Урок B1.18: Культура Беларусі
Урок B1.18: Культура Беларусі
| ← Урок B1.17: Навукова-тэхнічны прагрэс | Спіс урокаў | Урок B1.19: Францыск Скарына – першадрукар → |
Уводзіны
Культура Беларусі — гэта багатая спадчына, якая фарміравалася на працягу многіх стагоддзяў. Яна ўключае літаратуру, мастацтва, музыку, тэатр, кіно, архітэктуру і народныя традыцыі. Беларуская культура адрозніваецца сваёй самабытнасцю і глыбокай сувяззю з еўрапейскімі і славянскімі традыцыямі.
На гэтым уроку мы разгледзім асноўныя напрамкі беларускай культуры, яе выбітных прадстаўнікоў і сучасныя тэндэнцыі. Беларуская культура працягвае развівацца, спалучаючы традыцыі і наватарства.
Да канца ўрока вы зможаце:
- расказваць пра асноўныя напрамкі беларускай культуры;
- называць вядомых беларускіх дзеячаў культуры;
- апісваць традыцыйныя і сучасныя культурныя з'явы;
- выкарыстоўваць культурную лексіку ў мове;
- выказваць свае ўражанні ад культурных падзей.
Тэорыя
Асноўныя напрамкі беларускай культуры
| Напрамак | Характарыстыка |
|---|---|
| Літаратура | Багатыя традыцыі, класікі і сучасныя пісьменнікі |
| Мастацтва | Жывапіс, скульптура, архітэктура |
| Музыка | Народная, класічная, сучасная музыка |
| Тэатр | Драматычныя, музычныя, лялечныя тэатры |
| Кіно | Нацыянальнае кінамастацтва |
Беларуская літаратура
| Перыяд | Прадстаўнікі | Творы |
|---|---|---|
| XVI стагоддзе | Францыск Скарына | Біблія, прадмовы |
| XIX стагоддзе | Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч | «Пінская шляхта», «Вечарніцы» |
| XX стагоддзе (пачатак) | Янка Купала, Якуб Колас, Максім Багдановіч | «Мужыцкая доля», «Новая зямля», «Збор твораў» |
| XX стагоддзе (сярэдзіна) | Уладзімір Караткевіч, Іван Мележ | «Каласы пад сярпом тваім», «Людзі на балоце» |
| Сучаснасць | Святлана Алексіевіч, Алесь Адамовіч | «У вайны не жаночы твар», «Хатынская аповесць» |
Беларускае мастацтва
| Від мастацтва | Прадстаўнікі |
|---|---|
| Жывапіс | Марк Шагал, Міхаіл Савіцкі, Язэп Драздовіч |
| Скульптура | Заір Азгур, Аляксей Глебаў |
| Архітэктура | Старажытныя замкі, касцёлы, сучасныя будынкі (Нацыянальная бібліятэка) |
Беларуская музыка
| Жанр | Прадстаўнікі |
|---|---|
| Народная | Ансамбль «Песняры», «Сябры» |
| Класічная | Уладзімір Мулявін, Яўген Глебаў |
| Сучасная | SPALAX, N.R.M., Лявон Вольскі |
Беларускі тэатр
| Тэатр | Горад | Асаблівасці |
|---|---|---|
| Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Янкі Купалы | Мінск | Драматычны тэатр |
| Нацыянальны акадэмічны Вялікі тэатр оперы і балета | Мінск | Музычны тэатр |
| Тэатр лялек | Мінск | Лялечны тэатр |
Беларускае кіно
| Фільм | Рэжысёр | Год |
|---|---|---|
| «Людзі на балоце» | Віктар Тураў | 1965 |
| «Хатынская аповесць» | Віктар Тураў | 1982 |
| «Купала» | Уладзімір Гардзеенка | 2021 |
Сучасная культура Беларусі
| Напрамак | Тэндэнцыі |
|---|---|
| Літаратура | Постмадэрнізм, жаночая проза |
| Музыка | Інды-рок, электронная музыка |
| Мастацтва | Сучасны жывапіс, інсталяцыі |
Прыклад расказу
Культура Беларусі (Культура Беларуси):
Беларусь мае багатую культурную спадчыну. Яна ўключае літаратуру, мастацтва, музыку, тэатр і кіно. Беларуская літаратура вядомая дзякуючы Янку Купалу, Якубу Коласу, Максіму Багдановічу. Іх творы сталі класікай. У XX стагоддзі працавалі Уладзімір Караткевіч і Іван Мележ. Сёння беларускую літаратуру прадстаўляе Святлана Алексіевіч. Беларускае мастацтва ўключае жывапіс Марка Шагала і Міхаіла Савіцкага. Музыка прадстаўлена ансамблем «Песняры» і сучаснымі выканаўцамі. Тэатры Мінска славяцца сваімі пастаноўкамі. Беларускае кіно развіваецца і атрымлівае прызнанне. Культура Беларусі працягвае жыць і развівацца.
