Урок B1.19: Францыск Скарына – першадрукар

С Сибирьска википедья
Айдать на коробушку Айдать на сыскальник

Урок B1.19: Францыск Скарына – першадрукар

Навігацыя па ўроках (узровень В1–В2)
Урок B1.18: Культура Беларусі Спіс урокаў Урок B1.20: Янка Купала, Якуб Колас і беларуская літаратура


Уводзіны

Францыск Скарына — адзін з самых выбітных дзеячаў беларускай і сусветнай культуры. Ён быў першадрукарам, асветнікам, перакладчыкам, гуманістам і навукоўцам. Яго дзейнасць аказала велізарны ўплыў на развіццё беларускай мовы, літаратуры і адукацыі.

На гэтым уроку мы разгледзім жыццё і дзейнасць Францыска Скарыны, яго ўклад у кнігадрукаванне, пераклад Бібліі на старабеларускую мову і яго значэнне для беларускай культуры.

Да канца ўрока вы зможаце:

  • расказваць пра жыццё Францыска Скарыны;
  • апісваць яго дзейнасць як першадрукара;
  • разумець значэнне яго перакладаў;
  • выкарыстоўваць лексіку па тэме кнігадрукавання;
  • гаварыць пра ўклад Скарыны ў беларускую культуру.

Тэорыя

Біяграфія Францыска Скарыны

Біяграфія Францыска Скарыны
Год Падзея
каля 1490 Нараджэнне ў Полацку
1504–1506 Навучанне ў Кракаўскім універсітэце
1506–1510 Навучанне ў Падуанскім універсітэце (Італія)
1517 Пачатак друкарскай дзейнасці ў Празе
1517–1519 Выданне 23 кніг Бібліі
1520 Пераезд у Вільню
1522 Выданне «Малой падарожнай кніжкі»
1552 Смерць у Празе

Дзейнасць Скарыны як першадрукара

Дзейнасць Скарыны як першадрукара
Аспект Апісанне
Месца друку Прага, Вільня
Колькасць кніг Каля 23 кніг Бібліі, «Малая падарожная кніжка»
Мова Старабеларуская (родная мова)
Асаблівасці Першы пераклад Бібліі на ўсходнеславянскую мову

Пераклад Бібліі

|+ Пераклад Бібліі ! Характарыстыка !! Апісанне |- | Мова || Старабеларуская (з элементамі царкоўнаславянскай) |- | Асаблівасці || Скарына перакладаў з лацінскай, чэшскай і грэчаскай моў |- | Значэнне || Першы пераклад Бібліі на мову, зразумелую беларусам |}

«Малая падарожная кніжка»

«Малая падарожная кніжка»
Характарыстыка Апісанне
Год выдання 1522
Месца Вільня
Змест Рэлігійныя тэксты для падарожнікаў
Значэнне Першая кніга, выдадзеная на тэрыторыі Беларусі

Уплыў Скарыны на беларускую культуру

Уплыў Скарыны на беларускую культуру
Сфера Уплыў
Мова Зацвярджэнне старабеларускай мовы як літаратурнай
Асвета Распаўсюджанне ведаў, развіццё адукацыі
Культура Фарміраванне нацыянальнай самасвядомасці

Прыклад расказу

Францыск Скарына – першадрукар (Франциск Скорина – первопечатник):

Францыск Скарына нарадзіўся ў Полацку каля 1490 года. Ён атрымаў выдатную адукацыю ў Кракаўскім і Падуанскім універсітэтах. У 1517 годзе Скарына пачаў друкаваць кнігі ў Празе. Ён пераклаў і выдаў 23 кнігі Бібліі на старабеларускую мову. Гэта быў першы пераклад Бібліі на ўсходнеславянскую мову. Пазней Скарына пераехаў у Вільню, дзе выдаў «Малую падарожную кніжку». Скарына зрабіў вялікі ўклад у развіццё беларускай мовы, літаратуры і асветы. Яго дзейнасць паўплывала на фарміраванне беларускай нацыянальнай ідэнтычнасці. Сёння Францыск Скарына з'яўляецца сімвалам беларускай асветы і культуры.

Пытанні пра Францыска Скарыну

Пытанні пра Францыска Скарыну
Беларуская Рускі пераклад
Дзе і калі нарадзіўся Францыск Скарына? Где и когда родился Франциск Скорина?
Якія кнігі выдаў Скарына? Какие книги издал Скорина?
На якой мове Скарына друкаваў кнігі? На каком языке Скорина печатал книги?
Якое значэнне мае дзейнасць Скарыны? Какое значение имеет деятельность Скорины?

Практыкаванні (5 заданняў)

Заданне 1. Устаўце прапушчанае слова

Устаўце падыходнае слова па сэнсе:

  1. Францыск Скарына нарадзіўся ў ... (Полоцке) каля 1490 года.
  2. Ён атрымаў адукацыю ў Кракаўскім і ... (Падуанском) універсітэтах.
  3. Скарына пераклаў і выдаў 23 кнігі ... (Библии) на старабеларускую мову.
  4. У Вільні Скарына выдаў «Малую падарожную ... (книжку)».
  5. Скарына з'яўляецца сімвалам беларускай ... (просвещения) і культуры.

