Урок B1.9: Нацыянальныя і этнічныя меншасці

С Сибирьска википедья
Айдать на коробушку Айдать на сыскальник

Урок B1.9: Нацыянальныя і этнічныя меншасці

Навігацыя па ўроках (узровень В1–В2)
Урок B1.8: Грамадства і яго сацыяльная структура Спіс урокаў Урок B1.10: Эканоміка Беларусі


Уводзіны

Беларусь з'яўляецца шматнацыянальнай краінай. Акрамя беларусаў, на яе тэрыторыі жывуць прадстаўнікі розных нацыянальнасцей: рускія, палякі, украінцы, яўрэі, татары, цыганы і іншыя. На гэтым уроку мы разгледзім нацыянальны склад насельніцтва Беларусі, асаблівасці жыцця этнічных меншасцей, іх правы і культуру.

Тэма нацыянальных меншасцей важная для разумення беларускага грамадства, якое фарміравалася на скрыжаванні розных культур і цывілізацый. Беларусь заўсёды была адкрытай для людзей розных нацыянальнасцей, што паўплывала на яе культурную разнастайнасць.

Да канца ўрока вы зможаце:

  • апісваць нацыянальны склад насельніцтва Беларусі;
  • называць асноўныя этнічныя групы і іх асаблівасці;
  • разумець правы нацыянальных меншасцей;
  • гаварыць пра міжнацыянальныя адносіны;
  • выкарыстоўваць адпаведную лексіку ў мове.

Тэорыя

Нацыянальны склад насельніцтва Беларусі

Нацыянальны склад насельніцтва Беларусі (прыкладна)
Нацыянальнасць Працэнт ад насельніцтва
Беларусы 84%
Рускія 8%
Палякі 3%
Украінцы 2%
Іншыя (яўрэі, татары, цыганы і інш.) 3%

Асноўныя этнічныя групы

Асноўныя этнічныя групы
Група Асаблівасці Рэгіёны пражывання
Рускія Другая па колькасці нацыянальнасць Усе рэгіёны, асабліва ўсход
Палякі Гістарычна значная група Заходнія рэгіёны (Гродзенская вобласць)
Украінцы Блізкая культура Усе рэгіёны
Яўрэі Гістарычная спадчына Мінск, Гомель, Віцебск
Татары Цюркская група Мінск, Гродна

Правы нацыянальных меншасцей

Правы нацыянальных меншасцей
Права Апісанне
Права на мову Вывучэнне роднай мовы, культурныя мерапрыемствы
Права на культуру Захаванне і развіццё нацыянальных традыцый
Права на рэлігію Свабода веравызнання
Права на ўдзел Удзел у палітычным і культурным жыцці

Нацыянальныя меншасці і культура

Нацыянальныя меншасці і культура
Нацыянальнасць Культурныя асаблівасці
Палякі Каталіцтва, польская мова, нацыянальныя святы
Яўрэі Іўдаізм, ідыш, культурныя традыцыі
Татары Іслам, татарская мова, нацыянальныя стравы

Міжнацыянальныя адносіны ў Беларусі

Міжнацыянальныя адносіны
Характарыстыка Апісанне
Талерантнасць Беларусь характарызуецца высокай талерантнасцю
Міжнацыянальны канфлікт Адсутнічае на працягу многіх гадоў
Інтэграцыя Актыўны ўдзел меншасцей у жыцці грамадства

Роля нацыянальных меншасцей у гісторыі Беларусі

Роля нацыянальных меншасцей
Група Уклад у гісторыю
Яўрэі Развіццё гандлю, рамёстваў, культуры
Палякі Развіццё адукацыі, навукі, культуры
Татары Ваенная служба, культурны ўклад

Прыклад расказу

Нацыянальныя меншасці Беларусі (Национальные меньшинства Беларуси):

Беларусь — шматнацыянальная краіна. Большасць насельніцтва складаюць беларусы, але ў краіне жывуць таксама рускія, палякі, украінцы, яўрэі, татары, цыганы і іншыя. Найбольш шматлікая меншасць — рускія. Яны жывуць ва ўсіх рэгіёнах краіны. Палякі пражываюць пераважна ў заходніх абласцях. У Беларусі забяспечваюцца правы нацыянальных меншасцей: яны могуць вывучаць родную мову, захоўваць свае традыцыі і свабодна вызнаваць рэлігію. Міжнацыянальныя адносіны ў Беларусі мірныя і талерантныя. Нацыянальныя меншасці ўнеслі вялікі ўклад у развіццё беларускай культуры, гандлю, рамёстваў.

Пытанні пра нацыянальныя меншасці

Пытанні пра нацыянальныя меншасці
Беларуская Рускі пераклад
Якія нацыянальнасці жывуць у Беларусі? Какие национальности живут в Беларуси?
Якая нацыянальнасць з'яўляецца другой па колькасці? Какая национальность является второй по численности?
Якія правы маюць нацыянальныя меншасці? Какие права имеют национальные меньшинства?
Якія рэгіёны з'яўляюцца месцам пражывання палякаў? Какие регионы являются местом проживания поляков?

Практыкаванні (5 заданняў)

Заданне 1. Устаўце прапушчанае слова

Устаўце падыходнае слова па сэнсе:

  1. Беларусь з'яўляецца ... (многонациональной) краінай.
  2. Найбольш шматлікая меншасць — ... (русские).
  3. Палякі пражываюць пераважна ў ... (западных) абласцях.
  4. Нацыянальныя меншасці могуць вывучаць ... (родную) мову.
  5. Міжнацыянальныя адносіны ў Беларусі ... (мирные) і талерантныя.