Пытанні пра культуру Беларусі
| Беларуская | Рускі пераклад |
|---|---|
| Якія напрамкі культуры Беларусі вы ведаеце? | Какие направления культуры Беларуси вы знаете? |
| Назавіце вядомых беларускіх пісьменнікаў. | Назовите известных белорусских писателей. |
| Якія беларускія мастакі вам вядомыя? | Какие белорусские художники вам известны? |
| Якія тэатры ёсць у Беларусі? | Какие театры есть в Беларуси? |
Практыкаванні (5 заданняў)
Заданне 1. Устаўце прапушчанае слова
Устаўце падыходнае слова па сэнсе:
- Беларусь мае багатую культурную ... (наследие).
- Беларуская літаратура вядомая дзякуючы Янку Купалу, Якубу Коласу і Максіму ... (Багдановичу).
- У XX стагоддзі працавалі Уладзімір Караткевіч і Іван ... (Мележ).
- Сёння беларускую літаратуру прадстаўляе Святлана ... (Алексиевич).
- Беларускае мастацтва ўключае жывапіс Марка ... (Шагала) і Міхаіла Савіцкага.
Заданне 2. Перакладзіце на беларускую мову
Перакладзіце сказы на беларускую мову:
- Беларусь имеет богатое культурное наследие.
- Белорусская литература известна благодаря Янке Купале, Якубу Коласу и Максиму Богдановичу.
- В XX веке работали Владимир Короткевич и Иван Мележ.
- Сегодня белорусскую литературу представляет Светлана Алексиевич.
- Белорусское искусство включает живопись Марка Шагала и Михаила Савицкого.
Заданне 3. Адкажыце на пытанні
Напішыце поўныя адказы на пытанні:
- Якія напрамкі культуры Беларусі вы ведаеце?
- Назавіце вядомых беларускіх пісьменнікаў.
- Якія беларускія мастакі вам вядомыя?
- Якія тэатры ёсць у Беларусі?
- Якія сучасныя тэндэнцыі ў беларускай культуры вы ведаеце?
Заданне 4. Састаўце сказы з слоў
Састаўце правільныя сказы на беларускай мове:
- Беларусь / спадчыну / культурную / багатую / мае.
- Купалы / вядомая / літаратура / Коласа / Багдановіча / і / дзякуючы / Якуба / Янку / Максіма.
- Караткевіч / Мележ / Уладзімір / Іван / XX / стагоддзі / у / і / працавалі.
- Алексіевіч / Святлана / літаратуру / беларускую / прадстаўляе / сёння.
- Шагала / мастацтва / Савіцкага / Міхаіла / Марка / жывапіс / ўключае / і.
Заданне 5. Напішыце расказ пра культуру Беларусі
Напішыце 7–10 сказаў пра культуру Беларусі. Выкарыстоўвайце інфармацыю з урока: літаратура, мастацтва, музыка, тэатр, кіно.