Заданне 2. Перакладзіце на беларускую мову

Перакладзіце сказы на беларускую мову:

  1. Франциск Скорина родился в Полоцке около 1490 года.
  2. Он получил образование в Краковском и Падуанском университетах.
  3. Скорина перевёл и издал 23 книги Библии на старобелорусский язык.
  4. В Вильне Скорина издал «Малую подорожную книжку».
  5. Скорина является символом белорусского просвещения и культуры.

Заданне 3. Адкажыце на пытанні

Напішыце поўныя адказы на пытанні:

  1. Дзе і калі нарадзіўся Францыск Скарына?
  2. Якія кнігі выдаў Скарына?
  3. На якой мове Скарына друкаваў кнігі?
  4. Якое значэнне мае дзейнасць Скарыны?
  5. Чаму Скарыну называюць першадрукарам?

Заданне 4. Састаўце сказы з слоў

Састаўце правільныя сказы на беларускай мове:

  1. Полацку / каля / нарадзіўся / у / 1490 / Скарына / года.
  2. Кракаўскім / Падуанскім / адукацыю / і / атрымаў / універсітэтах / ён.
  3. Бібліі / выдаў / кнігі / Скарына / 23.
  4. «Малую / выдаў / кніжку / падарожную / Вільні / у / Скарына.
  5. сімвалам / Скарына / з'яўляецца / беларускай / асветы / і / культуры.

Заданне 5. Напішыце расказ пра Францыска Скарыну

Напішыце 7–10 сказаў пра Францыска Скарыну. Выкарыстоўвайце інфармацыю з урока: біяграфія, дзейнасць, пераклады, значэнне.

Адказы

Адказы да задання 1

  1. Францыск Скарына нарадзіўся ў Полацку каля 1490 года.
  2. Ён атрымаў адукацыю ў Кракаўскім і Падуанскім універсітэтах.
  3. Скарына пераклаў і выдаў 23 кнігі Бібліі на старабеларускую мову.
  4. У Вільні Скарына выдаў «Малую падарожную кніжку».
  5. Скарына з'яўляецца сімвалам беларускай асветы і культуры.

Адказы да задання 2

  1. Францыск Скарына нарадзіўся ў Полацку каля 1490 года.
  2. Ён атрымаў адукацыю ў Кракаўскім і Падуанскім універсітэтах.
  3. Скарына пераклаў і выдаў 23 кнігі Бібліі на старабеларускую мову.
  4. У Вільні Скарына выдаў «Малую падарожную кніжку».
  5. Скарына з'яўляецца сімвалам беларускай асветы і культуры.

Адказы да задання 3 (прыкладныя)

  1. Францыск Скарына нарадзіўся ў Полацку каля 1490 года.
  2. Скарына выдаў 23 кнігі Бібліі на старабеларускую мову і «Малую падарожную кніжку».
  3. Скарына друкаваў кнігі на старабеларускай мове з элементамі царкоўнаславянскай.
  4. Дзейнасць Скарыны паўплывала на развіццё беларускай мовы, літаратуры і асветы.
  5. Скарыну называюць першадрукарам, таму што ён першым пачаў друкаваць кнігі на ўсходнеславянскай мове.

Адказы да задання 4

  1. Скарына нарадзіўся ў Полацку каля 1490 года.
  2. Ён атрымаў адукацыю ў Кракаўскім і Падуанскім універсітэтах.
  3. Скарына выдаў 23 кнігі Бібліі.
  4. Скарына выдаў «Малую падарожную кніжку» ў Вільні.
  5. Скарына з'яўляецца сімвалам беларускай асветы і культуры.

Адказы да задання 5 (прыкладны тэкст)

Францыск Скарына нарадзіўся ў Полацку каля 1490 года. Ён атрымаў добрую адукацыю ў Еўропе. Скарына вучыўся ў Кракаўскім і Падуанскім універсітэтах. У 1517 годзе ён пачаў друкаваць кнігі ў Празе. Скарына пераклаў і выдаў 23 кнігі Бібліі на старабеларускую мову. Гэта быў першы пераклад Бібліі на мову, зразумелую беларусам. Пазней ён выдаў «Малую падарожную кніжку» ў Вільні. Дзейнасць Скарыны мела вялікае значэнне для беларускай культуры. Ён стаў сімвалам беларускай асветы. Сёння яго імя носіць Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт.

Вывады

На гэтым уроку мы вывучылі жыццё і дзейнасць Францыска Скарыны. Вы даведаліся:

  • біяграфію Скарыны;
  • яго дзейнасць як першадрукара;
  • пераклад Бібліі на старабеларускую мову;
  • «Малую падарожную кніжку»;
  • значэнне Скарыны для беларускай культуры.

Асабліва важна запомніць:

  • Францыск Скарына – Франциск Скорина;
  • першадрукар – первопечатник;
  • Біблія – Библия;
  • старабеларуская мова – старобелорусский язык;
  • асвета – просвещение.

У наступным уроку мы разгледзім творчасць Янкі Купалы, Якуба Коласа і беларускую літаратуру.


Навігацыя па ўроках (узровень В1–В2)
Урок B1.18: Культура Беларусі Спіс урокаў Урок B1.20: Янка Купала, Якуб Колас і беларуская літаратура