыўную лексіку для абмеркавання гэтай тэмы.
| ← Урок C1.25: Сучаснае беларускае мастацтва (жывапіс, скульптура) | Спіс урокаў | Урок C1.27: Сістэма адукацыі ў Беларусі: ВНУ і навука → |