Урок C1.33: Беларусы ў сусветным культурным кантэксце
Урок C1.33: Беларусы ў сусветным культурным кантэксце
| ← Урок C1.32: Беларуская мова ў інтэрнэце і СМІ | Спіс урокаў | Урок C1.34: Фізічная геаграфія Беларусі: рэльеф, клімат, прыродныя зоны → |
Уводзіны
Беларусы, нягледзячы на адносна невялікую колькасць, зрабілі значны ўклад у сусветную культуру. Гэта выявілася ў літаратуры, мастацтве, навуцы, спорце і іншых сферах. Беларускія дзеячы культуры і навукі атрымалі сусветнае прызнанне, а беларуская культура стала часткай сусветнага культурнага кантэксту. На гэтым уроку мы разгледзім уклад беларусаў у сусветную культуру, вядомыя імёны, уплыў беларускай культуры на глабальныя працэсы, а таксама асноўную лексіку для абмеркавання гэтай тэмы.
Тэорыя
Асноўная лексіка па тэме (пашыраны спіс)
| Беларуская | Рускі пераклад | Кантэкст |
|---|---|---|
| сусветны культурны кантэкст | мировой культурный контекст | Беларусы інтэграваны ў сусветны культурны кантэкст. |
| культурны ўклад | культурный вклад | Беларускі культурны ўклад прызнаны ў свеце. |
| сусветнае прызнанне | мировое признание | Беларускія дзеячы атрымалі сусветнае прызнанне. |
| класік | классик | Беларускія класікі ўплываюць на сусветную літаратуру. |
| лаўрэат | лауреат | Беларускія лаўрэаты атрымліваюць прэстыжныя прэміі. |
| Нобелеўская прэмія | Нобелевская премия | Святлана Алексіевіч атрымала Нобелеўскую прэмію. |
| сусветны шэдэўр | мировой шедевр | Творы беларускіх мастакоў сталі сусветнымі шэдэўрамі. |
| культурны дыялог | культурный диалог | Беларусь удзельнічае ў культурным дыялогу. |
| міжнародны фестываль | международный фестиваль | Беларусы ўдзельнічаюць у міжнародных фестывалях. |
| культурны абмен | культурный обмен | Культурны абмен узбагачае культуры. |
| дыяспара | диаспора | Беларуская дыяспара папулярызуе культуру. |
| нацыянальная школа | национальная школа | Беларуская нацыянальная школа мае сусветнае значэнне. |
| мастацкі стыль | художественный стиль | Беларускі стыль уплывае на сусветнае мастацтва. |
| філасофская думка | философская мысль | Беларуская філасофская думка развіваецца. |
| навуковая школа | научная школа | Беларускія навуковыя школы вядомыя ў свеце. |
| культурная спадчына | культурное наследие | Беларуская культурная спадчына ахоўваецца ЮНЕСКА. |
Беларусы ў сусветнай літаратуры
| Прадстаўнік | Дасягненні |
|---|---|
| Янка Купала | Класік, перакладзены на многія мовы |
| Якуб Колас | Класік, эпапея «Новая зямля» |
| Святлана Алексіевіч | Нобелеўская прэмія па літаратуры |
Беларусы ў сусветным мастацтве
| Прадстаўнік | Дасягненні |
|---|---|
| Марк Шагал | Сусветна вядомы мастак-сюррэаліст |
| Міхаіл Савіцкі | Вядомы жывапісец |
Беларусы ў навуцы
| Прадстаўнік | Дасягненні |
|---|---|
| Ігнат Дамейка | Вядомы геолаг, працаваў у Чылі |
| Павел Сухой | Канструктар самалётаў |
Прыклад тэксту для аналізу
Беларусы ў сусветным культурным кантэксце (Белорусы в мировом культурном контексте):
Беларусы зрабілі значны ўклад у сусветную культуру. Янка Купала, Якуб Колас і Святлана Алексіевіч атрымалі сусветнае прызнанне. Марк Шагал стаў сімвалам сусветнага мастацтва. Беларускія навукоўцы зрабілі адкрыцці ў розных галінах. Беларуская культура інтэгравана ў сусветны кантэкст. Гэта сведчыць аб яе каштоўнасці і ўнікальнасці.