Заданне 2. Перакладзіце на беларускую мову

Перакладзіце сказы на беларускую мову:

  1. Беларусь является многонациональной страной.
  2. Самая многочисленная меншасць — русские.
  3. Поляки проживают преимущественно в западных областях.
  4. Национальные меншасці могут изучать родной язык.
  5. Межнациональные отношения в Беларуси мирные и толерантные.

Заданне 3. Адкажыце на пытанні

Напішыце поўныя адказы на пытанні:

  1. Якія нацыянальнасці жывуць у Беларусі?
  2. Якая нацыянальнасць з'яўляецца другой па колькасці?
  3. Якія правы маюць нацыянальныя меншасці?
  4. Якія рэгіёны з'яўляюцца месцам пражывання палякаў?
  5. Як характарызуюцца міжнацыянальныя адносіны ў Беларусі?

Заданне 4. Састаўце сказы з слоў

Састаўце правільныя сказы на беларускай мове:

  1. краінай / з'яўляецца / шматнацыянальнай / Беларусь.
  2. рускія / меншасць / найбольш / шматлікая.
  3. заходніх / палякі / абласцях / у / пражываюць / пераважна.
  4. мову / могуць / нацыянальныя / родную / меншасці / вывучаць.
  5. мірныя / Беларусі / талерантныя / адносіны / міжнацыянальныя / і / у.

Заданне 5. Напішыце расказ пра нацыянальныя меншасці Беларусі

Напішыце 7–10 сказаў пра нацыянальныя меншасці Беларусі. Выкарыстоўвайце інфармацыю з урока: нацыянальны склад, правы меншасцей, рэгіёны пражывання, міжнацыянальныя адносіны.

Адказы

Адказы да задання 1

  1. Беларусь з'яўляецца шматнацыянальнай краінай.
  2. Найбольш шматлікая меншасць — рускія.
  3. Палякі пражываюць пераважна ў заходніх абласцях.
  4. Нацыянальныя меншасці могуць вывучаць родную мову.
  5. Міжнацыянальныя адносіны ў Беларусі мірныя і талерантныя.

Адказы да задання 2

  1. Беларусь з'яўляецца шматнацыянальнай краінай.
  2. Найбольш шматлікая меншасць — рускія.
  3. Палякі пражываюць пераважна ў заходніх абласцях.
  4. Нацыянальныя меншасці могуць вывучаць родную мову.
  5. Міжнацыянальныя адносіны ў Беларусі мірныя і талерантныя.

Адказы да задання 3 (прыкладныя)

  1. У Беларусі жывуць беларусы, рускія, палякі, украінцы, яўрэі, татары, цыганы і іншыя.
  2. Другой па колькасці нацыянальнасцю з'яўляюцца рускія.
  3. Нацыянальныя меншасці маюць права на родную мову, захаванне культуры, свабоду рэлігіі і ўдзел у культурным жыцці.
  4. Палякі пражываюць пераважна ў Гродзенскай вобласці і іншых заходніх рэгіёнах.
  5. Міжнацыянальныя адносіны ў Беларусі мірныя, талерантныя, без канфліктаў.

Адказы да задання 4

  1. Беларусь з'яўляецца шматнацыянальнай краінай.
  2. Найбольш шматлікая меншасць — рускія.
  3. Палякі пражываюць пераважна ў заходніх абласцях.
  4. Нацыянальныя меншасці могуць вывучаць родную мову.
  5. Міжнацыянальныя адносіны ў Беларусі мірныя і талерантныя.

Адказы да задання 5 (прыкладны тэкст)

Беларусь з'яўляецца шматнацыянальнай краінай. Большасць насельніцтва складаюць беларусы, але ў краіне жывуць таксама рускія, палякі, украінцы, яўрэі, татары і цыганы. Найбольш шматлікая меншасць — рускія. Палякі пражываюць пераважна ў заходніх абласцях, асабліва ў Гродзенскай. У Беларусі забяспечваюцца правы нацыянальных меншасцей. Яны могуць свабодна вывучаць родную мову, захоўваць нацыянальныя традыцыі і свабодна вызнаваць рэлігію. Міжнацыянальныя адносіны ў краіне мірныя і талерантныя. Нацыянальныя меншасці ўнеслі важны ўклад у развіццё беларускай культуры, гандлю і рамёстваў.

Вывады

На гэтым уроку мы вывучылі тэму нацыянальных і этнічных меншасцей у Беларусі. Вы даведаліся:

  • нацыянальны склад насельніцтва Беларусі;
  • асноўныя этнічныя групы і іх асаблівасці;
  • правы нацыянальных меншасцей;
  • міжнацыянальныя адносіны;
  • культурны ўклад меншасцей у развіццё краіны.

Асабліва важна запомніць:

  • шматнацыянальная краіна – многонациональная страна;
  • нацыянальная меншасць – национальное меньшинство;
  • родная мова – родной язык;
  • міжнацыянальныя адносіны – межнациональные отношения;
  • талерантнасць – толерантность.

У наступным уроку мы разгледзім эканоміку Беларусі.


Навігацыя па ўроках (узровень В1–В2)
Урок B1.8: Грамадства і яго сацыяльная структура Спіс урокаў Урок B1.10: Эканоміка Беларусі