Адказы
Адказы да задання 1
- Беларусь мае багатую культурную спадчыну.
- Беларуская літаратура вядомая дзякуючы Янку Купалу, Якубу Коласу і Максіму Багдановічу.
- У XX стагоддзі працавалі Уладзімір Караткевіч і Іван Мележ.
- Сёння беларускую літаратуру прадстаўляе Святлана Алексіевіч.
- Беларускае мастацтва ўключае жывапіс Марка Шагала і Міхаіла Савіцкага.
Адказы да задання 2
- Беларусь мае багатую культурную спадчыну.
- Беларуская літаратура вядомая дзякуючы Янку Купалу, Якубу Коласу і Максіму Багдановічу.
- У XX стагоддзі працавалі Уладзімір Караткевіч і Іван Мележ.
- Сёння беларускую літаратуру прадстаўляе Святлана Алексіевіч.
- Беларускае мастацтва ўключае жывапіс Марка Шагала і Міхаіла Савіцкага.
Адказы да задання 3 (прыкладныя)
- Я ведаю такія напрамкі беларускай культуры: літаратура, мастацтва, музыка, тэатр, кіно.
- Вядомыя беларускія пісьменнікі: Янка Купала, Якуб Колас, Максім Багдановіч, Уладзімір Караткевіч, Іван Мележ, Святлана Алексіевіч.
- Вядомыя беларускія мастакі: Марк Шагал, Міхаіл Савіцкі, Язэп Драздовіч.
- У Беларусі ёсць Нацыянальны тэатр імя Янкі Купалы, Вялікі тэатр оперы і балета, Тэатр лялек.
- Сучасныя тэндэнцыі: развіццё незалежнай літаратуры, інды-музыкі, сучаснага мастацтва.
Адказы да задання 4
- Беларусь мае багатую культурную спадчыну.
- Беларуская літаратура вядомая дзякуючы Янку Купалу, Якубу Коласу і Максіму Багдановічу.
- У XX стагоддзі працавалі Уладзімір Караткевіч і Іван Мележ.
- Сёння беларускую літаратуру прадстаўляе Святлана Алексіевіч.
- Беларускае мастацтва ўключае жывапіс Марка Шагала і Міхаіла Савіцкага.
Адказы да задання 5 (прыкладны тэкст)
Беларуская культура багатая і разнастайная. Яна ўключае літаратуру, мастацтва, музыку, тэатр і кіно. Беларуская літаратура мае шмат вядомых імёнаў: Янка Купала, Якуб Колас, Максім Багдановіч. Іх творы сталі класікай. У XX стагоддзі працавалі Уладзімір Караткевіч і Іван Мележ. Сучасную літаратуру прадстаўляе Святлана Алексіевіч. Беларускае мастацтва вядомае дзякуючы Марку Шагалу і Міхаілу Савіцкаму. Музыка прадстаўлена ансамблем «Песняры» і сучаснымі гуртамі. Тэатры Мінска славяцца сваімі пастаноўкамі. Беларуская культура працягвае развівацца і захоўваць свае традыцыі.
Вывады
На гэтым уроку мы вывучылі культуру Беларусі. Вы даведаліся:
- асноўныя напрамкі беларускай культуры;
- вядомых пісьменнікаў, мастакоў, музыкантаў;
- тэатры і кінамастацтва Беларусі;
- сучасныя тэндэнцыі ў культуры.
Асабліва важна запомніць:
- культура – культура;
- літаратура – литература;
- мастацтва – искусство;
- музыка – музыка;
- тэатр – театр;
- кіно – кино.
У наступным уроку мы разгледзім тэму Францыска Скарыны – першадрукара.
| ← Урок B1.17: Навукова-тэхнічны прагрэс | Спіс урокаў | Урок B1.19: Францыск Скарына – першадрукар → |