Словазлучэнні для актыўнага выкарыстання
| Беларуская | Рускі пераклад |
|---|---|
| атрымліваць сусветнае прызнанне | получать мировое признание |
| удзельнічаць у міжнародных фестывалях | участвовать в международных фестивалях |
| уносіць уклад у сусветную культуру | вносить вклад в мировую культуру |
| інтэгравацца ў сусветны кантэкст | интегрироваться в мировой контекст |
| захоўваць нацыянальную ідэнтычнасць | сохранять национальную идентичность |
Практыкаванні (5 заданняў)
Заданне 1. Падбярыце сінонімы
Падбярыце беларускія адпаведнікі: 1. мировой культурный контекст 2. мировое признание 3. лауреат 4. культурный диалог 5. культурное наследие
Заданне 2. Складзіце сказы з наступнымі словамі
Складзіце сказы з наступнымі словамі: 1. беларусы, сусветны, культура 2. Янка Купала, класік, пераклад 3. Святлана Алексіевіч, Нобелеўская прэмія 4. Марк Шагал, мастацтва, сюррэалізм 5. культурны дыялог, развіццё
Заданне 3. Перакладзіце на беларускую мову
1. Белорусы внесли вклад в мировую культуру. 2. Янка Купала получил мировое признание. 3. Светлана Алексиевич стала лауреатом Нобелевской премии. 4. Марк Шагал известен во всём мире. 5. Белорусская культура интегрирована в мировой контекст.
Заданне 4. Устаўце прапушчаныя словы
1. Беларусы ... (внесли) уклад у сусветную культуру. 2. Янка Купала ... (получил) сусветнае прызнанне. 3. Святлана Алексіевіч стала ... (лауреатом) Нобелеўскай прэміі. 4. Марк Шагал вядомы ва ўсім ... (мире). 5. Беларуская культура ... (интегрирована) у сусветны кантэкст. 6. Беларускія ... (деятели) культуры прадстаўлены ў свеце. 7. Культурны ... (обмен) узбагачае культуры. 8. Беларуская дыяспара ... (популяризирует) культуру.
Заданне 5. Напішыце тэкст
Напішыце 7–10 сказаў на тэму: «Уклад беларусаў у сусветную культуру». Выкарыстоўвайце не менш за 10 слоў з лексічнага спісу.
Адказы
Адказы да задання 1
1. сусветны культурны кантэкст 2. сусветнае прызнанне 3. лаўрэат 4. культурны дыялог 5. культурная спадчына
Адказы да задання 2
1. Беларусы зрабілі значны ўклад у сусветную культуру. 2. Янка Купала з'яўляецца класікам, перакладзеным на многія мовы. 3. Святлана Алексіевіч атрымала Нобелеўскую прэмію. 4. Марк Шагал стаў сімвалам сусветнага мастацтва. 5. Культурны дыялог спрыяе развіццю.
Адказы да задання 3
1. Беларусы зрабілі ўклад у сусветную культуру. 2. Янка Купала атрымаў сусветнае прызнанне. 3. Святлана Алексіевіч стала лаўрэатам Нобелеўскай прэміі. 4. Марк Шагал вядомы ва ўсім свеце. 5. Беларуская культура інтэгравана ў сусветны кантэкст.
Адказы да задання 4
1. Беларусы зрабілі ўклад у сусветную культуру. 2. Янка Купала атрымаў сусветнае прызнанне. 3. Святлана Алексіевіч стала лаўрэатам Нобелеўскай прэміі. 4. Марк Шагал вядомы ва ўсім свеце. 5. Беларуская культура інтэгравана ў сусветны кантэкст. 6. Беларускія дзеячы культуры прадстаўлены ў свеце. 7. Культурны абмен узбагачае культуры. 8. Беларуская дыяспара папулярызуе культуру.
Адказы да задання 5 (прыкладны тэкст)
Беларусы зрабілі значны ўклад у сусветную культуру. Янка Купала, Якуб Колас і Святлана Алексіевіч сталі вядомымі ва ўсім свеце. Беларускае мастацтва прадстаўлена Маркам Шагалам. Беларускія навукоўцы зрабілі адкрыцці ў розных галінах. Беларуская культура інтэгравана ў сусветны кантэкст. Гэта сведчыць аб яе каштоўнасці. Беларусы актыўна ўдзельнічаюць у міжнародных праектах. Культурны абмен узбагачае беларускую культуру. Дыяспара папулярызуе беларускую культуру за мяжой. Беларускі культурны ўклад прызнаны ў свеце.
Вывады
На гэтым уроку мы разгледзелі беларусаў у сусветным культурным кантэксце, а таксама актыўную лексіку для абмеркавання гэтай тэмы.
| ← Урок C1.32: Беларуская мова ў інтэрнэце і СМІ | Спіс урокаў | Урок C1.34: Фізічная геаграфія Беларусі: рэльеф, клімат, прыродныя зоны → |